Péter Magyar
Péter Magyar (2026) | |
| Data i miejsce urodzenia |
16 marca 1981 |
|---|---|
| Premier Węgier | |
| Okres |
od 9 maja 2026 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |




Péter Magyar (ur. 16 marca 1981 w Budapeszcie[1]) – węgierski polityk, prawnik i dyplomata, poseł do Parlamentu Europejskiego X kadencji (2024–2026), deputowany do Zgromadzenia Narodowego (od 2026), lider Partii Szacunku i Wolności (TISZA), premier Węgier od 2026.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Działalność do 2026
[edytuj | edytuj kod]W 2003 ukończył studia prawnicze na Katolickim Uniwersytecie Pétera Pázmánya w Budapeszcie[1][2]. Będąc studentem tej uczelni, w 2002 przez rok kształcił się w ramach programu Erasmus na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie[1]. W 2006 wszedł w skład kierownictwa fundacji powołanej celem pomocy pokrzywdzonym uczestnikom antyrządowych protestów, które zostały siłowo rozpędzone przez policję[3].
Po uzyskaniu kwalifikacji zawodowych zajmował się doradztwem inwestycyjnym. Od 2010 pracował w ministerstwie spraw zagranicznych, był dyplomatą w stałym przedstawicielstwie Węgier przy Unii Europejskiej. W 2015 stanął na czele zespołu dyplomatów w biurze premiera, zajmował się relacjami węgierskiego rządu z Parlamentem Europejskim[2]. Od 2018 kierował działem prawa UE w kontrolowanym przez państwo banku Magyar Fejlesztési Bank. Od 2019 był prezesem centrum pożyczek studenckich Diákhitel Központ[2], a od 2022 zarządzał spółką Good Farming[4].
Należał do rządzącego na Węgrzech od 2010 Fideszu[5]. W 2006 zawarł związek małżeński z prawniczką Judit Vargą, z którą ma troje dzieci[5]. Jego żona w latach 2019–2023 sprawowała urząd ministra sprawiedliwości; złożyła rezygnację ze stanowiska w związku z planami kandydowania z pierwszego miejsca listy wyborczej rządzącej koalicji w wyborach europejskich w 2024[6]. W prasie kolorowej para była przedstawiana jako przedstawiciele modelu tradycyjnej rodziny[7]. W 2023 małżeństwo zakończyło się rozwodem[7].
Szeroką rozpoznawalność Péter Magyar zyskał w lutym 2024, gdy doszło do ujawnienia faktu ułaskawienia przez prezydent Węgier Katalin Novák wicedyrektora domu dziecka skazanego za tuszowanie przestępstw pedofilskich. Sprawa ta skutkowała dymisją Katalin Novák i wycofaniem się z aktywności politycznej Judit Vargi, która kontrasygnowała decyzję o ułaskawieniu. 10 lutego (w dniu ogłoszenia przez prezydent swojej rezygnacji) Péter Magyar na Facebooku opublikował wpis, w którym odciął się od obozu rządzącego i sugerował, że obie kobiety poniosły odpowiedzialność polityczną w miejsce faktycznego decydenta (w domyśle – premiera Viktora Orbána)[3][5][8]. Zrezygnował również ze stanowisk zajmowanych w przedsiębiorstwach kontrolowanych przez państwo[3][7]. Udzielił następnie wywiadu dla związanego z opozycją kanału „Partizán” w serwisie YouTube, który w krótkim czasie osiągnął 2 miliony wyświetleń[3]. Zaczął następnie organizować ruch społeczny i antyrządowe demonstracje; pierwsza z nich odbyła się w dzień święta narodowego 15 marca 2024[3]. W tym samym miesiącu ujawnił dwuminutowe nagranie z 2023, na którym Judit Varga miała go informować, że minister Antal Rogán utrudniał śledztwo w sprawie korupcji dotyczące Pála Völnera, byłego sekretarza stanu w resorcie sprawiedliwości[7]. Jego była żona stwierdziła później publicznie, że rozmowę przeprowadziła pod przymusem, a także zarzuciła byłemu mężowi stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej w trakcie małżeństwa[5]. Po ujawnieniu nagrania 6 kwietnia z inicjatywy Pétera Magyara odbył się w Budapeszcie kolejny wiec, który zgromadził około 50 tys. osób[3] i został określony jako jedna z największych demonstracji na Węgrzech od lat[9].
