Pływacz drobny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pływacz drobny
Ilustracja
Łodyga z pęcherzykami chwytnymi
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina pływaczowate
Rodzaj pływacz
Gatunek pływacz drobny
Nazwa systematyczna
Utricularia minor L.
Sp. Pl. 1: 18. 1753[2]
Synonimy

Lentibularia minor (L.) Raf.
Utricularia bremii Heer
Utricularia minor var. multispinosa Miki
Utricularia bremii Heer
U. multispinosa (Miki)Miki
U. nepalensis Kitamura
U. rogersiana Lace[2]

Pływacz drobny, p. mniejszy[3], pływacz Brema[4] (Utricularia minor L.) – gatunek rośliny mięsożernej, należący do rodziny pływaczowatych (Lentibulariaceae).

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj]

Występuje w Ameryce Północnej, Azji oraz Europie, również na Grenlandii i w Islandii[5]. W Polsce gatunek rodzimy[3], występujący na rozproszonych stanowiskach na niżu i rzadko w górach. W polskich Karpatach znane są tylko stanowiska w miejscowości Podszkle na Działach Orawskich, na Puściznie Rękowiańskiej w Kotlinie Orawskiej i na Polanie Biały Potok w Rowie Podtatrzańskim[5].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Roślina wodna pływająca, bez korzeni. Łodyga cienka, długości 2-20(40) cm, zróżnicowana na część pływającą – zieloną oraz ziemną (zakorzeniającą się) – bezbarwną o długości 3–13 mm[6]. Nie wytwarza ani chwytników, ani pędów powietrznych. Zarówno na pędach pływających, jak i ziemnych znajdują się pęcherzyki pułapkowe[4]. W niekorzystnych warunkach wytwarza niewielkie, jajowate turiony[6].
Liście
Liście łodyg pływających dł. 2-10(18) mm, szer. 4-10(20) mm, eliptyczne do nerkowatych, kilkukrotnie widlasto podzielone na 7-15(22) zaostrzonych, odstających łatek z 1-7 pęcherzykami chwytnymi. Liście łodyg ziemnych przekształcone w 1-6 pęcherzyków długich na 1–2 mm[6].
Kwiaty
Obupłciowe, o symetrii grzbiecistej, umieszczone na szypułkach długich na 2–6 mm, w kątach błoniastych przysadek długości ok. 1,2 mm. Pręciki dwa, słupek jeden. Działki kielicha i korony dwuwargowe. Działki kielicha o kształcie okrągławym, tępe. Korona długa na 5–11 mm, bladożółta, o górnej wardze wyciętej, dolnej jajowatej, niekiedy biało prążkowanej, długiej na ok. 6 mm, po zapyleniu o podwiniętych brzegach. Kwiaty w ilości 2-6, zebrane w grona długości 5–15 mm[6]
Owoc
Kulista torebka o średnicy 2-2,5 mm[6].
Morfologia
Zbiorowisko pływacza drobnego
Kwiaty
Pęd kwiatowy

Biologia i ekologia[edytuj]

Rozwój
Bylina, hydrofit, roślina mięsożerna. Kwitnie w Polsce od czerwca do września. Czasami jednak nie wytwarza kwiatów. Rozmnaża się nzarówno przez nasiona, jak i wegetatywnie przez fragmentację pędów oraz turiony[4].
Siedlisko
Występuje głównie na torfowiskach przejściowych, w dołach potorfowych, młakach oraz w zagłębieniach torfowisk wysokich i niektórych niskich[7].
Fitosocjologia
W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Utricularietea oraz zespołu (Ass.) Scorpidio Utricularietum minoris[8].
Genetyka
Liczba chromoosomów 2n = 36, 44[9].

Zagrożenia[edytuj]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[10] w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia: V). Pływacz drobny objęty jest w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
  2. a b The Plant List. [dostęp 2017-03-09].
  3. a b Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. a b c Zbigniew Podbielkowski, Henryk Tomaszewicz: Zarys hydrobotaniki. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1979. ISBN 83-01-00566-1.
  5. a b Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  6. a b c d e Stanisław Kłosowski, Grzegorz Kłosowski: Rośliny wodne i bagienne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2007. ISBN 978-83-7073-248-6.
  7. Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  8. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  9. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  10. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.