Ostatnie kuszenie Chrystusa (film)

Ostatnie kuszenie Chrystusa
The Last Temptation of Christ
Gatunek	dramat
Rok produkcji	1988
Data premiery	12 sierpnia 1988; 1991 (Polska)
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Język	angielski
Czas trwania	2 godz. 44 min
Reżyseria	Martin Scorsese
Scenariusz	Paul Schrader na podstawie powieści Nikosa Kazandzakisa
Główne role	Willem Dafoe; Harvey Keitel; Barbara Hershey; Harry Dean Stanton; David Bowie
Muzyka	Peter Gabriel
Zdjęcia	Michael Ballhaus
Scenografia	John Beard
Kostiumy	Jean-Pierre Delifer
Montaż	Thelma Schoonmaker
Produkcja	Barbara De Fina; Harry Ufland
Wytwórnia	Universal Pictures; Cineplex Odeon Films
Dystrybucja	Universal Pictures
	Nagrody
	nominacja do Oscara; nominacje do Złotych Globów

Ostatnie kuszenie Chrystusa (oryg. The Last Temptation of Christ) – dramat filmowy w reżyserii Martina Scorsese z 1988 roku. Jest to adaptacja kontrowersyjnej powieści Nikosa Kazandzakisa wydanej pod tym samym tytułem w 1951 roku. W rolach głównych wystąpili Willem Dafoe, Harvey Keitel, Barbara Hershey, David Bowie i Harry Dean Stanton.

Informacje o filmie

Film został w całości nakręcony w Maroku.

Film, podobnie jak powieść, opisuje życie Jezusa i skupia się na tym, iż mimo że był wolny od grzechu, to jednocześnie musiał walczyć z pokusami, strachem, depresją, zwątpieniem, niechęcią i pożądaniem. W filmie Jezus ukazany jest jako osoba mająca marzenia erotyczne, co spowodowało oburzenie wśród niektórych chrześcijan. Film zawiera disclaimer wyjaśniający różnicę w biblijnym wizerunku Jezusa oraz jego życia, a także, że film nie jest dokładnym odtworzeniem wydarzeń opisanych w Ewangeliach.

„Ostatnie kuszenie Chrystusa” znalazło się w pierwszej dziesiątce „Najbardziej antykatolickich filmów wszech czasów” (na pozycji 8.), według rankingu opublikowanego przez amerykańskie pismo katolickie „Faith & Family”. W uzasadnieniu podano, że film ten obraża wszystko co święte w religii chrześcijańskiej: od postaci Jezusa ukazanego jako schizofrenika i odmawiającego złożenia ofiary na krzyżu, po Piotra, który w porównaniu z heroicznym Judaszem wydaje się zwyczajnym tchórzem^[2]. Film ten znalazł się również w rankingu 25 najbardziej kontrowersyjnych i szokujących obrazów wszech czasów, opublikowanym przez amerykańskie pismo branży filmowej „Entertainment Weekly”^[3].

Film otrzymał jedną nominację do Oscara (Najlepsza reżyseria) i dwie nominacje do Złotych Globów (Najlepsza aktorka drugoplanowa i Najlepsza muzyka filmowa)^[4].

W niektórych krajach film nie został dopuszczony do emisji. W Polsce film został objęty cenzurą 10 grudnia 1988 roku decyzją Wojciecha Jaruzelskiego, na prośbę Episkopatu Polski^[5]. Kościół powstrzymał wyświetlanie również w Dyskusyjnych Klubach Filmowych (DKF), gdzie tradycją było wyświetlanie filmów objętych cenzurą^[6]. Odbiło się to także za granicą m.in w formie protestów Polonii amerykańskiej przeciw nominacji Jerzego Surdykowskiego na konsula RP, po jego pozytywnej recenzji filmu^[7]. Pierwszy raz film pokazano w 1991 roku, jednak jego szersza dystrybucja w kinach była dalej utrudniana przez Episkopat. Kontrowersje wzbudził seans 12 kwietnia 1993 roku w Poniedziałek Wielkanocny, który zakończył się złożeniem przez posłów ZChN oraz KPN wniosku do prokuratora o wszczęcie postępowania w sprawie obrazy uczuć religijnych^[1]. Wraz z początkiem nowego wieku film był wyświetlany sporadycznie w telewizji oraz trafił na DVD.

