Ostredok (Wielka Fatra)

Ostredok

Ostredok od północy
Państwo	Słowacja
Położenie	Liptovské Revúce, Blatnica
Pasmo	Wielka Fatra
Wysokość	1596 m n.p.m.
Wybitność	675 m
Położenie na mapie Słowacji Ostredok
48°54′01″N 19°04′58″E

Ostredok (1596 m) – najwyższy szczyt w grupie górskiej Wielkiej Fatry na Słowacji.

Topografia

Jest to dwuwierzchołkowy szczyt znajdujący się w południowej części Wielkiej Fatry, w jej części zwanej Halną Fatrą (słow. Hôľna Fatra). Obydwa wierzchołki leżą w głównym grzbiecie, wyróżniającym się w tej grupie górskiej, lecz już poza wododziałem Wagu i Hronu, ok. 3 km na północny zachód od zwornikowej Krížnej. Wyższym (głównym) jest wierzchołek południowy, niższym (1593 m) – odległy od niego o ok. 350 m wierzchołek północny. Oba wierzchołki łączy połogi, prawie równy odcinek obłego grzbietu.

Obydwa wierzchołki są zwornikami. Od wierzchołka północnego (niższego), za którym grzbiet główny biegnie w kierunku północno-wschodnim ku Ploskej, odchodzi w kierunku północno-zachodnim krótki grzbiet, oddzielający Vrátną dolinę od doliny Veterné (obydwie są odgałęzieniami Dedošovej doliny). Ponieważ obydwoma rozdzielającymi się grzbietami prowadzą szlaki turystyczne wierzchołek ten oznaczany jest na mapach turystycznych jako „Ostredok rázcestie”.

Od południowego, wyższego wierzchołka Ostredoka odchodzi ku wschodowi grzbiet z wierzchołkiem Ostré brdo (1319 m). Grzbiet ten oddziela Suchą dolinę (na południu), będącą górnym ciągiem Revúckiej doliny, od jej odgałęzienia, Zelenej doliny (na północy)..

W kierunku zachodnim stoki grzbietu, łączącego oba wierzchołki Ostredoka, opadają ku zamknięciu wspomnianej doliny Veterné. W kierunku północno-wschodnim natomiast stoki tego grzbietu opadają do zamknięcia doliny Lopušná, będącej górnym stopniem wyżej wymienionej Zelenej doliny.

Geologia i morfologia

W profilu wspomnianego grzbietu obły wierzchołek Ostredoka jedynie nieznacznie przewyższa sąsiednie wzniesienia. Halna, gładko modelowana rzeźba szczytu, podobnie jak całego odcinka grzbietu na południe od niego po Krížną, wynika stąd, że fragment ten budują mniej odporne margle tzw. płaszczowiny kriżniańskiej. Niżej, na zachodnim ramieniu Ostredoka, nad Dedošovą doliną, występują już odporniejsze wapienie tzw. płaszczowiny choczańskiej, budujące skaliste Štrochy (1386 m). Podobnie jest po przeciwnej stronie, gdzie Ostredok wysyła na wschód długie, zalesione ramię ze szczytem Ostré brdo. Skalne utwory tego ramienia zostały wypreparowane w izolowanej czapie wapieni płaszczowiny choczańskiej, leżącej na podłożu z margli.

• 
• 
• 
• 

Przyroda ożywiona

Wierzchołkowe partie Ostredoka, podobnie jak większości wysokich szczytów Halnej Fatry, są niezalesione. Na skutek działalności człowieka górna granica lasu została tu obniżona do 1260–1350 m. W szczególności w masywie Ostredoka zupełnie zanikło piętro kosodrzewiny. W zamknięciach otaczających szczyt dolin, na wysokościach 1000–1200 m, zachowało się kilka większych fragmentów pierwotnych lasów jodłowo-bukowych.

Turystyka

Ze względu na położenie w centrum Wielkiej Fatry, dość daleko od sieci komunikacyjnej, Ostredok nie jest zbyt często odwiedzany przez turystów. Jego wierzchołek oferuje szeroką panoramę, sięgającą aż po polskie granice. Przez szczyt, w linii wspomnianego głównego grzbietu grupy, biegnie czerwono znakowana Magistala Wielkofatrzańska (Veľkofatranská Magistrála), natomiast od zachodu z Dedošovej doliny wyprowadza nań szlak zielony. Najkrótsze wejścia na szczyt wiodą ze wschodu: z Wyżniej Revúcy (słow. Vyšná Revúca, górna część Liptowskich Revúc) lub ze Starych Hor.

odcinek: Chata pod Borišovom – Nad Studeným – Ploská – Chyžky – Koniarky – Suchý vrch – Ostredok – Frčkov – Noštek – Krížna. Deniwelacja 640 m, odległość 9,9 km, czas przejścia 3,30 h, ↓ 2,40 h.

Drobkov (Dedošová dolina) – Sedlo za Štrochmi – Ostredok. Deniwelacja 740 m, odległość 3,7 km, czas przejścia 2,20 h, ↓ 1,25 h.

Przypisy

Położenie Ostredoka w grzbiecie Wielkiej Fatry