Ozyrys

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Q1
D4
A40
Ozyrys w hieroglifach
Ozyrys
Osiris
bóg śmierci i odrodzonego życia, Wielki Sędzia zmarłych
Ilustracja
Statuetka Ozyrysa
Występowanie

mitologia egipska

Atrybuty

korona atef, berło heka, bicz neheh, filar Dżed

Teren kultu

starożytny Egipt

Rodzina
Ojciec

Geb

Matka

Nut

Żona

Izyda

Rodzeństwo

Izyda, Neftyda, Set

Dzieci

Horus (z Izydą);
Anubis (z Neftydą)

Ozyrys (egip. Isir lub Iszir) – w mitologii egipskiej bóg śmierci i odrodzonego życia, Wielki Sędzia zmarłych. Syn bogini Nut i boga Geba, brat Seta, Izydy i Neftydy. Poślubił Izydę, był władcą ziemi, podziemi i krainy umarłych (Pola Jaru). Miał dwóch synów: Anubisa z Neftydą i Horusa z Izydą[1]. Główny ośrodek kultu: Abydos i Busiris.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed wiekami nauczył ludzi uprawy roli. Został zabity przez swojego brata Seta, a potem z Izydą, która poskładała jego członki, spłodził Horusa. Następnym razem jednak Izyda znalazła i poskładała w mumię wszystkie części ciała Ozyrysa z wyjątkiem prącia. Organ ten bowiem zaginął na dnie Nilu, gdzie wrzucił zwłoki brata morderca (ten epizod gwarantował i tłumaczył żyzne wylewy rzeki). Ozyrys nie mógł żyć na ziemi, ale żył w zaświatach[2].

Został zabity, a następnie wskrzeszony przez bogów, stał się władcą świata podziemnego i sędzią zmarłych. Z biegiem czasu przemienił się w uniwersalnego boga – najważniejszy przejaw panteistycznego bytu.

Sposób przedstawiania[edytuj | edytuj kod]

Przedstawiany był w postaci człowieka w koronie atef na głowie z insygniami władzy królewskiej w dłoniach – berłem heka, symbolizującym władzę, oraz biczem neheh, symbolizującym wieczność, spowity w bandaże na kształt mumii z twarzą malowaną zielonym kolorem. Symbolem Ozyrysa był filar Dżed. Jego personifikacją było lunarne bóstwo Jah.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Za inkarnacje Ozyrysa uważani byli faraonowie. Za panowania Ptolemeusza I (IV-III w. p.n.e.) z połączenia duchownych pierwiastków greckich i egipskich rozwinął się kult Serapisa trwający jeszcze w okresie rzymskim.

Wierzono, że ziemia leży na ciele Ozyrysa. Ponadto według starożytnych Egipcjan wypływał z niego Nil[3].

Ozyrys w kulturze[edytuj | edytuj kod]

W czasach nowożytnych do największych dzieł wspominających Izydę i Ozyrysa należy singspiel Wolfganga Amadeusa Mozarta Czarodziejski flet (KV 620).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kamil Kuraszkiewicz, „Trwała jest władza królewska jak Ra na niebie”. Faraon jako wcielenie boga, „Pomocnik historyczny” (03/2018), 2018, ISSN 2391-7717.
  2. R. Hamilton, Starożytny Egipt, Parragon, 2008, s. 28–29, 34–35, ISBN 978-1-4075-1978-4.
  3. r, Starożytni Egipcjanie: najwięksi czciciele życia [dostęp 2018-07-21] (pol.).