PRO8L3M

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
PRO8L3M
Ilustracja
PRO8L3M
Rok założenia

2013

Pochodzenie

Warszawa

Gatunek

hip-hop, rap

Wydawnictwo

2020[1]

Powiązania

Taco Hemingway, Dobry Towar

Skład
Oskar „Oskar/Oskar83” Tuszyński
Piotr „DJ Steez/Steez83” Szulc
Strona internetowa

PRO8L3M – polski zespół hip-hopowy, założony w 2013 w Warszawie przez producenta muzycznego DJ-a Piotra „DJ Steeza” Szulca i rapera Oskara Tuszyńskiego[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zespół zadebiutował w 2013 roku minialbumem C30-C39[3], którego tytuł oznacza otwarcie szachowe zwane gambitem królewskim[4]. Wydawnictwo ukazało się w nakładzie limitowanym do tysiąca egzemplarzy. Album promowany był teledyskiem do utworu „Tori Black”, którego autorem zdjęć jest Jan Holoubek[5].

Szerszej publiczności dali się poznać dzięki wydanemu w 2014 roku mixtape’owi Art Brut[6]. Wydawnictwo ma charakter materiału koncepcyjnego, jego warstwa muzyczna oparta jest na samplach z polskiej muzyki rozrywkowej lat 70. i 80[7]. Płyta doceniona została przez krytyków, jak i również w środowiskach poza hip-hopowych[8]. Tytułem nawiązuje do artystycznego ruchu art brut, w języku francuskim oznaczającym sztukę „surową, nieokrzesaną”. Mixtape promował teledysk do utworu „Jakby świat kończył się”, w którym wystąpili polska aktorka Aleksandra Hamkało i raper Sokół[9][10].

W 2014 roku otrzymali nagrodę „Nocne Marki” magazynu Aktivist w kategorii „Artysta Roku”[11]. Także w 2014 roku odbyła się premiera filmu fabularnego „Pocztówki z Republiki Absurdu” w reżyserii Jana Holoubka, na którego potrzeby zespół napisał utwór pt. „Krzyk”, inspirowany samospaleniem żołnierza Armii Krajowej i filozofa, Ryszarda Siwca w 1968 roku[12].

Na początku 2016 roku zespół opublikował koncertowy teledysk do utworu „Stówa”[13]. 1 czerwca, tego samego roku nakładem RHW Records ukazał się debiutancki album zespołu zatytułowany PRO8L3M[14]. Płytę poprzedził singel „2040”, którego prapremiera odbyła się na antenie Programu III Polskiego Radia[15]. Do piosenki powstał teledysk nawiązujący do cyberpunkowych produkcji anime[16]. Wcześniej, w maju, trzecie wydawnictwo zespołu trafiło do przedsprzedaży w edycji limitowanej do 4 tys. egzemplarzy[17]. Również w maju odbyła się premiera drugiego singla z płyty, „Molly”[18]. Piosenkę promował wideoklip, w którym główną rolę zagrał amerykański aktor Philip Lenkowsky[potrzebny przypis]. W ciągu miesiąca album pokrył się złotem, a w ciągu roku platyną[19].

1 czerwca 2017 roku na platformie YouTube udostępniony został utwór „2#17” zapowiadający kolejne wydawnictwo grupy – minialbum Hack3d By GH05T 2.0[20], skłaniający do refleksji nad zagrożeniami płynącymi z korzystania z najnowszych technologii oraz będący swoistą kontynuacją poprzedniego materiału[21].

Kolejne wydawnictwo PRO8L3M Ground Zero Mixtape (2018) to surowy materiał, który powstał na bazie inspiracji breakcore, techno i trance z przełomu lat 90. i 2000.[22]. Teledysk do pierwszego singla „Flary” w reżyserii Piotra Matejkowskiego, zdobył Grand Prix pierwszej edycji festiwalu wideoklipów PL Music Video Awards w Łodzi, nagrodę za najlepszy teledysk w kategorii „hip-hop”[23] oraz nominację Berlin Music Video Awards 2018[24], Los Angeles Cinefest 2018[25], Phoenix Film Festival Melbourne 2018 czy Bucharest ShortCut Cinefest 2018[26]. Ground Zero Mixtape jest pierwszym w historii albumem w formie mikstejpu nagrodzonym Fryderykiem[27].

