Oskar Morgenstern

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Oskar Morgenstern (ur. 24 stycznia 1902 w Görlitz, zm. 26 czerwca 1977 w Princeton) – niemiecki ekonomista[1].

We współpracy z matematykiem Johnem von Neumannem stworzył podstawy teorii gier i jej zastosowania w ekonomii (zob. teoria oczekiwanej użyteczności[2]).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uważa się, że jego matka była nieślubną córką cesarza Fryderyka III Hohenzollerna[3][4][5][6][7]. Morgenstern dorastał w Wiedniu, gdzie później uczęszczał na studia.

W 1925 obronił doktorat z politologii na Uniwersytecie Wiedeńskim. W latach 1925–1928 był stypendystą Fundacji Rockefellera. Po powrocie w 1928 został profesorem ekonomii na Uniwersytecie Wiedeńskim i pracował tam aż do wizyty w Princeton w 1938.

W 1935 Morgenstern opublikował artykuł Perfect Foresight and Economic Equilibrium, po prezentacji którego jego przyjaciel, Eduard Čech, pokazał mu publikację Johna von Neumanna: Zur Theorie der Gesellschaftsspiele (1928). Podczas wizyty Morgensterna na Uniwersytecie w Princeton (1938) Niemcy, pod wodzą Adolfa Hitlera, zajęły Wiedeń (zob. Anschluss), co skłoniło ekonomistę do pozostania w Stanach Zjednoczonych. Ostatecznie trafił on do Instytutu Studiów Zaawansowanych, gdzie spotkał węgierskiego matematyka Johna von Neumanna, z którym pracował wspólnie nad pracą Theory of Games and Economic Behavior. Dokument ten, opublikowany w 1944, jest uważany za pierwszą publikację dotyczącą teorii gier.

Współpraca Johna von Neumanna i Oskara Morgensterna doprowadziła do narodzin zupełnie nowych obszarów badań zarówno w matematyce, jak i w ekonomii. Te zainteresowały szerokie grono akademickie i biznesowe. W 1944 Morgenstern otrzymał obywatelstwo amerykańskie, a 4 lata później ożenił się z Dorothy Young. Morgenstern pracował jako profesor ekonomii na Uniwersytecie w Princeton aż do przejścia na emeryturę w 1970, kiedy to dołączył do grona naukowców Uniwersytetu Nowojorskiego. Morgenstern jest autorem wielu książek i artykułów, m.in. On the Accuracy of Economic Observations oraz Predictability of Stock Market Prices, którą napisał wraz z noblistą Clive’em Grangerem.

Archiwum jego prac znajduje się na Uniwersytecie Duke’a[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oskar Morgenstern.
  2. Robert Leonard, Von Neumann, Morgenstern and the Creation of Game Theory (New York: Cambridge University Press, 2010), s. 469
  3. E. Roy Weintraub, Evelyn L. Forget Economists’ lives: biography and autobiography in the history of economics p. 234, Duke University Press Books (December 6, 2007).
  4. The New York Times biographical service, vol. 8, p. 276, New York Times & Arno Press, 1977.
  5. Jürg Niehans, A history of economic theory: classic contributions, 1720–1980, p. 394, Johns Hopkins University Press, 1990.
  6. Jörg Bewersdorff, Luck, logic, and white lies: the mathematics of games, p. 368, A.K Peters/CRC Press (November 23, 2004).
  7. Christian Fleck Transatlantische Bereicherungen: zur Erfindung der empirischen Sozialforschung, Suhrkamp, 2007.
  8. „Oskar Morgenstern Archive”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Morgenstern, Oskar (1950, 2nd rev. ed. 1963). On the accuracy of economic observations. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. pp. xiv+322.
  • Morgenstern, Oskar; Granger, Clive W. J. (1970). Predictability of stock market prices. Lexington, Massachusetts: Lexington Books (D. C. Heath and Company). pp. xxiii+303.
  • Oskar Morgenstern, „Thirteen Critical Points in Contemporary Economic Theory: An Interpretation,” Journal of Economic Literature 10, no. 4 (December 1972): 1184

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]