Obsada

Soundtrack

Muzyka do filmu została skomponowana przez Petera Gabriela. Wydanie płytowe – Passion: Music for The Last Temptation of Christ z 5 czerwca 1989 (wydawnictwa Geffen i Virgin).

Polska wersja

W polskiej wersji lektorem filmu był Stanisław Olejniczak^[8].

Przypisy

1 2 Poseł Jurek „Scorsese bluźniercą”. „Film”. 19/1993. s. 4.
↑ Najbardziej antykatolickie filmy wszech czasów. Onet Kultura, 20 października 2004. [dostęp 2019-05-22].
↑ Najbardziej kontrowersyjne filmy wszech czasów. Onet Kultura, 10 czerwca 2006. [dostęp 2019-05-22].
↑ Ostatnie kuszenie Chrystusa (1988) – Nagrody i nominacje. Internetowa baza filmowa – FDB. [dostęp 2020-05-21].
↑ Aby „kuszenie” nie kusiło. „Film”. 21/1993. s. 5.
↑ Z kroniki. „Film”. 50/1989. s. 2.
↑ Z kroniki. „Film”. 38/1990. s. 2.
↑ Olejniczak Stanisław. PolscyLektorzy.pl, 2009-07-07. [dostęp 2020-10-22].

Linki zewnętrzne

Plakat filmu
Ostatnie kuszenie Chrystusa w bazie IMDb (ang.)
Ostatnie kuszenie Chrystusa w bazie Filmweb
Ostatnie kuszenie Chrystusa w Internetowej Bazie Filmowej (fdb.pl)

[film1993-1] 1 2 Poseł Jurek „Scorsese bluźniercą”. „Film”. 19/1993. s. 4.

[2] Najbardziej antykatolickie filmy wszech czasów. Onet Kultura, 20 października 2004. [dostęp 2019-05-22].

[3] Najbardziej kontrowersyjne filmy wszech czasów. Onet Kultura, 10 czerwca 2006. [dostęp 2019-05-22].

[4] Ostatnie kuszenie Chrystusa (1988) – Nagrody i nominacje. Internetowa baza filmowa – FDB. [dostęp 2020-05-21].

[5] Aby „kuszenie” nie kusiło. „Film”. 21/1993. s. 5.

[6] Z kroniki. „Film”. 50/1989. s. 2.

[7] Z kroniki. „Film”. 38/1990. s. 2.

[8] Olejniczak Stanisław. PolscyLektorzy.pl, 2009-07-07. [dostęp 2020-10-22].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

1960–1969	Kto puka do moich drzwi? (1967)
1970–1979	Wagon towarowy Bertha (1972) Ulice nędzy (1973) Alicja już tu nie mieszka (1974) Taksówkarz (1976) New York, New York (1977)
1980–1989	Wściekły Byk (1980) Król komedii (1983) Po godzinach (1985) Kolor pieniędzy (1986) Ostatnie kuszenie Chrystusa (1988) Nowojorskie opowieści (1989)
1990–1999	Chłopcy z ferajny (1990) Przylądek strachu (1991) Wiek niewinności (1993) Kasyno (1995) Kundun – życie Dalaj Lamy (1997) Ciemna strona miasta (1999)
2000–2009	Gangi Nowego Jorku (2002) Aviator (2004) Infiltracja (2006)
2010–2019	Wyspa tajemnic (2010) Hugo i jego wynalazek (2011) Wilk z Wall Street (2013) Milczenie (2016) Irlandczyk (2019)
2020–2029	Czas krwawego księżyca (2023)
Krótkometrażowe	Co taka miła dziewczyna jak ty robi w takim miejscu? (1962) It’s Not Just You, Murray! (1964) The Big Shave (1967) The Key To Reserva (2007)
Dokumentalne	Street Scenes (1970) Italianamerican (1974) Amerykański chłopak (1978) Ostatni walc (1978) Historia kina amerykańskiego według Martina Scorsese (1995) Historia kina włoskiego według Martina Scorsese (1999) Martin Scorsese przedstawia: The Blues (2003) No Direction Home (2005) Rolling Stones w blasku świateł (2008) A Letter to Elia (2010) Public Speaking (2010)