Drugi długogrający album Widmo ukazał się 1 marca 2019 roku nakładem wytwórni RHW Records. Album pokrył się platyną w ciągu trzech tygodni od premiery[28], zadebiutował na 1. miejscu polskiej listy sprzedaży – OLiS[29] oraz otrzymał nominację do Fryderyków 2020 w kategorii „Album roku hip-hop”. Trafił do sprzedaży na płycie CD oraz w limitowanym do 300 egzemplarzy nakładzie na dwóch 12" płytach gramofonowych. Materiał krąży wokół zagadnień współczesnej cywilizacji i jej pułapek, a tło stanowią degradacja środowiska i dewaluacja systemu wartości, w tym apokaliptyczne opowieści o nadchodzącym upadku zachodniej cywilizacji[30]. Utwór “VI katastrofa” powstał we współpracy z WWF, a jego tekst zainspirowany był raportem i przewidywaniami organizacji[31]. Dane wykorzystano również do wykreowania instalacji multimedialnej OUTPO5T, będącej innowacyjną formą przedpremierowego odsłuchu płyty[32].

Art Brut 2, ukazało się na początku marcu 2020 roku to swoista kontynuacja pierwszej odsłony krążka. Na Art Brut 2 obecna rzeczywistość została przemieszana z przełomem lat 90. i 00., a w kontrze do futurystycznych wizji, znajdziemy tu obrazy z dorastania w czasach dzikiego kapitalizmu oraz życia w totalnym oderwaniu od współczesnej technologii[33]. Premierze albumu ponownie towarzyszyło immersyjne doświadczenie, podczas którego można było przedpremierowo usłyszeć materiał jeszcze przed jego ukazaniem się. Zorganizowany na 2 tygodnie przed premierą albumu TEST DRIV3 zgromadził blisko 3 tysiące fanów PRO8L3M[34], a sam krążek już w 24h od uruchomienia preorderu sięgnął po złoto[35].

W lipcu 2020 roku muzycy wspólnie z raperem Taco Hemingwayem założyli wydawnictwo muzyczne pod nazwą 2020[36].

Utwór „Strange Days” to pierwszy singiel promujący zapowiedziany na początek 2021 roku kolejny album zespołu Fight Club[37].

1 grudnia 2023 roku ukazał się album na 10 lecie zespołu o nazwie PROXL3M. W preorderze albumu oferowana była limitowana (300 sztuk) sprzedaż telefonu NOKIA 2660 FLIP z czeskim SIM i kartą micro SD 16GB. Na telefonie poza albumem zapisane zostały archiwalne zdjęcia i inne materiały, które powstały w historii działalności zespołu[38][39].