Celem wystartowania w wyborach europejskich w czerwcu 2024 porozumiał się z nieprowadzącą dotąd aktywnej działalności Partią Szacunku i Wolności (TISZA). Formalnie objął funkcję wiceprzewodniczącego tej formacji[5]. W głosowaniu jego ugrupowanie zajęło drugie miejsce, wprowadzając 7 europosłów. Péter Magyar, otwierający listę wyborczą stronnictwa, uzyskał wówczas mandat deputowanego do PE X kadencji[10]. W lipcu 2024 został wybrany na przewodniczącego partii[11]. W październiku 2024 TISZA, jako pierwsze od osiemnastu lat ugrupowanie, wyprzedziła w sondażach rządzący Fidesz[12]. Péter Magyar stał się faktycznym przywódcą węgierskiej opozycji[12][13][14].
Działalność od 2026
[edytuj | edytuj kod]W ramach kampanii przed wyborami parlamentarnymi w 2026 dokonał objazdu węgierskiej prowincji, za cel obierając odwiedzenie wszystkich 106 jednomandatowych okręgów wyborczych na Węgrzech[15][16]. Jego sloganem politycznym zostało hasło teraz albo nigdy[17]. W trakcie kampanii skupił się na zagadnieniu walki z korupcją, złym stanie usług publicznych i zubożeniu kraju[16]. Postulował odblokowanie środków unijnych[15], zobowiązywał się do odbudowy zaufania z Unią Europejską i NATO[18] oraz przywrócenia niezależnych mediów publicznych i sądownictwa[19]. Postulował bardziej rygorystyczną politykę migracyjną niż ta prowadzona przez Viktora Orbána[20], a także uniezależnienie Węgier od rosyjskiej energetyki do 2035 przy utrzymaniu pragmatycznych stosunków z Rosją[20].
Kierowana przez niego Partia Szacunku i Wolności odniosła w wyborach w 2026 zdecydowane zwycięstwo (53,2% głosów), zdobywając ponad 2/3 miejsc w Zgromadzeniu Narodowym[21][22], z których jeden przypadł liderowi ugrupowania[21].
Ślubowanie poselskie złożył 9 maja tego samego roku na pierwszym posiedzeniu nowego parlamentu[23]. Tego samego dnia prezydent Tamás Sulyok zwrócił się do niego o utworzenie nowego rządu i wniósł do Zgromadzenia Narodowego o jego wybór na premiera[24]. Jeszcze tego samego dnia parlament wybrał go na urząd premiera (przy 140 głosach „za”)[25], po czym Péter Magyar złożył ślubowanie[26]. Ministrowie jego nowego rządu zostali natomiast powołani i zaprzysiężeni 12 maja 2026[27]. W pierwszą zagraniczną wizytę udał się tydzień później do Polski[28].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Babka Pétera Magyara była siostrą Ferenca Mádla[3], prezydenta Węgier w latach 2000–2005. Jego dziadkiem był Pál Erőss, prawnik i osobowość telewizyjna[29]. Jako prawnicy praktykowali także oboje jego rodzice[15].
W latach 2006–2023 jego żoną była Judit Varga; małżeństwo zakończyło się rozwodem. Ma troje dzieci[5][7]. W 2025 mężem jego siostry został Márton Melléthei-Barna[30].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Péter Magyar, europarl.europa.eu [zarchiwizowane 2026-04-21] (ang.).
- 1 2 3 Magyar Péter, portfolio.hu [zarchiwizowane 2024-04-08] (węg.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Andrzej Sadecki, Czy Péter Magyar ma szansę pokonać Viktora Orbána? Zrobił karierę wewnątrz systemu, a dziś rzuca wyzwanie premierowi Węgier [online], tygodnikpowszechny.pl, 7 maja 2024 [dostęp 2024-07-13].
- ↑ 444: Magyar Péter, Varga Judit férje lett a Good Farming Kft. ügyvezetője, telex.hu, 27 października 2022 [zarchiwizowane 2022-10-27] (węg.).
- 1 2 3 4 5 6 Michał Kokot, Viktor Orbán ma poważnego przeciwnika. Peter Magyar kompromituje partię przywódcy Węgier [online], wyborcza.pl, 15 kwietnia 2024 [dostęp 2024-07-13].
- ↑ New Justice Minister Revealed [online], hungarytoday.hu, 29 czerwca 2023 [dostęp 2024-07-13] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Suzanne Lynch, Orbán faces danger from new enemy brandishing a leaked tape [online], politico.eu, 26 marca 2024 [dostęp 2024-07-13] (ang.).
