Pływanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pływanie
Olympic pictogram Swimming.png
Roma 193 Giovanni Franceschi.jpg
Dyscyplina olimpijska  od 1896 roku do dziś
Typ dyscypliny sport wodny
Skoncentrowany na pływaniu wpław
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona oficjalna: www.fina.org

Pływanie – metoda poruszania się w wodzie wykorzystywana przez człowieka, zwierzęta oraz maszyny. Jest popularną aktywnością rekreacyjną, szczególnie w krajach o cieplejszym klimacie i naturalnych zbiornikach wodnych. Pływanie jest też dyscypliną sportową.

Historia pływania[edytuj | edytuj kod]

Umiejętność pływania człowiek wykorzystywał w czasach starożytnych, o czym świadczą rysunki sprzed czterech tysięcy lat z Asyrii, Libii i Egiptu. Pierwsza technika pływacka, stosowana w starożytności i średniowieczu, zwana obecnie piesek, polegała na położeniu się na brzuchu. Głowa uniesiona była nad wodą a ramiona pracowały naprzemianstronnie pod powierzchnią. Starożytni umiejętność pływania stawiali na równi z umiejętnością pisania i czytania[potrzebne źródło]. Pierwszy oficjalny konkurs pływacki zorganizowano w Japonii w 35 r. p.n.e.[1]

Pływanie jako dyscyplina sportowa[edytuj | edytuj kod]

W 1796 powstał pierwszy klub pływacki Upsala Simsällskap w Uppsala w Szwecji. Klub istnieje do dnia dzisiejszego i szczyci się tytułem najstarszego klubu na świecie[2]

W 1869 r. powstało w Londynie towarzystwo pływackie i rozegrano pierwsze zawody. Pływanie jest w programie igrzysk olimpijskich od samego początku. Do igrzysk w 1908 r. olimpijczycy pływali na otwartych akwenach – od tej pory zaczęto organizować zawody w krytych pływalniach. Na Igrzyskach Olimpijskich w Atenach (2004) zawody zostały rozegrane na pływalni otwartej – bez dachu, ponieważ organizatorzy nie zdążyli wybudować go na czas. W roku 1973 zaczęto organizować mistrzostwa świata w pływaniu. Do konkurencji pływackich należą: pływanie w basenie, pływanie w płetwach, pływanie długodystansowe, rozgrywane na otwartych akwenach, pływanie synchroniczne uprawiane przez kobiety, skoki do wody, które dzielą się na skoki z trampoliny oraz z wieży, podczas których zawodnicy wykonują punktowane figury podczas lotu, oraz piłka wodna.

Pływanie sportowe[edytuj | edytuj kod]

Zawody pływackie odbywają się na pływalniach 50- (tzw. olimpijskich, ang. long course) i 25-metrowych (ang. short course). Na długich basenach rozgrywa się najważniejsze imprezy pływackie, takie jak: Igrzyska olimpijskie, Mistrzostwa Świata, Mistrzostwa Europy, Igrzyska Wspólnoty Brytyjskiej, Mistrzostwa Pacyfiku i inne tego typu zawody. Mistrzostwa Świata i Mistrzostwa Europy rozgrywane są także na krótkiej pływalni, jednak są to zawody mniej prestiżowe.

Pływalnia olimpijska, na której rozgrywane są zawody, ma wymiary 50x25 m, o głębokość minimum 2 metrów, posiada 10 torów (każdy o szerokości 2,5 m). Temperatura wody podczas zawodów wynosi od 25 °C do 28 °C. Po obu stronach basenu, na ścianach, znajdują się tablice elektroniczne podłączone do automatycznej aparatury pomiaru czasu. Ich dotknięcie skutkuje zarejestrowaniem wyniku końcowego lub międzyczasu.

Jeśli jakieś miasto chciałoby się ubiegać o organizację zawodów rangi globalnej, powinno dysponować kompleksem, na terenie którego m.in. znajdują się przynajmniej dwa baseny o wymiarach 'olimpijskich' (jeden do rywalizacji, drugi do rozgrzewki), a także spełniającym inne warunki, narzucone przez międzynarodową organizację pływacką – FINA. W Polsce powstaje coraz więcej basenów przystosowanych do organizacji takich imprez, między innymi: Floating Arena, która znajduje się w Szczecinie (w 2011 roku odbyły się tam mistrzostwa Europy na krótkim basenie) oraz Termy Maltańskie w Poznaniu[3], Aquasfera w Olsztynie i kilka innych. Niedawno powstał projekt pływalni olimpijskiej w Lublinie.

Style pływackie[edytuj | edytuj kod]

Istnieje wiele różnych stylów pływania:

Konkurencje pływackie[edytuj | edytuj kod]

Pływacy rywalizują obecnie w 26 indywidualnych konkurencjach olimpijskich:

A także w 6 wyścigach sztafetowych:

Do konkurencji nieolimpijskich zaliczane są dystanse:

Oraz rozgrywane na pływalniach 25-metrowych:

Rekordy świata w pływaniu[edytuj | edytuj kod]

Pływanie niepełnosprawnych[edytuj | edytuj kod]

Pływanie jest również dyscypliną paraolimpijską, uprawianą przez osoby niepełnosprawne. W celu podziału zawodników na klasy, które rywalizują między sobą, a także w celu porównania wyników stosuje się grupy niepełnosprawności: od S1 do S10 upośledzenia narządów ruchu, S11-S13 narządów wzroku oraz S14 intelektualne.