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy studyjne
Rok Dane dot. albumu Pozycja na liście Sprzedaż Certyfikat
POL
[40]
2016 PRO8L3M 2
2019 Widmo
  • Data: 1 marca 2019[43]
  • Wydawca: RHW Records
  • Format: CD, CC, LP, digital download
1
  • ZPAV: 3× platynowa płyta[44]
2021 Fight Club
  • Data:: 30 marca 2021
  • Wydawca: RHW Records
  • Format: CD, LP, digital download
1
  • ZPAV: 2× platynowa płyta[44]
2023 PROXL3M
  • Data:: 1 grudnia 2023
  • Wydawca: 2020
  • Format: CD, digital download
1
  • ZPAV: 2× platynowa płyta[44]
Minialbumy
Rok Dane dot. albumu Sprzedaż
2013 C30-C39
  • Data: 12 czerwca 2013[3]
  • Wydawca: RHW Records
  • Format: CD, LP, digital download
2017 Hack3d By GH05T 2.0
  • Data: 7 czerwca 2017[46]
  • Wydawca: RHW Records
  • Format: CD,LP, digital download
Mixtape’y
Rok Dane dot. albumu Pozycja na liście Sprzedaż Certyfikat
POL
[40]
2014 Art Brut
  • Data: 19 września 2014[6]
  • Wydawca: RHW Records
  • Format: CD, LP, digital download
2018 Ground Zero Mixtape
  • Data: 16 marca 2018
  • Wydawca: RHW Records
  • Format: CD, LP, digital download
1
  • ZPAV: 2× platynowa płyta[47]
2020 Art Brut 2
  • Data: 6 marca 2020[48]
  • Wydawca: RHW Records
  • Format: CD, LP, digital download
1
  • ZPAV: 3× platynowa płyta[47]
„–” oznacza, że album nie był notowany na danej liście.
Single
Rok Tytuł Pozycje na listach Certyfikat Album
HHTV
[49]
UJOT
[50]
2016 „2040”[15] PRO8L3M
„Molly”[18] 1
  • ZPAV: złota płyta[51]
2018 „Flary”[52] 16
  • ZPAV: platynowa płyta[44]
Ground Zero Mixtape
„Hazard”[53]
2019 „Interpol”[43]
  • ZPAV: platynowa płyta[44]
Widmo
„Jak Disney”[54]
  • ZPAV: złota płyta[51]
2020 „Skrable”[55]
  • ZPAV: 2x platynowa płyta[44]
Art Brut 2
„Koło fortuny”
„W domach z betonu”[56]
  • ZPAV: platynowa płyta[44]
„Przebój nocy”
(gościnnie: Wanda i Banda)[57]
  • ZPAV: platynowa płyta[44]
„Strange Days”[58]
  • ZPAV: złota płyta[51]
Fight Club
„Backstage”
(gościnnie: Andrzej Zaucha)
  • ZPAV: złota płyta[51]
Art Brut 2
2021 „Żar (Tak to robię)”
(gościnnie: Brodka)[59]
  • ZPAV: platynowa płyta[44]
Fight Club
„V”[60]
„Fight Club”
„Freon”
(gościnnie: Dawid Podsiadło, Duit)[61]
  • ZPAV: złota płyta[51]
2023 „Nicea”[62]
  • ZPAV: platynowa płyta[44]
PROXL3M
„Mayday”[63]
„ –” oznacza, że singel nie był notowany na danej liście.
Inne certyfikowane utwory
Rok Tytuł Certyfikat Album
2018 „Ground Zero”[64]
  • ZPAV: 3× platynowa płyta[44]
Ground Zero Mixtape
2019 „Monza”[65]
  • ZPAV: złota płyta[51]
Widmo
„National Geographic”[66]
  • ZPAV: złota płyta[51]
„Rotterdam”[67]
  • ZPAV: złota płyta[51]
„USB”[68]
  • ZPAV: złota płyta[51]
„Crash Test”[69]
  • ZPAV: platynowa płyta[44]
2020 „Piekło jest w nas” (gośc. Majka Jeżowska)[70]
  • ZPAV: złota płyta[51]
Art Brut 2
„Szansa na sukces”[71]
  • ZPAV: złota płyta[51]
„Zadzwoń do mnie”
  • ZPAV: złota płyta[51]
2021 „Ritz Carlton (Remix)” (gośc. Vito Bambino)[72]
  • ZPAV: platynowa płyta[44]
Fight Club
„GeForce” (gośc. Kaz Bałagane, Szpaku)[73]
  • ZPAV: złota płyta[51]
Gościnne występy
Rok Tytuł Certyfikat Źródło
2014 Quebonafide, Sokół, PRO8L3M – „Szacunek” (prod. N.M.E.T.) [74]
2017 Włodi, PRO8L3M – „D/CD” (prod. DJ. B) [75]
2018 Rasmentalism, Sokół, Oskar – „Duch” (prod. Ment XXL) [76]
Hemp Gru, PRO8L3M – „Rajski ogród” (prod. Steez83) [77]
2019 Sokół, PRO8L3M, Taco Hemingway – „Napad na bankiet” (prod. Steez83)
  • ZPAV: 4× platynowa płyta[47]
[78]
Dawid Podsiadło – „Lis” (PRO8L3M Remix, prod. Steez83) [79]
Jetlagz, PRO8L3M – „Mieć i nie mieć” (prod. Steez83) [80]
2022 Kukon – „Hard Flex Drive”
  • ZPAV: złota płyta[81]
[82]

