Osoba podejrzana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Osoba podejrzana – w polskim postępowaniu karnym osoba, którą podejrzewa się o popełnienie przestępstwa i w związku z tym podjęto w postępowaniu przygotowawczym w stosunku do niej czynności procesowe, które wskazywały, że osobę tę traktuje się jak podejrzanego[1][2].

Doktrynalnym synonimem „osoby podejrzanej” jest „faktycznie podejrzany”[1]. Na określenie osoby podejrzanej stosuje się także pojęcie „oskarżonego” w znaczeniu najszerszym (obok właściwego oskarżonego i podejrzanego)[2].

Osoba podejrzana a podejrzany[edytuj]

Pojęcie osoby podejrzanej nie jest tożsame z pojęciem podejrzanego, ponieważ w stosunku do osoby podejrzanej nie wydano postanowienia o przedstawieniu zarzutów ani nie przystąpiono do przesłuchania jej w charakterze podejrzanego. Naturalnie wraz z podjęciem tych czynności osoba podejrzana traci swój status i staje się podejrzanym[1][3].

Osoba podejrzana nie jest stroną postępowania karnego. Nie przysługują jej uprawnienia podejrzanego, takie jak prawo do obrony czy posiadanie obrońcy, chociaż z drugiej strony organ prowadzący postępowanie nie może zastosować wobec niej środków, które byłyby dopuszczalne wobec podejrzanego (np. tymczasowego aresztowania)[1].

W czasie obowiązywania poprzedniego k.p.k. w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w działalności niektórych przedstawicieli polskiej nauki prawa karnego istniała koncepcja zrównania statusu osoby podejrzanej i podejrzanego[3].

Uprawnienia i obowiązki[edytuj]

Osoba podejrzana ma wszystkie prawa osoby, której dotyczy dana czynność procesowa. Ma ona więc prawo do otrzymania informacji o przyczynach zatrzymania, do kontaktu z adwokatem (nie obrońcą), może także wystąpić z zażaleniem do sądu[3]. Na osobę podejrzaną rozciąga się także domniemanie niewinności[4].

Obowiązkiem osoby podejrzanej jest znoszenie uciążliwości, jakie wiążą się z podejmowanymi wobec niej czynnościami[5].

Osoba podejrzana w k.p.k.[edytuj]

Wobec osoby podejrzanej podejmuje się pozaprocesowe czynności operacyjne. Kodeks postępowania karnego dopuszcza także inne czynności[6]:

  • art. 74 § 3 – m.in. oględziny zewnętrzne ciała, inne badania niepołączone z naruszeniem integralności ciała, pobranie odcisków, fotografowanie osoby podejrzanej, okazanie jej w celach rozpoznawczych innym osobom;
  • art. 192a – czynności podjęte w celu ograniczenia kręgu osób podejrzanych;
  • art. 237 § 4 – kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych;
  • art. 244 § 1 – zatrzymanie osoby podejrzanej przez Policję;
  • art. 247 § 1 – zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie na zarządzenie prokuratora;
  • art. 308 § 1 i 2 – tzw. dochodzenie w niezbędnym zakresie.

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d T. Grzegorczyk, J. Tylman: Polskie postępowanie karne, s. 337.
  2. a b S. Waltoś: Proces karny. Zarys systemu, s. 195.
  3. a b c T. Grzegorczyk, J. Tylman: Polskie postępowanie karne, s. 338.
  4. T. Grzegorczyk, J. Tylman: Polskie postępowanie karne, s. 150.
  5. T. Grzegorczyk, J. Tylman: Polskie postępowanie karne, s. 159.
  6. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1904).

Bibliografia[edytuj]

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.