Inne osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Michael Phelps (USA) na Igrzyskach Olimpijskich w Pekinie 2008 zdobył 8 złotych medali ustanawiając przy tym 7 rekordów świata.

Znani pływacy[edytuj | edytuj kod]

W pływaniu światowym wybitną postacią był Johnny Weissmuller (USA), zdobywca 4 złotych medali na Igrzyskach Olimpijskich w 1924 i 1928 r., który pierwszy przepłynął 100 m w czasie poniżej minuty. Z kolei w skokach do wody gwiazdami w latach 70. i 80. XX w. byli Włoch Klaus Dibiasi i Amerykanin Greg Louganis. Amerykanin Mark Spitz na igrzyskach w Monachium zdobył aż 7 złotych medali. Bardzo blisko pobicia jego rekordu był inny Amerykanin Michael Phelps, który zdobył na igrzyskach olimpijskich w 2004 r. sześć złotych krążków, a cztery lata później w Pekinie zdobył 8 złotych medali i pobił rekord Spitza. Ośmiokrotnym mistrzem olimpijskim był w latach 80. i 90. inny Amerykanin – Matt Biondi. W latach 90. wielką gwiazdą światowego pływania był rosyjski sprinter, Aleksander Popow, nazywany carem pływania oraz Australijczyk Ian Thorpe.

Pływanie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze mistrzostwa Polski w pływaniu odbyły się w Warszawie w 1929 r. 6 lat później Polacy wystartowali na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie. Jednak aż do 1960 r. w dorobku Polaków nie było ani jednego finału olimpijskiego. Do największych osiągnięć polskiego pływania zaliczano dwa rekordy świata na 100 m stylem klasycznym Marka Petrusewicza w 1953 i 1954 r. oraz jego srebrny medal zdobyty na mistrzostwach Europy. Po latach posuchy w 1980 r. pierwszy medal olimpijski wywalczyła Agnieszka Czopek. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych duże sukcesy międzynarodowe odnotował Artur Wojdat, rekordzista świata na 400 m stylem dowolnym i medalista olimpijski w 1988.

W ostatnich kilkunastu latach do światowych kronik pływackich wpisali się: Rafał Szukała – wicemistrz olimpijski w 1992 r. i mistrz świata w 1994 na 100 m stylem motylkowym, Alicja Pęczak – 3-krotna mistrzyni Europy na basenie 25 m w 1998 r., Otylia Jędrzejczak – 2-krotna mistrzyni świata na 200 m delfinem (2003, 2005), 5-krotna mistrzyni Europy w 2000, 2002, 2004 i 2006 r. i była rekordzistka świata na 200 m stylem motylkowym, wreszcie trzykrotna medalistka olimpijska z igrzysk w Atenach, Paweł Korzeniowski – mistrz świata na 200 m delfinem z Montrealu w 2005 r., Mateusz Sawrymowicz i Przemysław Stańczyk – mistrzowie świata z Melbourne w 2007 r.

Po sukcesach Otylii Jędrzejczak pojawiło się wielu zdolnych pływaków, a Polacy znaleźli się w europejskiej i światowej czołówce. W 2005 r. z mistrzostw Europy na krótkim basenie w Trieste Polacy przywieźli 11 medali (w tym 5 złotych), zajmując drugie miejsce w klasyfikacji medalowej. Było to najwięcej medali w historii. Rekord ten został poprawiony (12 medali) rok później podczas Mistrzostw Europy w Helsinkach. Podczas Igrzysk Olimpijskich w Atenach reprezentowało nas 5 pływaków, rok później na Mistrzostwach świata w Montrealu była to już grupa ponad 15-osobowa. Od kilku lat trenerem kadry jest Paweł Słomiński, a wspomagają go Piotr Woźnicki Pływanie w Polsce wciąż się rozwija, a dzięki sukcesom zyskuje coraz większą popularność.

Najwięcej rekordów Polski należy do Otylii Jędrzejczak- 10 na długim basenie i 4 na krótkim.

Polskie sukcesy[edytuj | edytuj kod]

Medaliści Igrzysk Olimpijskich[edytuj | edytuj kod]

Medaliści Mistrzostw Świata (basen 50 m)[edytuj | edytuj kod]

Medaliści Mistrzostw Świata (basen 25 m)[edytuj | edytuj kod]

Medaliści Mistrzostw Europy (basen 50 m)[edytuj | edytuj kod]

Medaliści Mistrzostw Europy (basen 25 m)[edytuj | edytuj kod]

Rekordziści świata[edytuj | edytuj kod]

Rekordziści Europy[edytuj | edytuj kod]

Lista polskich pływaków – finalistów IO, MŚ i ME[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Encyklopedia pytań i odpowiedzi (Brian Williams)
  2. pływackie ciekawostki
  3. Paweł Marczyński: Floating Arena: zawodnicy doceniają. www.plywacy.com. [dostęp 4 lutego 2011].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]