Teledyski[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Reżyseria Album Źródło
2013 „Opowieść o tobie” Kuba Bujas C30-C39 [83]
„Tori Black” [5]
2014 „Jakby świat kończył się” Art Brut [9]
2016 „2040” PRO8L3M [16]
„Molly” Piotr Matejkowski [18]
„Stówa” (Live) Art Brut [13]
2017 „K-PAX” Piotr Matejkowski PRO8L3M [84]
2018 „Flary” Ground Zero Mixtape [85]
„Hazard” [86]
„Na Audiencji” Gosia Herman [87]
2019 „Interpol” Widmo [88]
„Crash test” [89]
„To nie był film” (gościnnie: Artur Rojek) [90]
„VI Katastrofa” Kamila Staszczyszyn, Kuba Matyka [91]
2020 „Skrable” Art Brut 2 [92]
„Koło fortuny” Gosia Herman [93]
„W domach z betonu” Nina Hajdorowicz [94]
„Przebój nocy” (gościnnie: Wanda i Banda) Gosia Herman [57]
„BMK” Kuba Matyka, Kamila Staszczyszyn [95]
"Backstage" (gościnnie: Andrzej Zaucha) Maciek Adamczak [96]
„Jak Disney" Bartosz Minkiewicz Widmo [97]
2021 "Żar" (gościnnie: Brodka) Andiamo Fight Club [98]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Rok Kategoria Tytułem Nagroda Nota Źródło
2014 Artysta Roku PRO8L3M Nocne Marki Aktivist Wygrana [11]
2018 Teledysk roku „Flary” Berlin Music Video Awards Nominacja [99]
Grand Prix festiwalu PL Music Video Awards Wygrana [100]
Najlepszy klip Hip-hop Wygrana [100]
2019 Album roku hip-hop Ground Zero Mixtape Fryderyki 2019 Wygrana [101]
Producent roku Piotr „Steez” Szulc Popkillery 2019 Wygrana [102]
Album roku Ground Zero Mixtape Wygrana
2020 Album roku hip-hop Widmo Fryderyki 2020 Nominacja [103]
Album roku Nagroda Publiczności Popkillery 2020 Wygrana [104]
Album Dekady Nagroda Gremium Art Brut Nominacja

