Ostrzyca (Pogórze Kaczawskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ostrzyca
Ilustracja
Ostrzyca
Państwo  Polska
Położenie województwo dolnośląskie
Pasmo Sudety
Pogórze Kaczawskie
Wysoczyzna Ostrzycka
Wysokość 501 m n.p.m.
Wybitność 151[1] m
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Ostrzyca”
Ziemia51°03′22″N 15°45′48″E/51,056111 15,763333

Ostrzyca (niem. Spitzberg) – wzgórze o wysokości 501 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce na Pogórzu Kaczawskim będącym częścią Pogórza Zachodniosudeckiego.

Gołoborze na stokach Ostrzycy

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wzniesienie położone jest w południowo-zachodniej części Pogórza Kaczawskiego, na Wysoczyźnie Ostrzycy, w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Pielgrzymka, około 2,5 km na południowy zachód od miejscowości Proboszczów.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wzniesienie o wulkanicznym rodowodzie w kształcie stożka wznosi się w środkowo-zachodniej części Wysoczyzny Ostrzycy, wyraźnie odróżniając się od płaskiego krajobrazu. Z oddali przypomina japońską Fudżijamę. Ostrzyca w dolnej partii jest zbudowana z czerwonych permskich zlepieńców i piaskowców gruboziarnistych, przez które przebijają się mioceńskie wulkanity stanowiące część rdzenia dawnego wulkanu wypełnionego zastygniętą magmą. Stanowi ją bazanit, skała z rodziny bazaltów. Bazanit to zasadowa skała wulkaniczna, barwy ciemnej, prawie czarnej, o teksturze afanitowej lub porfirowej. Od typowych bazaltów różni się większą zawartością oliwinu i obecnością skaleniowców. Bazanit budujący wzniesienie jest spękany tworzy regularne i nieregularne słupy. Na szczycie wzniesienia występują malownicze skałki. Duży kompleks skalny na wschodnim stoku nosi nazwę Małej Ostrzycy.

Niższe partie zbocza, poniżej gołoborzy, pokrywają utwory soliflukcyjne, a u podnóża występują osady glacjalne, fluwioglacjalne. Wzniesienie porośnięte w całości lasem, skalne zbocza porasta z trudem wciskający się między skały, las odroślowy, który tworzy: jawor, jesion, lipa, wiąz i w mniejszych ilościach dąb. Niżej występuje świerk i brzoza. W szczytowej partii wzniesienia położonej powyżej 450 m n.p.m., utworzono rezerwat przyrody Ostrzyca Proboszczowicka o powierzchni 3,81 ha, w którym przede wszystkim chronione jest bazaltowe gołoborze i porastająca je roślinność naskalna. Sam szczyt, będący dominantą wysokościową okolicy, stanowi dobry punkt widokowy. Góra przy dobrej pogodzie jest widoczna z Karkonoszy.

Inne[edytuj | edytuj kod]

  • Wzniesienie stanowi relikt dawnego wulkanizmu, jest pozostałością komina wygasłego trzeciorzędowego wulkanu (nek).
  • W trakcie transgresji lądolodu na Pogórze Kaczawskie wzniesienie mogło stanowić skalisty nunatak wystający z lądolodu na niewielką wysokość.
  • Ostrzyca jest najwyższym wzniesieniem Pogórza Kaczawskiego.
  • Ze względu na charakterystyczny stożkowy kształt wzniesienie nazywane jest Śląską Fudżijamą.
  • Poszczególne zbocza wzgórza w związku z różną ekspozycją w stosunku do słońca posiadają odmienne warunki mikroklimatyczne, w związku z czym wzniesienie zasiedlone jest przez różnorodne zbiorowiska roślinne.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Na Ostrzycy do niedawna[doprecyzuj!][kiedy?] swoje jedyne stanowisko w Polsce miał czosnek sztywny (Allium strictum), relikt epoki lodowcowej, obecnie uznany za wymarły na obszarze Polski.
  • W 1926 roku ówczesne władze niemieckie Ostrzycę uznały za obszar ochronny.
  • W 1944 roku dla wojska niemieckiego wzniesienie stanowiło strategiczne znaczenie. Zbocza wzgórza umocniono linią okopów i stanowisk ogniowych, a w celu odsłonięcia przedpola wycięto część drzewostanu rezerwatu.
  • W 1959 roku prace archeologiczne prowadzone na Ostrzycy stwierdziły istnienie śladów osadnictwa wczesnośredniowiecznego.
  • W lasach wokół Ostrzycy w drugiej połowie lat 40. XX wieku stacjonował oddział partyzancki, którym dowodził Jan Bogdziewicz ps. „Czarny Janek”, walczący z władzą ludową PRL.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez teren wzniesienia prowadzą szlaki turystyczne:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Introduction to Poland z listą 453 szczytów o wybitności co najmniej 100 m

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]