Płońsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Płońsk
Płoński ratusz
Płoński ratusz
Herb Flaga
Herb Płońska Flaga Płońska
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat płoński
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1400
Burmistrz Andrzej Pietrasik
Powierzchnia 11,6 km²
Populacja (VI 2014)
• liczba ludności
• gęstość

22 435[1]
1936,3 os./km²
Kod pocztowy 09-100
Tablice rejestracyjne WPN
Położenie na mapie powiatu płońskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu płońskiego
Płońsk
Płońsk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Płońsk
Płońsk
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Płońsk
Płońsk
Ziemia 52°37′24″N 20°22′16″E/52,623333 20,371111
TERC
(TERYT)
1141820011
Urząd miejski
ul. Płocka 39
09-100 Płońsk
Strona internetowa

Płońskmiasto w województwie mazowieckim, siedziba powiatu płońskiego. Położony jest 66 km na północny zachód od centrum Warszawy, na Wysoczyźnie Płońskiej nad rzeką Płonką.

Według danych z 2010 r.[1] miasto miało 22 435 mieszkańców.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[2] w starostwie płońskim województwa płockiego w 1784 roku[3].

Etymologia[edytuj]

 Osobne artykuły: -sk-ski (formant).

Nazwa Płońsk pochodzi od nazwy rzeki, nad którą leży miasto lub od płonnych, czyli nieurodzajnych ziem, na których znajduje się Płońsk. Jest pochodzenia słowiańskiego – utworzono ją za pomocą prasłowiańskiego sufiksu -ьsk-. Przyrostkowy formant "-sk" w jęz. polskim oraz ogólnosłowiańskim jest formantem produktywnym dla nazw topograficznych i dzierżawczych, stanowiąc charakterystyczną cechę polskich geograficznych nazw miejscowych i przestrzennych[4]. Oboczności tego formantu jak „-sk”, „-sko”, „-ck”, „-cko” oraz „-zk”, „-zko” charakterystyczne są dla bardzo dawnych nazw miejscowych nadawanych miejscowościom na terenie Polski, , jak ok. 1000 roku – "Gdańsk"[4], a także "Bużesk", "Łańsk", "Słupsk", "Płock", "Wąchock", "Rajsko", "Bielsko", "Kłodzko", "Radomsko", "Sławsko"itp[4].

Demografia[edytuj]

Dane z 30 czerwca 2005[5]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 22 252 100 11 689 52,5 10 563 47,5
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1957,4 1028,9 928,5
  • Piramida wieku mieszkańców Płońska w 2014 roku [6].


Piramida wieku Plonsk.png

Historia[edytuj]

Jezioro Rutki
Grodzisko w Płońsku
Rynek w Płońsku
Stary dom w Płońsku (zburzony)
Dwór w Poświętnem
Tablica upamiętniająca Henryka Sienkiewicza na ścianie dworu w Poświętnem
Skwer Dawida Ben Guriona w Płońsku przy ul. Wspólnej - miejsce po domu gdzie się urodził
Dom przy rynku, ul. 15 Sierpnia 21A w którym mieszkał Dawid Ben Gurion

Zabytki[edytuj]

  • Układ urbanistyczny miasta wraz ze znajdującą się na tym terenie zabudową i wylotami ulic
  • Zespół pokarmelicki: Kościół parafialny pw. św. Archanioł Michał, dawniej klasztor, mur – XVI, XVIII w., dzwonnica, mur – II poł. XIX w. oraz całe wyposażenie wnętrz
  • Wczesnośredniowieczne grodzisko pozostałość XI-wiecznego grodu o wymiarach 75 × 80 m, zwanego dawniej Górą Szwedzką lub Górą Łysą, obecnie nazywane Górą Kawałkowskiego ewentualnie Górą Kabana
  • Zespół podworski: dwór, mur – I poł. XIX/XX w., oficyna, mur – koniec XIX w., budynek gospodarczy, mur, pozostałości parku – koniec XIX w.
  • Więzienie, obecnie Areszt Śledczy, ul. Warszawska 49, mur – koniec XIX w.
  • Zespół cmentarza parafialnego: cmentarz rzymskokatolicki (1779), kaplica grobowa małżeństwa Grobickich, mur (1876)
  • Dom, ul. Rynek 4a – XIX w.
  • Dom, pl. 15 sierpnia 21, 21a (dawniej ul. Rynek 21) – XIX w.

Transport[edytuj]

Ok. 9 km na północny wschód od miasta funkcjonuje prywatne lądowisko Milewo, a ok 27 km na zachód również prywatne lądowisko Zdziar-Łopatki. Od 2015 ok. 16 km na północny wschód od miasta znajduje się lądowisko Płońsk-Kępa.

W roku 2013 przy ul. Sienkiewicza oddano do użytku sanitarne lądowisko.