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Taco i PRO8L3M otwierają z kolegami wytwórnię muzyczną. "Będziemy wspierać młode talenty", Noizz, 8 lipca 2020 [dostęp 2020-08-11] (pol.).
  2. PRO8L3M. Fikcja, która zachwyca. www.polskieradio.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  3. a b Maciej Sulima: PRO8L3M „C30-C39” – premiera i odsłuch. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  4. Filip Kalinowski: WYWIAD: PRO8L3M. aktivist.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  5. a b Mateusz Natali: PRO8L3M „Tori Black” – teledysk. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  6. a b Mateusz Natali: PRO8L3M „Art Brut”. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  7. Karolina Dobkowska: PRO8L3M „Stówa” – nowy singiel. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  8. Marek Fall: Recenzja: PRO8L3M – „Art Brut”. muzyka.onet.pl. [dostęp 2019-02-18]. (pol.).
  9. a b c Mateusz Natali: video PRO8L3M „Jakby Świat Kończył Się” – teledysk. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  10. Maciek Kancerek: Sokół i Aleksandra Hamkało w nowym klipie Pr8bl3mu. cgm.pl, 2015-09-23. [dostęp 2019-02-18]. (pol.).
  11. a b Nocne Marki: Laureaci. nm.aktivist.pl. [dostęp 2016-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-24)]. (pol.).
  12. Mateusz Natali: PRO8L3M „Krzyk” – nowy numer. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  13. a b Pro8l3m i klip, jakiego jeszcze nie widzieliście. newonce.net. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  14. a b Krystian Krupiński: PRO8L3M „PRO8L3M” – premiera. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  15. a b Po cichu 2040. www.polskieradio.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  16. a b Mateusz Natali: PRO8L3M „2040” – pierwszy klip z nowego albumu!. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  17. Łukasz Fatowy: Płyta „PRO8L3M” Wyprzedana w 24 Godziny!. glamrap.pl. [dostęp 2019-02-18]. (pol.).
  18. a b c Mateusz Natali: PRO8L3M „Molly” – nowy teledysk i preorder albumu. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  19. PRO8L3M zdobywa kolejną platynę i ogłasza jesienną trasę koncertową, newonce, 26 września 2018 [dostęp 2020-11-10].
  20. PRO8L3M – 2#17. nigdystopTV 2017-06-01. [dostęp 2017-06-02].
  21. PRO8L3M: Singel "2#17" i płyta "Hack3d By GH05T 2.0 EP", muzyka.interia.pl [dostęp 2020-11-10] (pol.).
  22. Redakcja, PRO8L3M prezentuje "Flary" - pierwszy singiel i klip z nowego mixtape'u, Aktivist! Koncerty Wywiady Wydarzenia Zapowiedzi, 2 marca 2018 [dostęp 2020-11-10] (pol.).
  23. "Flary" od Pro8lemu najlepszym polskim teledyskiem podczas Music Video Awards, muzyka.dziennik.pl, 19 listopada 2018 [dostęp 2020-11-10] (pol.).
  24. Związek Producentów Audio-Video :: Aktualności, zpav.pl [dostęp 2020-11-10].
  25. Polski klip rapowy doceniony w Stanach - CGM.pl, CGM, 21 kwietnia 2018 [dostęp 2020-11-10] (pol.).
  26. About the Author / MarBelle MarBelle has a strange compulsion to watch as many films as he can get his h i inni, Flary by Piotrek Matejkowski | PRO8L3M Music Video, Directors Notes, 11 czerwca 2018 [dostęp 2020-11-10] (ang.).
