Ozimek (rodzaj)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ozimek
Dzik & Sulej, 2016
Ozimek
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Rodzina Sharovipterygidae
Rodzaj Ozimek
Gatunki
  • O. volans Dzik & Sulej, 2016

Ozimekrodzaj archozauromorfa żyjącego w późnym triasie na terenach dzisiejszej Europy.

Nazwa rodzajowa Ozimek została nadana ze względu na miejsce odkrycia – Krasiejów w gminie Ozimek[1].

Ozimek cechował się bardzo smukłymi i wydłużonymi kośćmi kończyn oraz kręgami. Charakteryzowały się one cienkimi ściankami i dużymi jamami szpikowymi. Szczególnie wydłużone były tylne kończyny – stosunek ich długości do długości tułowia wynosił 1,2. Podobnymi proporcjami cechował się także szarowipteryks, który miał jednak stosunkowo jeszcze dłuższe kończyny tylne, pomiędzy którymi prawdopodobnie rozpięta była błona, umożliwiająca zwierzęciu szybowanie. Podobieństwo i sugerowane bliskie pokrewieństwo pomiędzy ozimkiem a szawiropteryksem wskazuje, że ten pierwszy przypuszczalnie również miał błonę lotną. Nie był jednak zdolny do lotu aktywnego, mógł co najwyżej szybować[2].

Holotyp Ozimek volans

Ozimek jest znany ze skamieniałości kilku osobników. Okaz holotypowy (ZPAL AbIII/2512) obejmuje kręgi, kości obręczy barkowej i miednicznej oraz kończyn. Wszystkie te szczątki odkryto między rokiem 2001 a 2013 w górnotriasowych osadach w Krasiejowie, datowanych na karnik lub noryk[2]. Wydłużenie, cienkie ścianki i duże jamy szpikowe kości sprawiły, że kręg szyjny ozimka został wstępnie rozpoznany jako kręg ogonowy pterozaura lub kręg szyjny tanystrofa[3]. W 2016 roku Jerzy Dzik i Tomasz Sulej opisali takson w randze rodzaju pod nazwą Ozimek i zaklasyfikowali go do rodziny Sharovipterygidae[2]. W czasie publikacji odkrycia był uznany za największe triasowe zwierzę zdolne do szybowania[1].

Nazwa gatunku typowego rodzaju, O. volans, pochodzi od łacińskiego słowa volans, oznaczającego „latający”, co odnosi się do prawdopodobnej zdolności zwierzęcia do szybowania[2]. Bywa spolszczana jako ozimek latający[1].

Przypisy

  1. a b c Szczątki szybującego gada z triasu znaleziono w Krasiejowie (pol.). PAP, 2016-11-28. [dostęp 2016-11-29].
  2. a b c d Jerzy Dzik, Tomasz Sulej. An early Late Triassic long-necked reptile with a bony pectoral shield and gracile appendages. „Acta Palaeontologica Polonica”. 61 (4), s. 805–823, 2016. DOI: 10.4202/app.00276.2016 (ang.). 
  3. Jerzy Dzik, Tomasz Sulej. A review of the early Late Triassic Krasiejów biota from Silesia, Poland. „Palaeontologia Polonica”. 64, s. 3–27, 2007 (ang.).