Ostrodziób

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ostrodziób
Oxyruncus cristatus[1]
Swainson, 1821
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd tyrankowce
Rodzina Oxyruncidae
Ridgway, 1906
Rodzaj Oxyruncus[2]
Temminck, 1820
Gatunek ostrodziób
Synonimy
  • Oxyrhyncus cristatus Swainson, 1821[3]
Podgatunki
  • O. c. frater (P. L. Sclater & Salvin, 1868)
  • O. c. brooksi Bangs & Barbour, 1922
  • O. c. hypoglaucus (Salvin & Godman, 1883)
  • O. c. cristatus Swainson, 1821
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Ostrodziób (Oxyruncus cristatus) – gatunek małego ptaka z rodziny ostrodziobów (Oxyruncidae), której jest jedynym przedstawicielem[5][6]. Występuje w kilku oddzielonych stanowiskach od Kostaryki do południowo-wschodniej Brazylii i skrajnie północno-wschodniej Argentyny.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 17 cm. Ma ostro zakończony dziób, pomarańczowoczerwoną tęczówkę, czerwonawy grzbiet i żółty, czarno plamkowany spód ciała.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja taksonomiczna tego gatunku nie jest jasna (incertae sedis). Część systematyków zalicza go do rodziny bławatników (Cotingidae)[1], inni do monotypowej rodziny ostrodziobów (Oxyruncidae)[5][6], a jeszcze inni, na podstawie wyników badań genetycznych, sugerują umieszczenie ostrodzioba w rodzinie bekardów (Tityridae)[3][7][8][9].

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia cztery podgatunki Oxyruncus cristatus[9]:

  • O. c. frater (P. L. Sclater & Salvin, 1868) – Kostaryka i zachodnia Panama
  • O. c. brooksi Bangs & Barbour, 1922 – wschodnia Panama
  • O. c. hypoglaucus (Salvin & Godman, 1883) – południowo-wschodnia Wenezuela, region Gujana, północno-wschodnia i północno-środkowa Brazylia. Obejmuje populację, którą proponowano wydzielić do podgatunku tocantinsi.
  • O. c. cristatus Swainson, 1821 – południowo-wschodnia Brazylia, wschodni Paragwaj i skrajnie północno-wschodnia Argentyna

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Jego środowiskiem jest piętro koron drzew lasów tropikalnych. Żywi się owocami i małymi bezkręgowcami.

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje ostrodzioba za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji nie została oszacowana, choć ptak opisywany jest jako rzadki i rozmieszczony plamowo. Trend liczebności populacji jest nieznany[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Oxyruncus cristatus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Oxyruncus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 25 lutego 2012]
  3. a b Brooke, M.: Sharpbill (Oxyruncus cristatus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-11-28].
  4. a b BirdLife International, Oxyruncus cristatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015.3 [dostęp 2015-10-25] (ang.).
  5. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Oxyruncidae - ostrodzioby - Sharpbill (wersja: 2019-04-15). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-11-22].
  6. a b John H. Boyd III: Oxyruncidae: Sharpbill (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux: Version 3.03 [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2020-11-22].
  7. Ericson et al.. Higher-level phylogeny and morphological evolution of tyrant flycatchers, cotingas, manakins, and their allies (Aves: Tyrannida). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 40, s. 471-483, 2006. DOI: 10.1016/j.ympev.2006.03.031. 
  8. Ohlson et al.. A molecular phylogeny of the cotingas (Aves: Cotingidae). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 42, s. 25–37, 2007. 
  9. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Cotingas, manakins, tityras, becards (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-11-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]