  27. Fryderyki 2019. Trzy równoległe nagrody w kategorii hip-hop i triumf Dawida Podsiadły, Noizz, 9 marca 2019 [dostęp 2020-11-10] (pol.).
  28. "Jesteśmy dżentelmenami". Grupa PRO8L3M o seksizmie, polskim zakłamaniu moralnym i koszmarach sennych [wywiad], naTemat.pl [dostęp 2020-11-10] (pol.).
  29. Oficjalna lista sprzedaży :: OLIS - Official Retail Sales Chart, olis.onyx.pl [dostęp 2020-11-10].
  30. Pro8l3m: "Jesteśmy dekadenckim społeczeństwem, na krawędzi załamania" [WYWIAD], www.focus.pl [dostęp 2020-11-12] (pol.).
  31. PRO8L3M łączy siły z ekologiczną organizacją WWF. Jak będzie wyglądać świat w 2050 roku?, newonce.net [dostęp 2020-11-12].
  32. Jeszcze nikt w Polsce nie promował tak płyty. PRO8L3M odpalają... instalację multimedialną!, newonce.net [dostęp 2020-11-12].
  33. PRO8L3M "Art Brut 2": Ale to już było. I wróciło jeszcze więcej [RECENZJA], muzyka.interia.pl [dostęp 2020-11-18] (pol.).
  34. PRO8L3M wypuszcza "Koło fortuny". Zobacz teledysk, gazetapl [dostęp 2020-11-18] (pol.).
  35. PRO8L3M zdobywa Złoto w preorderze w dobę! | Popkiller, www.popkiller.pl [dostęp 2020-11-18].
  36. 2020 w końcu zacznie się lepiej kojarzyć. Taco Hemingway i PRO8L3M będą wydawać muzykę pod szyldem „2020”. rozrywka.blog - Cyfrowy styl życia, 2020-07-08. [dostęp 2020-07-10]. (pol.).
  37. PRO8L3M wypuszcza nowy singiel. Strange Days to pierwsza odsłona Block Party Mixtape!, www.eska.pl [dostęp 2020-11-18].
  38. PRO8L3M zamienia się w PROXL3M i wypuszcza klip z Andrzejem Chyrą na 10-lecie, Onet Kultura, 7 września 2023 [dostęp 2023-12-02] (pol.).
  39. PROXL3M NOKIA BURNER PREORDER – PRO8L3M [dostęp 2023-12-01] (pol.).
  40. a b OLiS – sprzedaż w okresie 27.05.2016 – 02.06.2016. olis.onyx.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
    OLiS – sprzedaż w okresie 16.03.2018 – 22.03.2018. olis.onyx.pl. [dostęp 2018-03-29]. (pol.).
    OLiS – sprzedaż w okresie 01.03.2019 – 07.03.2019. olis.onyx.pl. [dostęp 2019-03-14]. (pol.).
    OLiS – sprzedaż w okresie 06.03.2020 – 12.03.2020. olis.onyx.pl. [dostęp 2020-03-19]. (pol.).
    OLiS – sprzedaż w okresie 26.03.2021 – 01.04.2021. olis.onyx.pl. [dostęp 2021-04-08]. (pol.).
    OLiS – oficjalna lista sprzedaży: Albumy (01.12.2023–07.12.2023). olis.pl. [dostęp 2023-12-14]. (pol.).
  41. a b c d e f ZPAV: regulamin przyznawania wyróżnień. bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2024-01-19]. (pol.).
  42. ZPAV: platynowe płyty 2017. bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2017-06-14]. (pol.).
  43. a b PRO8L3M – Interpol. nigdystopTV [dostęp 2019-02-08].
  44. a b c d e f g h i j k l m Oficjalna lista wyróżnień – platynowe płyty, OLiS [dostęp 2024-02-07].
  45. Najtrudniej dostępne płyty w polskim rapie – lista (cz. 1/3), glamrap.pl [dostęp 2019-02-18] (pol.).
  46. a b PRO8L3M – – – – Hack3d By {GH05T 2.0} – – –, Discogs [dostęp 2017-09-09] (ang.).
  47. a b c ZPAV: platynowe płyty 2021. bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2021-05-14]. (pol.).
