Osikový vrch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Osikový vrch
(Javorový vrch)
Ilustracja
Widok z niebieskiego szlaku rowerowego nr 6154 Stripe-marked biketrail blue.svg, na stoku góry Velký Klín na góry: Osikový vrch, Lyra (w dali) i Malý Děd
Państwo  Czechy
Położenie Bělá pod Pradědem
Pasmo Wysoki Jesionik
(cz. Hrubý Jeseník)
(Sudety)
Wysokość 1078 m n.p.m.
Wybitność 71 m
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Osikový vrch
Osikový vrch
Ziemia50°07′17,5″N 17°14′50,7″E/50,121528 17,247417

Osikový vrch (również Javorový vrch[1]; historyczna nazwa niem. Schwarze Berg[2]) – szczyt (góra) o wysokości 1078 m n.p.m. (podawana jest też wysokość 1076 m n.p.m.) w paśmie górskim Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na Śląsku, w obrębie gminy Bělá pod Pradědem, oddalony o około 4,4 km na północny wschód od szczytu góry Pradziad (cz. Praděd)[3][4][5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Widok z przełęczy Videlské sedlo na górę Osikový vrch

Osikový vrch jest górą w miarę rozpoznawalną, widoczną m.in. z położonej przy niej przełęczy Videlské sedlo[6]. Znajduje się w części (mikroregionie) Wysokiego Jesionika o nazwie Masyw Orlíka (cz. Medvědská hornatina), a jednocześnie przy granicy z sąsiednim mikroregionem o nazwie Masyw Pradziada i Wysokiej Holi (cz. Pradědská hornatina). Masyw góry ma lekko łukowaty grzbiet, ciągnący się na kierunku południowy wschód – północny zachód, położony w mniej więcej równej odległości od osad Vidly i Bělá, blisko biegnącej drogi nr 450 Bělá pod PradědemBruntál[3]. Ponadto położony jest na bocznym grzbiecie Masywu Orlika, góry Lysý vrch, ciągnącym się od góry Mrazový vrch do góry Nad Borovým[3].

Jest szczytem pojedynczym[3]. Górę ograniczają: od południowego zachodu dolina potoku Biała Głuchołaska (cz. Bělá), od północnego zachodu przełęcz o wysokości 1006 m n.p.m. w kierunku szczytu Lysý vrch–JV, od północnego wschodu dolina potoku Skalní p., od wschodu niewielki potok, będący dopływem potoku Skalní p., a płynący z przełęczy z górą Mrazový vrch, od południowego wschodu przełęcz o wysokości 971 m n.p.m. w kierunku szczytu Mrazový vrch i od południa przełęcz Videlské sedlo oraz dolina potoku Česnekový p. (2)[a][3].

W otoczeniu góry znajdują się liczne szczyty: od północnego zachodu Hřib, Lysý vrch–JV i Jelení loučky–Z, od północnego wschodu Jelení loučky, Černý vrch i Zadní plošina–SZ, od południowego wschodu Mrazový vrch oraz od południowego zachodu Malý Děd, Kamzičí vrch i Nad Vodopádem[3].

Stoki[edytuj | edytuj kod]

Widok ze stoku góry Osikový vrch na górę Pradziad oraz poniżej Kamzičí vrch

Stoki o nierównomiernych i zróżnicowanych nachyleniach są gęsto zalesione w większości lasem świerkowym[1], z domieszką drzew liściastych[b]. Szczególnie stok zachodni charakteryzuje się bardzo zmiennym stopniem i rodzajem zalesienia. W obrębie góry brak jest większych skalisk bądź grup skalnych[3]. Na stoku zachodnim góry występują ponadto liczne przerzedzenia i ogołocenia[3].

Poza wytyczonym, jedynym żółtym szlakiem turystycznym Szlak żółty , stoki pokryte są siecią nieoznakowanych, krzyżujących się ścieżek[3]. Przemierzając je zaleca się korzystanie ze szczegółowych map, z uwagi na zawiłości ich przebiegu, znaczne odległości oraz zorientowanie w terenie. Ponadto na stoku południowym i zachodnim biegnie asfaltowa droga nr 450[3].

