Ostrówek (powiat grójecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ostrówek
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat grójecki
Gmina Warka
Liczba ludności 200
Strefa numeracyjna (+48) 48
Kod pocztowy 05-660
Tablice rejestracyjne WGR
SIMC 0640449
Położenie na mapie gminy Warka
Mapa lokalizacyjna gminy Warka
Ostrówek
Ostrówek
Położenie na mapie powiatu grójeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grójeckiego
Ostrówek
Ostrówek
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ostrówek
Ostrówek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ostrówek
Ostrówek
Ziemia 51°51′43″N 21°15′00″E/51,861944 21,250000

Ostrówekwieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Warka.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w kluczu konarskim w województwie mazowieckim w drugiej połowie XVI wieku, przeszła na uposażenie kapituły gnieźnieńskiej w XVII wieku[1].

Historia[edytuj]

Wieś leżąca na północ od Warki i na południe od Warszawy. Jest położona przy ważnym szlaku komunikacyjnym wiodącym z Góry Kalwarii do Kozienic (DK79). Droga z Potyczy do Ostrówka jest fragmentem starego Traktu Królewskiego (Drogi Czerskiej) z Warszawy przez Czersk, Konary, Ostrówek, Przylot, Pilicę, po drugiej stronie do Magnuszewa, Kozienic, Puław do Lwowa.

Obecnie do wsi Ostrówek jest dołączona osada Pólko.Jest to stara osada, a ślady osadnictwa datowane są na okres epoki żelaza – ok. 700 p.n.e. do VI wieku naszej ery. Znaleziono z tego okresu w Pólku – 5 grobów (jamowe i ciałopalne) – z wyposażeniem- – II wiek. Jest też notowana w wczesnym średniowieczu – w tym okresie (X-XII wiek)Pólko to osada hutnicza, znaleziono tu dwa obiekty mieszkalne: – dom o konstrukcji zrębowej, drugi dom – ziemianka z obudową drewnianą i przylegającym piecem hutniczym.

Przywilej z roku 1240, wydany przez księcia Konrada I mazowieckiego potwierdził, że do uposażenia stołu arcybiskupów gnieźnieńskich należało kilka wsi leżących u ujścia Pilicy do Wisły, m.in. Pólko i Ostrówek, które przez ponad 500 lat były własnością biskupów gnieźnieńskich, początkowo jako ich dobra stołowe, a później stały się własnością kapituły katedry gnieźnieńskiej jako dobra chlebowe.

Pierwotny kościół św. Krzyża i św. Trójcy w Pólku fundowali i uposażyli arcybiskupi gnieźnieńscy przypuszczalnie w II poł. XIII w., a Ostrówek należał do tego kościoła.

Książę Ziemowit w roku 1359 potwierdził cały majątek stołu arcybiskupiego na Mazowszu, m.in. miejscowości leżące u ujścia Pilicy do Wisły – Ostrówek i Pólko. Wisła i wpadająca do niej Pilica utworzyły w tym okresie długi (w kierunku wschodnim) cypel z żyzną glebą. Ostrówek leżał nad Pilicą, a Pólko nad Wisłą. Pilica płynęła bliżej skarpy.

Prawdopodobnie w roku 1380 przeniesiona została przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janusza Suchywilka, parafia z Pólka k. Ostrówka do Konar. Kościół w Pólku stał do 1769 r.

Wieś leżała w powiecie wareckim w Ziemi Czerskiej.

W roku 1511 do parafii Konary należą 4 wsie: Konary, Podgórzyce, Przylot, Ostrówek W tym też roku biskupi gnieźnieńscy zorganizowali folwark w Ostrówku, który przynależał do Przylotu, najprawdopodobniej są to ziemie dawnego Pólka. – Należą administracyjnie do klucza łęgonickiego.

W roku 1540 pojawia się nawa jednostka administracyjna klucz konarski – w skład którego wchodzi Ostrówek.

W roku 1648 – zanotowano, że "są też spichlerze (mieszczan z Warki) we wsi Ostrówek nad Wisłą w kluczu konarskim".

W roku 1769 w Konarach kapituła gnieźnieńska wystawiła nowy drewniany kościół pw. św. Trójcy. Nastąpiła likwidacja kościoła w Pólku ze względu na częste i obfite wylewy Wisły i Pilicy.

W skład klucza konarskiego w latach 17781795 wchodził Ostrówek i pojawiła się znów wieś Pólko. Folwark Ostrówek został zlikwidowany w połowie XVIII wieku, gdyż Wisła w czasie powodzi oderwała grunty folwarczne.

1788 – zestawienie: Ostrówek – 28 gospodarstw, 2 rodziny komorników. We wsi spisano, 41 wołów, 56 krów, Powierzchnia lasów – 100 ha. Pojawia się ponownie Pólko, w którym są 4 gospodarstwa o pow, 12 ha, spisano 6 wołów, 10 krów. Chłopi wsi Pólko w ramach obowiązków spławiali drewno Wisłą do Warszawy.

W roku 1795 nastąpił III rozbiór Polski – Ostrówek znalazły się w zaborze pruskim a wieś została w 1796 roku przejęta na własność skarbu państwa pruskiego.

1827 – Spis mieszkańców. Ostrówek: 27 domów z 179 mieszkańców.

W 1833 r. w skład Dóbr Konary wchodziły m.in.: Ostrówek, w którym były 28 domów i powierzchnia uprawna pól – 497 morgi, Pólko, w którym było 3 gospodarstwa i 102 morgi ziemi uprawnej.

W 1869 Ostrówek liczył 28 domów, 229 mieszkańców i pow. po uwłaszczeniu 494 morgi, Pólko składało się z 3 gospodarstw, 23 mieszkańców i 102 mórg ziemi uprawnej. Obie wsie należały do parafii i gminy Konary

Z funduszu Rozwoju Rolnictwa wsi Konary, Podgórzyc, Ostrówka w 1965 r. mieszkańcy tych wsi założyli Kółko Rolnicze w Konarach.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa radomskiego.

Przypisy

  1. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1973, s. 94.