Szczawik trójkątny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Oxalis triangularis)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szczawik trójkątny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd szczawikowce
Rodzina szczawikowate
Rodzaj szczawik
Gatunek szczawik trójkątny
Nazwa systematyczna
Oxalis triangularis A. St.-Hil
Fl. Bras. Merid. (quarto ed.) 1: 102 1825
Synonimy
  • Oxalis catharinensis N.E. Br.
  • Oxalis corumbaensis Hoehne
  • Oxalis glaberrima Norlind
  • Oxalis oxyptera Progel
  • Oxalis palustris var. major A. St.-Hil.
  • Oxalis papilionacea Hoffmanns. ex Zucc.
  • Oxalis regnellii Miq.
  • Oxalis tenuiscaposa R. Knuth
  • Oxalis venturiana R. Knuth
  • Oxalis vernalis Fredr. ex Norlind
  • Oxalis yapacaniensis (Kuntze) K. Schum.[2]
Ruch liści w przyspieszeniu

Szczawik trójkątny (Oxalis triangularis) – gatunek rośliny z rodziny szczawikowatych (Oxalidaceae). Pochodzi z Brazylii[3], ale jest spotykany także w innych krajach jako popularna roślina ozdobna. W cieplejszych strefach klimatycznych uprawiany w ogrodach, w chłodniejszych krajach (w tym w Polsce) jako roślina pokojowa lub sezonowa – na balkonach i rabatach.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój

Roślina zielna, bylina osiągająca 15–20 cm wysokości[3].

Szczawik trójkątny
Liście
Kwiaty
Łodyga

Łuskowate, kruche kłącze o krótkich rozłogach[4].

Liście

Trójlistkowe, cienkie, długoogonkowe, o ciemnopurpurowej barwie z delikatnym, charakterystycznym, jaśniejszym rysunku wewnątrz liścia. Kształtem przypominają swym wyglądem duże, kanciaste liście koniczyny, stąd nazywana jest „koniczynką szczęścia”.

Kwiaty

Kwiaty promieniste, nieco dzwonkowate, o symetrii 5-krotnej. Zebrane w luźne, dłuższe od liści kwiatostany posiadające 3 do 7 kwiatów. Pojedynczy kwiat pięciopłatkowy, delikatny, o średnicy ok. 1 cm[4]. Płatki barwy białej lub jasnoliliowej, z zielonożółtą plamką i takimiż żyłkami widocznymi tylko u nasady[5]. Działki kielicha krótkie, zrosłe nieco u nasady, pojedynczy słupek z główkowatym znamieniem i 10 pręcików.

Owoce

Wydłużona, naga, 5-kanciasta torebka. Nasiona jajowate o zaostrzonych końcach.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, geofit i hemikryptofit. W naturze występuje w cienistych lasach, na dnie poszycia. Jest rośliną kwasolubną, cieniolubną i przystosowaną do środowiska wilgotnego. Kwitnie kilka miesięcy w roku, po czym, w okresie suchym roślina zamiera przechodząc w stan spoczynku. Odrasta po 2–3 miesiącach przy sprzyjających warunkach.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwa podgatunki[2]:

  • Oxalis triangularis papilionacea (Hoffmanns. ex Zucc.)
  • Oxalis triangularis triangularis A. St.-Hil

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina jadalna

Liście i kwiaty stosowane jako atrakcyjny dodatek do sałatek. Ma ostry, kwaśny smak. W większych ilościach może być jednak szkodliwa ze względu na dużą zawartość kwasu szczawiowego. Szczególnie ostrożne muszą być osoby cierpiące na reumatyzm, dnę moczanową, nadkwaśność czy kamicę nerkową[6].

Roślina ozdobna

Uprawiana zarówno w ogrodach, jak i w pojemnikach na balkonach i w domach. Na zewnątrz wymaga stanowiska cienistego lub półcienistego, dobrze nadaje się jako roślina pokrywowa w miejscach, gdzie słabo rosną bardziej światłolubne gatunki. W polskich warunkach należy wykopywać kłącza na zimę i przechowywać w cieplejszych warunkach[5].

Jako roślina pokojowa wymaga jaśniejszego stanowiska, choć bez ostrego słońca. Kwitnie niemal przez cały okres wegetacyjny, na zimę dobrze jest jednak zaprzestać podlewania i zasuszyć liście. Kłącza przechowywać w chłodnym miejscu i zacząć podlewać ponownie na wiosnę[4].

Zjawisko stulania listków[edytuj | edytuj kod]

Listki szczawika w nocy i przy niepogodzie stulają się, regulując w ten sposób ilość wyparowywanej wody. Zjawisko to zachodzi dzięki zmianie ciśnienia turgorowego u podstawy blaszki liściowej[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2012-02-29].
  2. a b The Plant List (ang.). [dostęp 2012-02-29].
  3. a b Moritz Bürki, Marianne Fuchs: Leksykon roślin doniczkowych i balkonowych. Warszawa: Świat Książki, 2010, s. 194. ISBN 978-83-247-1838-2.
  4. a b c d Zoja Litwin: Szczawik trójkątny (pol.). Kwiaty doniczkowe. [dostęp 2012-02-29].
  5. a b Oxalis triangularis (ang.). Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego. [dostęp 2012-02-29].
  6. Oxalis triangularis (ang.). Top Tropicals. [dostęp 2012-02-29].