Życie kulturalne[edytuj]

  • Kino Kalejdoskop
  • Dom Kultury
  • Galeria P
  • Pracownia Dokumentacji Dziejów Miasta Płońska
  • Stowarzyszenie Twórców Ziemi Płońskiej Art Płona (od 2005)
  • Młodzieżowa Orkiestra Dęta
  • Ludowy Zespół Artystyczny Płońsk
  • Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej
  • Kupalnocka – Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne, które odbywają się z udziałem zespołów ludowych z różnych stron świata (od 1991)
  • Ogólnopolski Konkurs Jednego Wiersza O Płońską Różę (od 1994)
  • Zbliżenia – Europejski Festiwal Sztuki (od 2000)
  • Perły i Perełki – promocja talentów – program dla utalentowanych dzieci i młodzieży;
  • Mazowiecka Pyza (od 2002)
  • Europejska Parada Orkiestr Dętych (od 2003)
  • Grupa taneczna przy Młodzieżowej Orkiestrze Dętej Mażoretki
  • Jednostka strzelecka 1006 Płońsk
  • Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej
  • Związek Harcerstwa Polskiego
  • Zawiszacy
  • Miejska Biblioteka Publiczna im. Henryka Sienkiewicza (od 1947)
  • Szkoła Muzyki i Tańca "Nutka"

Edukacja[edytuj]

Sport[edytuj]

Kompleks obiektów sportowych należących do MCSiR zlokalizowany jest przy ul. Kopernika 3.

W jego skład wchodzą:

  • hala sportowa (54 m x 22 m), sala do ćwiczenia fitness oraz treningów sekcji bokserskiej, siłownia,
  • pływalnia – basen sportowy (25 m x 12,5 m), basen do nauki pływania (10 m x 6 m), basen rekreacyjny, zjeżdżalnia o długości 106 m, 2 solaria, sauna, łaźnia parowa, gabinet masażu,
  • bieżnia cegiełkowa z trzema skoczniami w dal, rzutniami do pchnięcia kulą, rzutu dyskiem i oszczepem,
  • boiska do gry w piłkę nożną, siatkówkę plażową,
  • teren do organizowania imprez plenerowych (okolice akwenu „Rutki”), korty tenisowe

Kluby sportowe:

  • KS „Tęcza 34” Płońsk – piłka nożna
  • MKS Płońsk – lekkoatletyka
  • Budowlani Inżynieria – boks
  • Sportowy Klub Tańca Towarzyskiego „START”
  • Klub FIS Fitness i Siłownia
  • Klub Strzelectwa Sportowego „SOKÓŁ”
  • WMKS Płońsk
  • UKS Karate-dō
  • RKST "Limes" Klub Rowerowy
  • PAF Płońska Akademia Futbolu
  • PTS Płońskie Towarzystwo Siatkarskie
  • PAL-BUD Amatorska Drużyna Piłki Halowej

Wydarzenia:

  • Mistrzostwa Polski w Boksie
  • Mistrzostwa Polski w Kulturystyce i Fitness
  • 64. Tour de Pologne (2007)
  • Idea Mazovia Tour
  • Puchar Syrenki – międzynarodowy turniej piłkarski reprezentacji juniorskich
  • Ogólnopolska Olimpiada Młodzieży w sportach halowych (2010)

Media[edytuj]

  • Tygodnik Extra Płońsk
  • Tygodnik Ciechanowski
  • Tygodnik „Płońszczak”
  • Portale:
    • plonszczanin.pl
    • Plonszczak.pl
    • Płońsk24.pl
    • Płońsk online.pl
    • nowykurierplonski.pl
    • plonskwsieci.pl
  • Telewizja
    • Multi TV – telewizja lokalna

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Kościół św. Maksymiliana Kolbego

Współpraca międzynarodowa[edytuj]

Miasta i gminy partnerskie:[11]

Urodzeni w Płońsku[edytuj]

Honorowi Obywatele Płońska[edytuj]

  • Stanisław Ryszard Dobrowolski – poeta i prozaik, żołnierz Armii Krajowej, w okresie okupacji pisał pieśni i wiersze patriotyczne, np. Warszawskie dzieci
  • Witold Grzebski – profesor, od 1944 zastępca komendanta Obwodu Płońsk Armii Krajowej, o pseudonimie Motor
  • Jan Ossowski – inżynier, prawdopodobnie autor projektu dzielnicy przemysłowej
  • Shmuel Rifman – przewodniczący zaprzyjaźnionego okręgu Ramat – Negev
  • Barbara Wachowicz – pisarka, związana głównie ze śladami życia i twórczością wybitnych polskich pisarzy, np. Henryka Sienkiewicza
  • Szewach Weiss – politolog izraelski, w latach 1999-2004 ambasador Izraela w Polsce, odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi
  • Stefan Wesołowski – profesor, urolog, członek Towarzystwa Chirurgów Polskich, odznaczony m.in. dwukrotnie Krzyżem Walecznych
  • Jerzy Wierzchowski – były Wojewoda Ciechanowski

Sąsiednie gminy[edytuj]

Baboszewo, Dzierzążnia, Joniec, Naruszewo, Płońsk, Sochocin, Załuski

Ciekawostki[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010. ISSN 1734-6118. (pol.)
  2. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 13.
  3. Karol de Perthées, Mappa szczegulna woiewodztwa płockiego i ziemi dobrzynskiey, 1784
  4. a b c Zenon Klemensiewicz 1981 ↓, s. 213-227.
  5. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  6. http://www.polskawliczbach.pl/Plonsk, w oparciu o dane GUS.
  7. Serwis internetowy miasta Płońsk.
  8. Józef Barański, Rozwój rzemiosła i handlu w Płońsku w latach 1815-1864 (blaski i cienie), "Rocznik Mazowiecki", T. 17, 2005, s. 148.
  9. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 22 grudnia 1933 r., poz. 205.
  10. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.
  11. Serwis internetowy miasta Płońsk.

Bibliografia[edytuj]

  • Zenon Klemensiewicz: Gramatyka historyczna języka polskiego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981. ISBN 83-01-00995-0.

Linki zewnętrzne[edytuj]