Ostrzyca (Pogórze Kaczawskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ostrzyca
Ostrzyca
Ostrzyca
Państwo  Polska
Pasmo Sudety
Pogórze Kaczawskie
Wysoczyzna Ostrzycka
Wysokość 501 m n.p.m.
Wybitność 151[1] m
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ostrzyca
Ostrzyca
Ziemia51°03′22″N 15°45′48″E/51,056111 15,763333

Ostrzyca (niem. Spitzberg) – wzgórze o wysokości 501 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce na Pogórzu Kaczawskim będącym częścią Pogórza Zachodniosudeckiego.

Gołoborze na stokach Ostrzycy

Położenie[edytuj]

Wzniesienie położone jest w południowo-zachodniej części Pogórza Kaczawskiego, na Wysoczyźnie Ostrzyckiej, w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka, około 2,5 km na południowy zachód od miejscowości Proboszczów.

Charakterystyka[edytuj]

Wulkaniczne wzniesienie w kształcie stożka. Wzniesienie o dość stromych zboczach, z wyraźnie podkreślonym wierzchołkiem, wznosi się samotnie w środkowo-zachodniej części Wysoczyzny Ostrzyckiej, wyraźnie odróżniając się od płaskiego krajobrazu. Wzniesienie o zróżnicowanej budowie geologicznej, zbudowane z wulkanitów mioceńskich stanowiących część rdzenia dawnego wulkanu tarczowego wypełnionego lawą oraz pokrywy lawowej o zasadowej lawie. Zbudowana jest z bazanitu, skały zbliżonej do bazaltu. Jest to zasadowa skała wulkaniczna, barwy ciemnej, prawie czarnej, o teksturze afanitowej lub porfirowej. Od typowych bazaltów różni się większą zawartością oliwinu i obecnością skaleniowców. Bazanit budujący wzniesienie jest spękany tworzy regularne słupy. Na szczycie wzniesienia występują malownicze skałki. Duży kompleks na wschodnim stoku nosi nazwę Małej Ostrzycy. Niższe partie zbocza pokrywają utwory soliflukcyjnych, a u podnóża występują osady glacjalne, fluwioglacjalne. Wzniesienie porośnięte w całości lasem, skalne zbocza porasta z trudem wciskający się między skały, las odroślowy, który tworzy: jawor, jesion, lipa, wiąz i w mniejszych ilościach dąb. Niżej występuje świerk i brzoza. W szczytowej partii wzniesienia położonej powyżej 450 m n.p.m., utworzono rezerwat przyrody Ostrzyca Proboszczowicka o powierzchni 3,81 ha, w którym przede wszystkim chronione jest bazaltowe gołoborze i porastająca je roślinność naskalna. Sam szczyt, będący dominantą wysokościową okolicy, stanowi dobry punkt widokowy. Góra przy dobrej pogodzie jest widoczna z Karkonoszy.

Inne[edytuj]

  • Wzniesienie stanowi relikt dawnych obszarów wulkanicznych, jest pozostałością komina wygasłego trzeciorzędowego wulkanu tarczowego (nek).
  • W trakcie transgresji lądolodu na Pogórze Kaczawskie wzniesienie nie było całkowicie przykryte lodem, stanowiło skalisty nunatak wystający z lądolodu na niewielką kilkumetrową wysokość.
  • Ostrzyca jest najwyższym wzniesieniem Pogórza Kaczawskiego.
  • Ze względu na charakterystyczny stożkowy kształt wzniesienie nazywane jest Śląską Fudżi, Ostrą Górą, Szczytnicą.
  • Poszczególne zbocza wzgórza w związku z różną ekspozycją w stosunku do słońca posiadają odmienne warunki mikroklimatyczne, w związku z czym wzniesienie zasiedlone jest przez różnorodne zbiorowiska roślinne.

Ciekawostki[edytuj]

  • Na Ostrzycy do niedawna swoje jedyne stanowisko w Polsce miał czosnek sztywny (Allium strictum), relikt epoki lodowcowej, obecnie uznany za wymarły na obszarze Polski.
  • W 1926 roku ówczesne władze niemieckie Ostrzycę uznały za obszar ochronny.
  • W 1944 roku dla wojska niemieckiego wzniesienie stanowiło strategiczne znaczenie. Zbocza wzgórza umocniono linią okopów i stanowisk ogniowych, a w celu odsłonięcia przedpola wycięto część drzewostanu rezerwatu.
  • W 1959 roku prace archeologiczne prowadzone na Ostrzycy stwierdziły istnienie śladów osadnictwa wczesnośredniowiecznego.
  • W lasach wokół Ostrzycy, w drugiej połowie lat 40. XX wieku stacjonował oddział partyzancki, którym dowodził Jan Bogdziewicz ps. "Czarny Janek", walczący z władzą ludową PRL.