  48. PRO8L3M - Art Brut 2, Discogs [dostęp 2020-03-07] (ang.).
  49. DYCHA SZTOSÓW: PRO8L3M NA POZYCJI LIDERA, glamrap.pl [dostęp 2019-02-18] (pol.).
  50. Lista Obecności UJOT FM – Studenckie. Niefiltrowane., „UJOT FM – Studenckie. Niefiltrowane.” [dostęp 2018-04-19] (pol.).
  51. a b c d e f g h i j k l m Oficjalna lista wyróżnień – złote płyty, OLiS [dostęp 2024-01-19].
  52. PRO8L3M – Flary. nigdystopTV 2018-03-01. [dostęp 2018-03-22].
  53. PRO8L3M – Hazard. nigdystopTV 2018-03-12. [dostęp 2018-03-22].
  54. nigdystopTV: PRO8L3M – Jak Disney. YouTube, 2019-02-20. [dostęp 2019-02-21]. (pol.).
  55. Sebastian Skajnowski, PRO8L3M „Skrable” – pierwszy singiel z nowej płyty, GlamRap.pl, 27 stycznia 2020 [dostęp 2023-06-20].
  56. „W domach z betonu” poruszający singiel zespołu PRO8L3M, rapowo.pl, 3 marca 2020 [dostęp 2023-06-20].
  57. a b PRO8L3M – „Przebój nocy” / gościnnie Wanda i Banda, YouTube, 4 marca 2020 [dostęp 2023-06-20].
  58. PRO8L3M – „Strange Days”, Groove.pl [dostęp 2023-06-20].
  59. PRO8L3M i Brodka w duecie! „Żar (Tak to robię)” powstał na potrzeby wyjątkowego projektu, Elle.pl, 29 stycznia 2021 [dostęp 2023-06-20].
  60. PRO8L3M prezentuje nowy singiel „V” oraz zapowiada album, który ukaże się już za miesiąc, aktivist.pl, 23 lutego 2021 [dostęp 2023-06-20].
  61. Dawid Podsiadło & Duit w premierowym utworze „Freon” PRO8L3MU, Polska Płyta / Polska Muzyka, 30 marca 2021 [dostęp 2023-06-20].
  62. Bartłomiej Woynicz, PRO8L3M „Nicea” – wrażenia z przedpremierowego seansu, Popkiller, 6 września 2023 [dostęp 2023-11-16].
  63. „Bez błędów, by nie było happy endu” – „Mayday” drugim singlem z płyty „PROXL3M”, Universal Music Polska, 27 października 2023 [dostęp 2023-11-16].
  64. PRO8L3M – „Ground Zero”. Ukryty bonus track, GlamRap.pl, 16 sierpnia 2018 [dostęp 2023-06-20].
  65. „Monza” – PRO8L3M, Genius [dostęp 2023-06-20] (ang.).
  66. „National Geographic” – PRO8L3M, Genius [dostęp 2023-06-20] (ang.).
  67. „Rotterdam” – PRO8L3M, Genius [dostęp 2023-06-20] (ang.).
  68. „USB” – PRO8L3M, Genius [dostęp 2023-06-20] (ang.).
  69. PRO8L3M – „Crash test”, GlamRap.pl, 4 marca 2019 [dostęp 2023-06-20].
  70. PRO8L3M – „Piekło jest w nas”, Groove.pl [dostęp 2023-06-20].
  71. „Szansa na sukces” – PRO8L3M, Genius, 6 marca 2020 [dostęp 2023-11-16] (ang.).
  72. „Ritz Carlton (Remix)” – PRO8L3M, Genius [dostęp 2023-06-20] (ang.).
  73. Marek Adamski, PRO8L3M, Kaz Bałagane i Szpaku z hołdem dla pokolenia wychowanego na grach komputerowych, Popkiller, 13 kwietnia 2021 [dostęp 2023-06-20].
  74. Krystian Krupiński: Quebonafide, Sokół, PRO8L3M „Szacunek” (prod. N.M.E.T.) – odsłuch audio. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  75. Włodi – D/CD feat. PRO8L3M prod. DJ B #WDPDD. smokestorygroup [dostęp 2019-02-08].
  76. Rasmentalism – Duch feat. Sokół, Oskar. AsfaltRecords [dostęp 2019-02-08].
  77. Hemp Gru – Rajski Ogród feat. PRO8L3M (prod. Steez83) (audio) [DIIL.TV]. DIIL.TV [dostęp 2019-02-08].
  78. Sokół – Napad na Bankiet feat. PRO8L3M, Taco Hemingway. ProstoTV 2019-02-15. [dostęp 2019-03-05].