Szczyt góry[edytuj | edytuj kod]

Skalisko szczytowe góry Osikový vrch

Szczyt góry jest skaliskiem, położonym wśród zalesienia, który z tego powodu nie jest punktem widokowym. W odległości około 40 m na wschód od szczytu znajduje się – również wśród zalesienia – punkt geodezyjny, wytyczony w 1937 roku o wysokości 1076,28 m n.p.m.[7] z widocznym koło niego zamontowanym, stalowym słupkiem ostrzegającym przed jego zniszczeniem z tabliczką, z napisem Státní triangulace Poškození se trestá[c][1]. Wysokość punktu geodezyjnego podawana jest często na mapach jako szczyt góry.

Punkt geodezyjny na połaci szczytowej góry Osikový vrch

Dojście na szczyt następuje z przełęczy Videlské sedlo[3]. Idąc z tej przełęczy na północ żółtym szlakiem turystycznym Szlak żółty , dojdziemy po około 100 m do rozwidlenia szlaku ze ścieżką. Schodząc z żółtego szlaku turystycznego Szlak żółty , idąc prosto tą ścieżką, stromym podejściem odcinek o długości około 650 m dojdziemy do skrzyżowania ścieżek. Następnie należy skręcić w lewo i idąc dalej odcinek o długości około 170 m dojdziemy do połaci szczytowej góry. Skalisko szczytowe oraz punkt geodezyjny widoczne będą z odległości około 100 m na lewo od ścieżki, do których dojście jest już orientacyjne.

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Pod względem geologicznym masyw góry Osikový vrch należy do jednostki określanej jako kopuła Desny[8] i zbudowany jest ze skał metamorficznych, głównie: blasto-mylonitów, skał magmowych, głównie meta-granitoidów oraz skał osadowych głównie mułowców[9].

Wody[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie stoki należą do zlewni Morza Bałtyckiego do którego płyną wody m.in. z dorzecza Odry, będącej przedłużeniem płynących z jej stoków kilku krótkich górskich potoków, będących dopływami wymienionych wcześniej potoków Biała Głuchołaska, Skalní p. i Česnekový p. (2)[3]. Na stoku zachodnim w odległości około 800 m na północny zachód od szczytu, na wysokości około 860 m n.p.m. znajduje się źródło o nazwie (cz. Studánka Pod Videlským sedlem)[10], położone przy ścieżce w odległości około 100 m od wyższej pętlicy drogi nr 450[3].

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Cała góra znajduje się w obrębie wydzielonego obszaru objętego ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), a utworzonego w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych[11] oraz rzadkich gatunków zwierząt.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Góra położona jest blisko osady Vidly ze znajdującym się w niej górskim hotelem Vidly[12]oraz parkingu na przełęczy Videlské sedlo, skąd biegnie Szlak żółty szlak turystyczny i blisko osady Bělá[3]. Ponadto szczyt góry Osikový vrch znajduje się w odległości około 3,3 km na północny wschód od najstarszego schroniska turystycznego w Wysokim Jesioniku o nazwie Švýcárna, położonego na stoku góry Malý Děd[3]. Do bazy turystycznej w okolicy góry Pradziad jest od szczytu około 4,8 km w kierunku południowo-zachodnim. Znajdują się tam następujące hotele górskie i schroniska turystyczne[3]:

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednio na szczyt nie prowadzi żaden szlak turystyczny. Kluczowym punktem turystycznym góry jest natomiast przełęcz Videlské sedlo[6], skąd biegnie jedyny szlak turystyczny zlokalizowany na stoku góry na trasie[3]:

Szlak żółty RejvízNarodowy rezerwat przyrody Rejvíz – góra Přední Jestřábí – góra Přední Jestřábí-JZ – szczyt Zadní Jestřábí – szczyt Kazatelny – przełęcz Kristovo loučení – góra Medvědí louka – góra Ostruha-JV – góra Jelení loučky – góra Děrná – góra Jelení loučky-Z – góra Lysý vrch – góra Osikový vrch – przełęcz Videlské sedlo – góra Kamzičí vrch – góra Malý Děd – schronisko Švýcárna

Szlaki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

W obrębie góry wytyczono również jedyny szlak rowerowy, biegnący częściowo drogą nr 450 na trasie[3]:

Stripe-marked biketrail green.svg Vidly – przełęcz Videlské sedlo – góra Osikový vrch – góra Lysý vrch – góra Jelení loučky-Z – góra Děrná – góra Ostruha-JV – góra Ostruha – przełęcz Kristovo loučení – przełęcz Prameny Opavice – góra Příčný vrch – góra Lysý vrchZlaté Hory[18]

Podjazdy drogowe[edytuj | edytuj kod]

Droga nr 450 jest podjazdem na przełęcz Videlské sedlo, biegnącym częściowo na stoku góry Osikový vrch, chętnie pokonywanym m.in. przez rowerzystów:

12% stoupání (cz).svg podjazd z miejscowości Vrbno pod Pradědem drogami nr 451 i 450 (długość: 11,0 km, różnica wysokości: 379 m, średnie nachylenie: 3,4%, 2 pętlice drogowe)[19]
12% stoupání (cz).svg podjazd z miejscowości Bělá pod Pradědem drogą nr 450 (długość: 7,9 km, różnica wysokości: 388 m, średnie nachylenie: 4,9%, 2 pętlice drogowe)[20]

Trasy narciarskie[edytuj | edytuj kod]

W okresach ośnieżenia wzdłuż szlaku rowerowego przebiega stokiem góry trasa narciarstwa biegowego[21][22].

W obrębie góry nie poprowadzono żadnej trasy narciarstwa zjazdowego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Oznaczenie indeksowane w odróżnieniu od znajdującego się w tym samym paśmie innego potoku o tej samej nazwie Česnekový p. (1), płynącego ze stoku góry Pradziad.
  2. Drzewostan całego Obszaru Chronionego Krajobrazu Jesioniki obejmuje: świerk pospolity 84 %, buk zwyczajny 10 %, modrzew europejski 1,5 %, klon jawor 1,1 %, brzoza 1 %, olsza czarna 0,8 %, kosodrzewina 0,4 %, olsza szara 0,3 %, (jodła pospolita, jesion wyniosły i lipa) 0,2 %, sosna zwyczajna 0,1%, pozostałe (sosna błotna, dąb, grab, klon zwyczajny, wiąz, jarząb, olsza zielona, topola osika, topola i wierzba iwa) 0,2 % (→ Analýza vlivu lesního hospodaření na lesní ekosystémy v CHKO Jeseníky. hnutiduha.cz ↓)
  3. W języku polskim: Państwowa sieć triangulacyjna. Uszkodzenie podlega karze.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Osikový vrch (HLV 220; 1078 m). tisicovky.cz ↓.
  2. Osikový vrch (Schwarze B.) (1078 m) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2017-02-24].
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Osikový vrch (1078 m) (Turistická mapa) 1:12 000 (cz.). mapy.cz. [dostęp 2016-11-03].
  4. Osikový vrch - 1078 m n.m. (cz.). geocaching.com. [dostęp 2016-11-03].
  5. Osikový vrch - Jeseníky (cz.). zajimavamista.cz. [dostęp 2016-11-03].
  6. a b Videlské sedlo – Videlský kříž (cz.). turistika.cz. [dostęp 2016-11-03].
  7. Základní mapa (ČÚZK). geoportal.cuzk.cz ↓.
  8. Cymerman 1998 ↓, s. 531 (mapa).
  9. Geologická mapa. (lokalita 13, 995, 1025 i 1026) ↓.
  10. Martin Mlečka: Studánka Pod Videlským sedlem (8117) (cz.). estudanky.eu, 2014-03-09. [dostęp 2016-11-03].
  11. Zmrhalová 2011 ↓.
  12. Horský Hotel Vidly (pol.). vidly.cz. [dostęp 2016-11-03].
  13. Hotel Praděd (cz.). hotelpradedvysilac.cz. [dostęp 2016-11-03].
  14. Sporthotel Kurzovní (cz.). kurzovni.eu. [dostęp 2016-11-03].
  15. Chata Barborka. Jeseníky. Praděd (cz.). barborka-praded.cz. [dostęp 2016-11-03].
  16. Horský hotel Figura (cz.). figura.cz. [dostęp 2016-11-03].
  17. Chata Sabinka (cz.). chatasabinka.cz. [dostęp 2016-11-03].
  18. Popis cyklotras značených terénním (turistickým) způsobem (Trasa č. 6074/24,5 km) (cz.). vrbensko-jeseniky.cz. [dostęp 2016-11-03].
  19. Videlské sedlo z Vrbno pod Pradědem (Czechy) (939 m n.p.m.). (pol.). altimetr.pl. [dostęp 2016-11-03].
  20. Videlské sedlo od Bělá pod Pradědem (Czechy) (939 m n.p.m.). (pol.). altimetr.pl. [dostęp 2016-11-03].
  21. Chráněná Krajinná Oblast Jeseníky sever. Turistická a cykloturistická mapa ↓.
  22. Běžkařské trasy přes Pásmo Orlíka (cz.). jeseniky.net. [dostęp 2016-11-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]