Turystyka[edytuj]

Przez teren wzniesienia prowadzą szlaki turystyczne:

Przypisy

  1. Introduction to Poland z listą 453 szczytów o wybitności co najmniej 100 m

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Widok na wieś Bełczyna ze szczytu Ostrzycy
Stary drogowskaz na Ostrzycę (Spitzberg) w Proboszczowie (październik 2010)

Położenie[edytuj]

Wzniesienie położone jest w południowo-zachodniej części Pogórza Kaczawskiego, na Wysoczyźnie Ostrzyckiej, w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka, około 2,5 km na południowy zachód od miejscowości Proboszczów.

Charakterystyka[edytuj]

Wulkaniczne wzniesienie w kształcie stożka. Wzniesienie o dość stromych zboczach, z wyraźnie podkreślonym wierzchołkiem, wznosi się samotnie w środkowo-zachodniej części Wysoczyzny Ostrzyckiej, wyraźnie odróżniając się od płaskiego krajobrazu. Wzniesienie o zróżnicowanej budowie geologicznej, zbudowane z wulkanitów mioceńskich stanowiących część rdzenia dawnego wulkanu tarczowego wypełnionego lawą oraz pokrywy lawowej o zasadowej lawie. Zbudowana jest z bazanitu, skały zbliżonej do bazaltu. Jest to zasadowa skała wulkaniczna, barwy ciemnej, prawie czarnej, o teksturze afanitowej lub porfirowej. Od typowych bazaltów różni się większą zawartością oliwinu i obecnością skaleniowców. Bazanit budujący wzniesienie jest spękany tworzy regularne słupy. Na szczycie wzniesienia występują malownicze skałki. Duży kompleks na wschodnim stoku nosi nazwę Małej Ostrzycy. Niższe partie zbocza pokrywają utwory soliflukcyjnych, a u podnóża występują osady glacjalne, fluwioglacjalne. Wzniesienie porośnięte w całości lasem, skalne zbocza porasta z trudem wciskający się między skały, las odroślowy, który tworzy: jawor, jesion, lipa, wiąz i w mniejszych ilościach dąb. Niżej występuje świerk i brzoza. W szczytowej partii wzniesienia położonej powyżej 450 m n.p.m., utworzono rezerwat przyrody Ostrzyca Proboszczowicka o powierzchni 3,81 ha, w którym przede wszystkim chronione jest bazaltowe gołoborze i porastająca je roślinność naskalna. Sam szczyt, będący dominantą wysokościową okolicy, stanowi dobry punkt widokowy. Góra przy dobrej pogodzie jest widoczna z Karkonoszy.

Inne[edytuj]

  • Wzniesienie stanowi relikt dawnych obszarów wulkanicznych, jest pozostałością komina wygasłego trzeciorzędowego wulkanu tarczowego (nek).
  • W trakcie transgresji lądolodu na Pogórze Kaczawskie wzniesienie nie było całkowicie przykryte lodem, stanowiło skalisty nunatak wystający z lądolodu na niewielką kilkumetrową wysokość.
  • Ostrzyca jest najwyższym wzniesieniem Pogórza Kaczawskiego.
  • Ze względu na charakterystyczny stożkowy kształt wzniesienie nazywane jest Śląską Fudżi, Ostrą Górą, Szczytnicą.
  • Poszczególne zbocza wzgórza w związku z różną ekspozycją w stosunku do słońca posiadają odmienne warunki mikroklimatyczne, w związku z czym wzniesienie zasiedlone jest przez różnorodne zbiorowiska roślinne.

Ciekawostki[edytuj]

  • Na Ostrzycy do niedawna swoje jedyne stanowisko w Polsce miał czosnek sztywny (Allium strictum), relikt epoki lodowcowej, obecnie uznany za wymarły na obszarze Polski.
  • W 1926 roku ówczesne władze niemieckie Ostrzycę uznały za obszar ochronny.
  • W 1944 roku dla wojska niemieckiego wzniesienie stanowiło strategiczne znaczenie. Zbocza wzgórza umocniono linią okopów i stanowisk ogniowych, a w celu odsłonięcia przedpola wycięto część drzewostanu rezerwatu.
  • W 1959 roku prace archeologiczne prowadzone na Ostrzycy stwierdziły istnienie śladów osadnictwa wczesnośredniowiecznego.
  • W lasach wokół Ostrzycy, w drugiej połowie lat 40. XX wieku stacjonował oddział partyzancki, którym dowodził Jan Bogdziewicz ps. "Czarny Janek", walczący z władzą ludową PRL.

Turystyka[edytuj]

Przez teren wzniesienia prowadzą szlaki turystyczne:

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]