Owrucz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Owrucz
Овруч
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Zhytomyr Oblast.svg żytomierski
Rejon owrucki
Burmistrz Walerij Szwab
Powierzchnia 9 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

16 681
1853 os./km²
Nr kierunkowy +380 4148
Kod pocztowy 11109
Położenie na mapie obwodu żytomierskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu żytomierskiego
Owrucz
Owrucz
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Owrucz
Owrucz
Ziemia51°19′28″N 28°48′29″E/51,324444 28,808056
Portal Portal Ukraina

Owrucz (ukr. Овруч) – miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba rejonu owruckiego; leży nad rzeką Noryn (dorzecze Dniepru), o zamieszkiwane przez 17 tys. mieszkańców. W X wieku był stolicą Olega Światosławowica.

Owrucz był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[1], położonym w pierwszej połowie XVII wieku w starostwie grodowym owruckim w województwie kijowskim[2].

Historia[edytuj]

Miejsce było zamieszkałe już w 5-4 tysiącleciu p.n.e. W I tysiącleciu n.e. Owrucz był ośrodkiem plemienia Drewlan. Po raz pierwszy osada została wspomniana w Latopisie Ipatijewskim jako Wrucznie, gród drewlański podległy księżnej Oldze. Według latopisu, było to miejsce śmierci księcia Olga Światosławowica. Inne nazwy Owrucza wymieniane w latopisach to: Wruczaj, Wruczyj, Owruczew.

Owrucz, wchodząc w skład Rusi Kijowskiej, był potężną fortecą. W XII w. był siedzibą księcia Ruryka Rościsławicza. Resztki umocnień z tego okresu zachowały się do naszych czasów.

Quote-alpha.png
Święty Jacek tę żyzną glebę poświęcił, do Owrucza religię katolicką wprowadził, założył dom zakonny, w nim mieszkał i pobłogosławił Owruckiéj ziemi. Jego błogosławieństwem była szczęśliwą; wiara Św. katolicka zupełnie i najszczérzéj się rozwinęła. [3]

Zniszczony przez Tatarów Owrucz odrodził się na początku XIV w., kiedy wszedł w skład Księstwa Halicko-Wołyńskiego. Miał wówczas swoją fortecę. W 1356 wszedł w skład Księstwa Litewskiego. Krymski chan Edygej przejął miasto w roku 1399.

Owrucz padał ofiarą kolejnych napadów Tatarów krymskich. Dla obrony przed nimi zbudowano w 1506 drewniany zamek. Później był on przebudowywany i modernizowany: wykopano głęboki rów, a samą fortecę otoczono kamiennym murem. Miała ona 4 bramy wjazdowe i 6 baszt. W XVI w. w mieście funkcjonował prawosławny klasztor[4], który funkcjonował do napadu tatarskiego w 1671, podczas którego został całkowicie zniszczony[5].

Owrucz w poł. XIX w.

Od 1569 Owrucz należał do Rzeczypospolitej, w ramach której był stolicą starostwa owruckiego i jednocześnie siedzibą sądów szlacheckich: ziemskiego i grodzkiego[6]. W 1641 król Władysław IV Waza nadał mu prawo magdeburskie. W 1648 Owrucz został zajęty przez kozaków. Od 1649 stacjonował w nim pułk kijowski. Rozejm andruszowski z 1667 pozostawił to miasto w granicach Polski. Wzięty przez Rosję podczas drugiego rozbioru w 1793. Pod zaborami był siedzibą powiatu owruckiego w guberni wołyńskiej.

W styczniu 1919, na fali ukraińskich pogromów, wojska atamana Kozyr-Zyrki zamordowały 80 żydowskich mieszkańców Owrucza i splądrowały ok. 1200 domów[7].

Owrucz jest siedzibą eparchii Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego[8].

Zabytki[edytuj]

  • Sobór św. Bazylego z 1911 r. w stylu bizantyjskim
  • Dworzec kolejowy z XIX w.
  • Budynek więzienia z XIX w.

Osoby związane z Owruczem[edytuj]

Urodzeni w Owruczu[edytuj]

  • Ignacy Hołowiński - polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup mohylewski, profesor, apologeta i patrolog, pisarz i tłumacz.
  • Stefano Ittar – architekt pochodzenia polskiego, czynny głównie we Włoszech.
  • Ołeksandr Ławrynowicz – ukraiński polityk, długoletni minister sprawiedliwości w różnych rządach, parlamentarzysta
  • Jerzy Niemiryczpodkomorzy kijowski, kanclerz ruski, polityk Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jeden z najbardziej wpływowych arian Rzeczypospolitej.

Zmarli w Owruczu[edytuj]

Przypisy

  1. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 15.
  2. Lustracye królewszczyzn ziem ruskich, Wołynia, Podola i Ukrainy z piérwszéj połowy XVII wieku / wydał Aleksander Jabłonowski, Warszawa 1877, s. 80.
  3. Eustachy Iwanowski, Rozmowy o polskiéj koronie, Kraków 1873, na str. 662
  4. Pawluczuk U. A.: Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2007, s. 24. ISBN 978-83-7431-127-4.
  5. Преподобномученик Макарий Каневский
  6. M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012, tenże, Sądownictwo ziemskie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012
  7. E. Heifetz: The slaughter of the Jews in the Ukraine In 1919 (ang.). Thomas Seltzer, Inc., 1921. [dostęp 2013-02-12]. s. 27-30, 185-200.
  8. Овруцька єпархія

Linki zewnętrzne[edytuj]