Osman Pasvanoglu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Osman Pasvanoglu
Meczet w Widyniu ufundowany przez Pasvanoglu
Biblioteka w Widyniu ufundowana przez Pasvanoglu

Osman Pasvanoglu, zwany też: Osman Paswan-Oglu, Pasvanoglu, Pazvan Oglu/Oğlu (ur. 1758, zm. 27 stycznia 1807 w Widyniu) – osmański janczar, później pasza Widynia. Zbuntował się przeciw sułtanowi Selimowi III i próbował utworzyć na terenie dzisiejszej Bułgarii niezależne państwo.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Osman Pasvanoglu urodził się w 1758 roku we wpływowej widyńskiej rodzinie. Jego dziadek pochodził z prowincji Bośni, przez co niekiedy jest mylnie nazywany Bośniakiem. Jako janczar służył w armii wołoskiego hospodara Mikołaja Mavrogheniego

Po zebraniu dużej armii najemników, zbuntował się przeciwko władzy sułtana osmańskiego Selimowi III, opierając się na janczarach, niezadowolonych z reform Selima. Opanował znaczne obszary Bałkanów. Działając jako niezależny władca na obszarze Bułgarii, wybijał własne monety i utrzymywał stosunki dyplomatyczne z innymi państwami (m.in. z Francją). Władał terytoriami, które ciągnęły się z Belgradu do Warny. W 1797 roku przeprowadził atak na Belgrad. Belgradzki pasza Hadżi Mustafa, utworzył do obrony prowincji 15-tysięczną milicję serbską. Z jej pomocą wyparł wojska Pasvanoglu spod Belgradu. W 1798 roku Pasvanoglu został oblężony w Widyniu, przez armię wierną sułtanowi.

Jednak inwazja wojsk Napoleona Bonaparte na turecki Egipt, zmusiła Selima III do zakończenia walk na Bałkanach, by skupić się na obronie Egiptu. Zmuszony był więc podpisać porozumienie z Pasvanoglu i uznać go za paszę Widina.

Jako pasza Pasvanoglu, rządził niezależnie. Prowadził liczne najazdy na znajdującą się pod zwierzchnictwo tureckim Wołoszczyznę, szerząc strach i terror. W 1801 roku, jego armia doszczętnie zniszczyła miasto Krajowa.

Zmarł w 1807 roku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rossitsa Gradeva Osman Pazvantoğlu of Vidin: Between Old and New. in: Frederick F. Anscombe (Hrsg.): The Ottoman Balkans, 1750-1830. Princeton 2006.
  • Bułgaria: zarys dziejów, wyd. Książka i Wiedza, 1986.
  • Bystrzonowski Ludwik Rewolucja w Serbii, [w:] Kraj i Emigracya. Zbiór pism politycznych i wojskowych, Paryż, 1843, nr. 11.
  • Felczak Wacław Historia Jugosławii, Wrocław: Wydawnictwo Ossolińskich, 1985.
  • Jelavich Barbara Historia Bałkanów. Wiek XVIII i XIX, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005.
  • Skowronek Jerzy, Tanty Mieczysław, Wasilewski Tadeusz, Historia Słowian południowych i zachodnich, Warszawa: PWN, 1988.