Owrucz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Owrucz
Овруч
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Zhytomyr Oblast.svg żytomierski
Rejon owrucki
Burmistrz Walerij Szwab
Powierzchnia 9 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności

16 429[1]
Nr kierunkowy +380 4148
Kod pocztowy 11109
Położenie na mapie obwodu żytomierskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu żytomierskiego
Owrucz
Owrucz
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Owrucz
Owrucz
Ziemia51°19′28″N 28°48′29″E/51,324444 28,808056
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Owrucz (ukr. Овруч) – miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba rejonu owruckiego; leży nad rzeką Noryn (dorzecze Dniepru), o zamieszkiwane przez 16,5 tys. mieszkańców. W X wieku był stolicą Olega Światosławowica.

Owrucz był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[2], położonym w pierwszej połowie XVII wieku w starostwie grodowym owruckim w województwie kijowskim[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejsce było zamieszkałe już w 5-4 tysiącleciu p.n.e. W I tysiącleciu n.e. Owrucz był ośrodkiem plemienia Drewlan. Po raz pierwszy osada została wspomniana w Latopisie Ipatijewskim jako Wrucznie, gród drewlański podległy księżnej Oldze. Według latopisu, było to miejsce śmierci księcia Olga Światosławowica. Inne nazwy Owrucza wymieniane w latopisach to: Wruczaj, Wruczyj, Owruczew.

Owrucz, wchodząc w skład Rusi Kijowskiej, był potężną fortecą. W XII w. był siedzibą księcia Ruryka Rościsławicza. Resztki umocnień z tego okresu zachowały się do naszych czasów.

Quote-alpha.png
Święty Jacek tę żyzną glebę poświęcił, do Owrucza religię katolicką wprowadził, założył dom zakonny, w nim mieszkał i pobłogosławił Owruckiéj ziemi. Jego błogosławieństwem była szczęśliwą; wiara Św. katolicka zupełnie i najszczérzéj się rozwinęła. [4]

Zniszczony przez Tatarów Owrucz odrodził się na początku XIV w., kiedy wszedł w skład Księstwa Halicko-Wołyńskiego. Miał wówczas swoją fortecę. W 1356 wszedł w skład Księstwa Litewskiego. Krymski chan Edygej przejął miasto w roku 1399.

Owrucz padał ofiarą kolejnych napadów Tatarów krymskich. Dla obrony przed nimi zbudowano w 1506 drewniany zamek. Później był on przebudowywany i modernizowany: wykopano głęboki rów, a samą fortecę otoczono kamiennym murem. Miała ona 4 bramy wjazdowe i 6 baszt. W XVI w. w mieście funkcjonował prawosławny klasztor[5], który funkcjonował do napadu tatarskiego w 1671, podczas którego został całkowicie zniszczony[6].

Owrucz w poł. XIX w.

Od 1569 Owrucz należał do Rzeczypospolitej, w ramach której był stolicą starostwa owruckiego i jednocześnie siedzibą sądów szlacheckich: ziemskiego i grodzkiego[7]. W 1641 król Władysław IV Waza nadał mu prawo magdeburskie. W 1648 Owrucz został zajęty przez kozaków. Od 1649 stacjonował w nim pułk kijowski. Rozejm andruszowski z 1667 pozostawił to miasto w granicach Polski. Wzięty przez Rosję podczas drugiego rozbioru w 1793. Pod zaborami był siedzibą powiatu owruckiego w guberni wołyńskiej.

W styczniu 1919, na fali ukraińskich pogromów, wojska atamana Kozyr-Zyrki zamordowały 80 żydowskich mieszkańców Owrucza i splądrowały ok. 1200 domów[8].

Owrucz jest siedzibą eparchii Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego[9].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Sobór św. Bazylego z 1911 r. w stylu bizantyjskim
  • Dworzec kolejowy z XIX w.
  • Budynek więzienia z XIX w.

Osoby związane z Owruczem[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Owruczu[edytuj | edytuj kod]

  • Ignacy Hołowiński - polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup mohylewski, profesor, apologeta i patrolog, pisarz i tłumacz.
  • Stefano Ittar – architekt pochodzenia polskiego, czynny głównie we Włoszech.
  • Ołeksandr Ławrynowicz – ukraiński polityk, długoletni minister sprawiedliwości w różnych rządach, parlamentarzysta
  • Jerzy Niemiryczpodkomorzy kijowski, kanclerz ruski, polityk Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jeden z najbardziej wpływowych arian Rzeczypospolitej.

Zmarli w Owruczu[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2016 року. Державна служба статистики України. Київ, 2016. стор.33
  2. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 15.
  3. Lustracye królewszczyzn ziem ruskich, Wołynia, Podola i Ukrainy z piérwszéj połowy XVII wieku / wydał Aleksander Jabłonowski, Warszawa 1877, s. 80.
  4. Eustachy Iwanowski, Rozmowy o polskiéj koronie, Kraków 1873, na str. 662
  5. Pawluczuk U. A.: Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2007, s. 24. ISBN 978-83-7431-127-4.
  6. Преподобномученик Макарий Каневский
  7. M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012, tenże, Sądownictwo ziemskie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012
  8. E. Heifetz: The slaughter of the Jews in the Ukraine In 1919 (ang.). Thomas Seltzer, Inc., 1921. [dostęp 2013-02-12]. s. 27-30, 185-200.
  9. Овруцька єпархія

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]