Péter Nádas

Péter Nádas

Data i miejsce urodzenia	14 października 1942 Budapeszt
Narodowość	węgierska
Język	węgierski
Dziedzina sztuki	literatura
Epoka	postmodernizm
Ważne dzieła
Pamięć
Odznaczenia
Nagrody
Nagroda Franza Kafki (2003)

Péter Nádas (ur. 14 października 1942 w Budapeszcie) – węgierski pisarz, eseista, dramaturg i fotograf.

Życiorys

Urodził się w rodzinie żydowskiej jako syn Kláry Tauber i László Nádasa (pierwotnie Nussbaum). Po przejęciu władzy przez strzałokrzyżowców razem z matką uciekł do Nowego Sadu; do Budapesztu wrócili przed oblężeniem miasta. Péter Nádas przeżył oblężenie w domu swojego wuja, dziennikarza. Został ochrzczony w kościele kalwińskim. Został sierotą w wieku 16 lat: jego matka zmarła w 1955, natomiast ojciec, szef departamentu w Ministerstwie Poczty, popełnił samobójstwo w 1958.

W latach 60. studiował dziennikarstwo i fotografię, służył w armii Węgierskiej Republiki Ludowej. Pracował jako dziennikarz. Zadebiutował w 1967 opowiadaniem Biblia (A biblia). Na początku lat 80. przebywał na stypendium DAAD w Berlinie Zachodnim.

Jest autorem opowiadań i powieści o precyzyjnej konstrukcji i dokładnej psychologicznej analizie; dzieła te nawiązują do wydarzeń z węgierskiej historii najnowszej. Jest przedstawicielem postmodernizmu w węgierskiej literaturze.

Napisał powieści Koniec pewnej sagi rodzinnej (1977, wyd. pol. 1983), Emlékiratok könyve (Księga wspomnień, 1986, wyd. polskie pt. Pamięć, 2017), Évkönyv (Rocznik, 1989), nowele opublikowane w 1988 w zbiorze A Biblia és más régi történetek (Biblia i inne dawne opowieści), a także scenariusz do filmu Vonulás (Przejście 1995). Pisał również eseje m.in. o treści filozoficznej i teatralnej i dramaty o nowatorskiej formie. Jego utwory zostały przetłumaczone na większość języków europejskich. Dzieła Nádasa w języku polskim ukazywały się w przekładach Elżbiety Sobolewskiej i Stefana Pęksy.

Nagrody

Laureat licznych nagród literackich, m.in.:

• 1991: Austriacka Państwowa Nagroda Literacka (Austria),
• 1992: Nagroda Kossutha (Węgry),
• 1999: Prix du Meilleur Livre étranger (Francja),
• 2003: Nagroda Franza Kafki (Czechy).

Nominowany do Literackiej Nagrody Nobla. W 2007 odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasług Republiki Węgierskiej, natomiast w 2025 otrzymał niemieckie odznaczenie Pour le Mérite.