- ↑ Sándor Joób, Bálint Nagy, Varga Judit volt férje: Egy percig sem akarok olyan rendszer részese lenni, amelyben Tónik, Ádámok és Barbarák vígan röhöghetnek a markukba, telex.hu, 10 lutego 2024 [zarchiwizowane 2024-02-10] (węg.).
- ↑ Lili Bayer, New challenger to Viktor Orbán leads huge demonstration in Budapest [online], theguardian.com, 6 kwietnia 2024 [dostęp 2024-07-13] (ang.).
- ↑ Tisztul a kép: ők képviselhetik Magyarországot Európában a következő öt évben [online], magyarnemzet.hu, 10 czerwca 2024 [dostęp 2024-07-13] (węg.).
- ↑ Magyar Péter lett a Tisza Párt elnöke, és a másik alelnökét is megnevezte [online], hvg.hu, 22 lipca 2024 [dostęp 2025-01-05] (węg.).
- 1 2 Ilona Gizińska, The year of Péter Magyar: great expectations, great challenges [online], osw.waw.pl, 5 czerwca 2025 [dostęp 2026-04-11] (ang.).
- ↑ Sandor Zsiros, Hungary’s opposition leader Péter Magyar calls on Russia to refrain from election interference [online], 8 marca 2026 [dostęp 2026-04-11] (ang.).
- ↑ Zoltán Simon, Magyar Holds Rallies in Battery Towns to Shift Hungary Election Focus from Ukraine War [online], bloomberg.com, 12 marca 2026 [dostęp 2026-04-11] (ang.).
- 1 2 3 Paul Kirby, Péter Magyar, the former Orban ally vying for power in Hungary [online], bbc.com, 11 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-11] (ang.).
- 1 2 Jakub Bawołek, Peter Magyar – były człowiek Orbana, który może doprowadzić do upadku jego rządu [online], pap.pl, 11 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-11].
- ↑ Paul Kirby, Kim jest Peter Magyar – największy rywal Orbana? [online], bbc.com, 3 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-11].
- ↑ Eric Maurice, After Orbán: why Péter Magyar would not be an easy partner for the EU [online], epc.eu, 13 lutego 2026 [dostęp 2026-04-11] (ang.).
- ↑ Jon Henley, Jon Henley, Hungary elections: what is at stake and who is likely to win? [online], theguardian.com, 10 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-11] (ang.).
- 1 2 Ashifa Kassam, Flora Garamvolgyi, Who is Péter Magyar, the man leading the polls as Hungary prepares for election? [online], theguardian.com, 10 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-11] (ang.).
- 1 2 Véget ért a szavazatszámlálás, mutatjuk a hivatalos végeredményt [online], origo.hu, 19 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-19] (węg.).
- ↑ Gregorio Sorgi, Hungary’s Tisza party widens parliamentary majority as final votes are counted [online], politico.eu, 19 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-19] (ang.).
- ↑ Bartłomiej Chudy, Magyar i jego partia przejmują władzę na Węgrzech [online], money.pl, 9 maja 2026 [dostęp 2026-05-09].
- ↑ Réka Molnár, Sulyok Tamás javasolta az országgyűlésnek, hogy válasszák meg Magyar Pétert miniszterelnöknek [online], telex.hu, 9 maja 2026 [dostęp 2026-05-09] (węg.).
- ↑ Megválasztották Magyar Pétert miniszterelnöknek [online], 24.hu, 9 maja 2026 [dostęp 2026-05-09] (węg.).
- ↑ Ashifa Kassam, Flora Garamvolgyi, Péter Magyar sworn in as Hungary’s prime minister to end 16-year Orbán era [online], theguardian.com, 9 maja 2026 [dostęp 2026-05-09] (ang.).
- ↑ András Mizsur, Tizenhat miniszterrel megalakult Magyar Péter kormánya [online], telex.hu, 12 maja 2026 [dostęp 2026-05-12] (węg.).
- ↑ Jan Matoga, Premier Węgier Peter Magyar z pierwszą wizytą zagraniczną w Polsce [online], rmf24.pl, 20 maja 2026 [dostęp 2026-05-20].
- ↑ Rachel Treisman, 5 things to know about Péter Magyar, Hungary’s new prime minister [online], npr.org, 13 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-21] (ang.).
- ↑ Bálint Szántó-Nagy, Összeállt a teljes csapat, ők lesznek Magyar Péter kormányának miniszterei [online], telex.hu, 30 kwietnia 2026 [dostęp 2026-05-01] (węg.).