Oskar Gröning

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Oskar Gröning
Data i miejsce urodzenia 10 czerwca 1921
Nienburg
Data śmierci 9 marca 2018
Stanowisko strażnik w KL, księgowy
Partia NSDAP

Oskar Gröning, zwany buchalterem / księgowym Auschwitz[1] (ur. 10 czerwca 1921 w Nienburg, zm. 9 marca 2018[2]) – niemiecki SS-Unterscharführer z czasów II wojny światowej, pełniący w latach 1942–1944 funkcję strażnika w niemieckim-nazistowskim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przed powołaniem do wojska zdobył zawód o specjalności bankowej. Jako entuzjasta nazizmu zgłosił się do Waffen-SS jako ochotnik. W Auschwitz-Birkenau Gröning pełnił funkcję księgowego[3], odpowiadając za selekcję rzeczy więźniów i pomordowanych oraz gromadzenie i podział ich pieniędzy między innymi według walut.

W 1944 r. został na własną prośbę przeniesiony na front i trafił do Ardennes we Francji. Brał udział w walkach i 10 czerwca 1944 r. został ranny i dostał się do niewoli brytyjskiej. Jako jeniec zataił pracę w obozie zagłady. Do Niemiec powrócił w 1948 r. Z powodu przynależności do SS nie mógł kontynuować pracy w zawodzie, był więc pracownikiem huty szkła, z czasem awansując do stopnia kierownika ds. personalnych w fabryce. Jego hobby była filatelistyka[3].

Proces[edytuj | edytuj kod]

Przez wiele lat nie był ścigany, zgodnie z obowiązującą wykładnią prawa, że warunkiem skazania jest udowodnienie indywidualnej winy oskarżonego. Przełomem był proces Johna Demianiuka, którego uznano winnym[3].

W 2014 r., w wieku 93 lat, został oskarżony o pomocnictwo w zamordowaniu 300 tys. osób w okresie służby w Auschwitz-Birkenau. Sprawa Gröninga toczyła się od kwietnia 2015 r. przed sądem w Lüneburgu. Przed sądem mówił: Proszę o wybaczenie. Ponoszę moralną winę, ale o tym, czy jestem winny w świetle prawa, musicie zdecydować wy[4]. 15 lipca 2015 sąd okręgowy w Lüneburgu uznał, iż 94-letni esesman jest winny pomocnictwa w zamordowaniu co najmniej 300 tys. osób i orzekł wobec niego 4 lata więzienia[5][6]. Dodatkowo sąd okręgowy w Luneburgu obciążył Gröninga w wyroku obowiązkiem pokrycia kosztów procesu, które ocenia się na kilkaset tys. euro[7].

Był on jednym z rzadkich przypadków (a może nawet jedynym przypadkiem), w którym oskarżony o zbrodnie wojenne nie twierdził, że „tylko wypełniałem mój obowiązek”, „o niczym nie wiedziałem” czy „nie zrobiłem nic złego”, lecz przyznał, że uczestniczył w tym, co działo się w Auschwitz i że jest mu przykro[8]. Adwokaci oskarżycieli posiłkowych nie zgodzili się na tak łagodne potraktowanie zbrodni wojennych i zapowiedzieli złożenie odwołania od wyroku, żądając skazania za zabójstwo, a nie tylko za pomocnictwo[9].

Obrona złożyła apelację od wyroku, ale w listopadzie 2016 roku Federalny Trybunał Sprawiedliwości Niemiec podtrzymał wyrok skazujący. Obrona podnosiła wówczas argument, zgodnie z którym odbywanie kary więzienia ze względu na stan zdrowia skazanego jest groźne dla jego życia, jednak biegły lekarz powołany przez prokuraturę uznał Gröninga za zdolnego do odbycia kary[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 93-letni „buchalter Auschwitz” stanął przed sądem. „Proszę o przebaczenie”, tvn24.pl, 21 kwietnia 2015 [dostęp: 14 czerwca 2015].
  2. Matt Schudel: Oskar Groening, ‘Bookkeeper of Auschwitz,’ convicted of war crimes, dies at 96 (ang.). washingtonpost.com, 2018-03-13. [dostęp 2018-03-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-14)].
  3. a b c d Maciej Orłowski, Oskar Gröning, księgowy Auschwitz, idzie do więzienia. Ma 96 lat, wyborcza.pl, 2 sierpnia 2017 [dostęp 2017-08-03].
  4. Były strażnik z Auschwitz prosi o wybaczenie, rp.pl, 21 kwietnia 2015 [dostęp: 14 czerwca 2015].
  5. Vier Jahre Haft für früheren SS-Mann Oskar Gröning (niem.). Die Welt. [dostęp 2015-07-15].
  6. Wyborcza.pl. wyborcza.pl. [dostęp 2015-07-15].
  7. Oskar Gröning ma ponieść koszty procesu (wersja do druku). www.rp.pl. [dostęp 2015-07-18].
  8. Deutsche (www.dw.com): Niemiecki historyk o rozprawie z Holokaustem: Same pomniki nie wystarczą | Polityka | DW.COM | 15.07.2015. DW.COM. [dostęp 2015-07-15].
  9. Auschwitz-Prozess: Nebenkläger fechten Gröning-Urteil an spiegel online vom 17. Juli 2015, abgerufen am 18. Juli 2015.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]