Oskar Sosnowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oskar Sosnowski
Data i miejsce urodzenia 6 listopada 1880
Petersburg, Rosja
Data i miejsce śmierci 1939
Warszawa, Polska
Zawód architekt
Narodowość  Polska
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Przykład twórczości plastycznej Sosnowskiego – Glosa św. Teresy, pastel z 1928

Oskar Wiktor Sosnowski (ur. 6 listopada 1880 w Petersburgu, zm. 1939 w Warszawie) – polski architekt i konserwator zabytków.

Życiorys[edytuj]

W 1903 ukończył Instytut Politechniczny w Warszawie. Po studiach pracował w wydziale budowlanym kolei warszawsko-wiedeńskiej. Pracował także u Józefa Piusa Dziekońskiego. W 1914 został profesorem zwyczajnym Politechniki Lwowskiej, zaś w 1919 Politechniki Warszawskiej. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej[1]. Był kierownikiem wydziału w Ministerstwie Spraw Polskich Ukraińskiej Republiki Ludowej[1].

W swoich projektach nawiązywał do form historycznych, stosując jednak nowe materiały jak żelbet. W projekcie osiedla Miasto-Ogród Sadyba po raz pierwszy zastosował formę urbanistyczną, znaną jako okolnica.

W 1922 był inicjatorem utworzenia Towarzystwa Urbanistów Polskich. W 1929 założył Zakład Architektury Polskiej na Politechnice Warszawskiej.

Prowizorycznie został pochowany na dziedzińcu Wydziału Architektury PW[2].

Po wybuchu II wojny światowej w trakcie obrony Warszawy osobiście czuwał nad bezpieczeństwem gmachu Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej przy ul. Koszykowej 55, na podwórzu którego w dniu 24 września 1939 podczas bombardowania stolicy został trafiony odłamkiem na podwórzu, wskutek czego utracił obie nogi, po czym zmarł 4 października 1939[3]. Według A. Kunerta zmarł na zakażenie krwi po zmiażdżeniu nogi podczas ratowania zbiorów zbombardowanego gmachu WA PW[1]. W późniejszym czasie jego szczątki zostały pochowane w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, gdzie inskrypcja podała, iż poległ 24 września 1939[4]. Według innego źródła zmarł 28 września 1939[5].

Jego dwaj synowie zginęli w powstaniu warszawskim[1].

Wybrane prace[edytuj]

Publikacje[edytuj]

  • Powstanie, układ i cechy charakterystyczne sieci ulicznej na obszarze wielkiej Warszawy (1930)
  • Dzieje budownictwa w Polsce (nieukończone, t. 1 opublikowany przez PWN w 1964)

Odznaczenia[edytuj]

Upamiętnienie[edytuj]

  • Tablica pamiątkowa w miejscu śmierci, w podwórzu gmachu Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej przy ul. Koszykowej 55, odsłonięta w 1979[7].

Przypisy

  1. a b c d A. K. Kunert, Z. Walkowski, Kronika kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo Edipresse Polska, Warszawa 2005, ​ISBN 83-60160-99-6​, s. 109.
  2. Ś. p. prof. Oskar Sosnowski. „Warszawski Dziennik Narodowy”. 267, s. 2, 7 października 1939. 
  3. Kronika żałobna. „Warszawski Dziennik Narodowy”. 266, s. 4, 6 października 1939. 
  4. Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne. Cmentarz Stare Powązki. Rzodkiewicze i Sosnowscy. um.warszawa.pl. [dostęp 2017-11-10].
  5. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 796. ISBN 83-01-08836-2.
  6. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 21.
  7. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 132. ISBN 83-912463-4-5.

Bibliografia[edytuj]

  • Maria Brykowska, Sosnowski Oskar, [w:] Polski słownik biograficzny konserwatorów zabytków, red. Henryk Kondziela, Hanna Krzyżanowska, z. 2, Poznań, Wydaw. Poznańskie 2006, ​ISBN 83-7177-416-8
  • Oskar Sosnowski (pol.). sowa.website.pl. [dostęp 2016-06-13].