Ostrykół

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53.7186400°N 22.4246600°E
- błąd 0 m
WD 53°42'N, 22°24'E, 53°44'N, 22°28'E
- błąd 13654 m
Odległość 1385 m
Ostrykół
wieś
Ilustracja
Zabytkowy drewniany kościół w Ostrymkole
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat ełcki
Gmina Prostki
Liczba ludności (2006) 220
Strefa numeracyjna 87
Tablice rejestracyjne NEL
SIMC 0765665
Położenie na mapie gminy Prostki
Mapa lokalizacyjna gminy Prostki
Ostrykół
Ostrykół
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ostrykół
Ostrykół
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Ostrykół
Ostrykół
Położenie na mapie powiatu ełckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ełckiego
Ostrykół
Ostrykół
Ziemia53°43′07,1040″N 22°25′28,7760″E/53,718640 22,424660

Ostrykół (niem. Ostrokollen)wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Prostki, na Mazurach, nad rzeką Ełk.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół w Ostrymkole w okresie międzywojennym

Wieś lokowana na prawie chełmińskim w 1538 r., przez księcia Albrechta, który nadał 40 włók ziemi niejakiemu Daćbogowi, sołtysowi z Prostek, oraz mieszkańcom wsi Ostrykół (a więc wieś istniała już wcześniej). Trzy włoki należały do sołtysa, cztery do plebana i dodatkowo dwie na utrzymanie kościoła. Szkołę wiejską założono przy kościele niedługo po powstaniu wsi. W 1552 r. proboszcz z Ostregokołu – Lenart Chocznowski – zakupił 5 włók boru, znajdującego się między wsiami Długosze, Kosewo i Wiśniowo.

Podczas najazdu tatarskiego hetmana Gosiewskiego w 1656 wieś została doszczętnie spalona, łącznie z kościołem i znajdującą się we wsi biblioteką. W jasyr dostało się 1326 osób z parafii Ostrykół. Kościół został odbudowany w 1667 r.

W latach 1713–1747 pastorem w Ostrymkole był Michał Grodzki (1682–1747) – tłumacz na język polski niemieckich pieśni religijnych, poeta, autor trzech pieśni o dżumie na Mazurach w 1709.

W okresie insurekcji kościuszkowskiej (1794) w okolicy działały oddziały powstańcze. Oddział rotmistrza Więckowskiego został pod Ostrykołem rozbity przez wojsko pruskie, dowodzone przez generała Günthera. W 1799 r. zakupiono organy do tutejszego kościoła. W 1821 we wsi mieszkało 160 osób.

W 1913 roku wieś liczyła 400 mieszkańców. W 1920 r. zlikwidowano parafię w Ostrymkole, przenosząc ją do Prostek. W 1938 r., w ramach akcji germanizacyjnej, zmieniono urzędowa nazwę wsi z Ostrokollen na Scharfenrade. W 1939 r. w Ostrykole mieszkały 222 osoby.

W 1950 r. wieś wraz z całą gromadą Prostki została wyłączona z powiatu ełckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wieża kościoła
  • We wsi znajduje się dawny ewangelicki drewniany kościół z 1667 roku, jeden z nielicznych na Mazurach. Był on odrestaurowany w 1933 r. We wnętrzu barokowy ołtarz główny z 1683 r., barokowe organy i empory oraz ambona i belka tęczowa[1], świecznik z głowa jelenia (1700). Przy wejściu znajduje się tablica (w języku niemieckim), upamiętniająca poległych mieszkańców z okresu I wojny światowej.
  • W pobliżu osady znajduje się grodzisko Jaćwingów

Ludzie związani z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Grodzki, pastor z Ostregokołu, ur. w 1682 r. w Wieliczkach pod Ełkiem, autor pieśni Mór w Prusach w 1709 r., wydanej drukiem w Królewcu w 1711 r.
  • Sebastian Fedorowicz, pastor z Ostregokołu, rektor (pierwszy nauczyciel) w szkole w Ełku w latach 1730-1734.
  • Jan Jakub Stern, pastor z Ostregokołu, pochodzący ze wsi Malinówka pod Ełkiem, kolega szkolny Gustawa Gizewiusza i jego bliski współpracownik, autor artykułów publikowanych w Die polnische Schprachfrage in Preussen.
  • Emil Stern, pastor z Ostregokołu, obrońca języka polskiego w szkole i kościele.
  • Zygmynt Pianka, pastor z Ostregokołu, obrońca języka polskiego w szkole i kościele.
  • Jakub Siwek, pastor z Ostregokołu, obrońca języka polskiego w szkole i kościele.
  • Herman Schrage, pastor z Ostregokołu, obrońca języka polskiego w szkole i kościele.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 268

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ​​ISBN 83-902165-0-7​​, s. 216
  • Ełk. Z dziejów miasta i powiatu. Pojezierze, Olsztyn 1970, 327 str.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]