  79. Dawid Podsiadlo - LIS (PRO8L3M REMIX). [dostęp 2020-02-04].
  80. Jetlagz ft. PRO8L3M - Mieć i nie mieć. [dostęp 2020-02-04].
  81. Złote płyty CD przyznane w 2022 roku, ZPAV [dostęp 2022-12-20].
  82. Kukon łączy siły z PRO8L3Mem w singlu „Hard Flex Drive”, cgm.pl, 9 kwietnia 2022 [dostęp 2022-12-20].
  83. Maciej Sulima: PRO8L3M „Opowieść o Tobie” – teledysk. www.popkiller.pl. [dostęp 2016-06-16]. (pol.).
  84. PRO8L3M pokazuje klip do „K-Pax” i zapowiada nowy materiał. www.popkiller.pl. [dostęp 2017-06-02]. (pol.).
  85. VICE Staff, Paweł Mączewski, 6 rzeczy, których nie wiedziałeś o „Flarach” Pro8l3mu, Vice, 5 marca 2018 [dostęp 2019-02-25] (pol.).
  86. PRO8L3M - "Hazard" - nowy klip - CGM.pl, CGM, 12 marca 2018 [dostęp 2020-04-23] (pol.).
  87. PRO8L3M "Na audiencji" - mocny teledysk! | Popkiller, www.popkiller.pl [dostęp 2020-04-23].
  88. PRO8L3M "Interpol" - pierwszy klip z nowego albumu! | Popkiller, www.popkiller.pl [dostęp 2020-04-23].
  89. PRO8L3M "Crash Test" - teledysk | Popkiller, www.popkiller.pl [dostęp 2020-04-23].
  90. Vogue Polska, Pro8l3m inspiruje się piosenką „To nie był film” Myslovitz, Vogue Polska, 14 marca 2019 [dostęp 2020-04-23] (pol.).
  91. FENT, PRO8L3M 'VI katastrofa': wyniszczony świat, obumierające środowisko - rapnews.pl, Rap News - Polski Portal Rap & Hip Hop [dostęp 2020-04-23] (pol.).
  92. Sebastian Skajnowski, PRO8L3M „Skrable” – pierwszy singiel z nowej płyty, GlamRap.pl, 27 stycznia 2020 [dostęp 2020-04-23] (pol.).
  93. PRO8L3M wypuszcza "Koło fortuny". Zobacz teledysk, gazetapl [dostęp 2020-04-23] (pol.).
  94. PRO8L3M z emocjonalnym singlem. Posłuchajcie W domach z betonu, All About Music, 2 marca 2020 [dostęp 2020-04-23] (pol.).
  95. FENT, 'BMK' PRO8L3Mu już na YouTube [PREMIERA KLIPU] - rapnews.pl, Rap News - Polski Portal Rap & Hip Hop [dostęp 2020-04-23] (pol.).
  96. PRO8L3M ujawnia bonus track z "Art Brut 2" z legendą polskiej estrady!, Skrr.pl | Dla kultury., 24 listopada 2020 [dostęp 2021-01-27] (pol.).
  97. Wilq Superbohater w klipie "Jak Disney" grupy PRO8L3M, PolskieRadio.pl [dostęp 2020-04-23].
  98. PRO8L3M i Brodka połączyli siły! Premiera teledysku "Żar (Tak To Robię)" i utworu, które powstały we współpracy z marką Ballantine’s, newonce.net [dostęp 2021-01-27].
  99. Polskie teledyski nominowane do Berlin Music Video Awards. zpav.pl, 2018-04-29. [dostęp 2019-02-18]. (pol.).
  100. a b Maksymilian Hozer: Poznaliśmy najlepszy polski teledysk hip-hopowy. glamrap.pl, 2018-11-20. [dostęp 2019-02-18]. (pol.).
  101. Nominowani i laureaci 2019, www.zpav.pl [dostęp 2017-11-23].
  102. Producent Roku 2018 (Popkillery 2019). www.popkiller.pl. [dostęp 2019-05-15].Album Roku 2018 (Popkillery 2019). www.popkiller.pl. [dostęp 2019-05-15].
  103. Aktualności :: Nagroda muzyczna - Fryderyk :: Związek Producentów Audio-Video, www.zpav.pl [dostęp 2020-01-29].
  104. Tomasz Dereszyński, Popkillery 2020: Paluch, Mata, Quebonafide, PRO8L3M i Bisz to najwięksi wygrani hip-hopu. Liroy zaśpiewał hit "Scyzoryk" [Pełna lista], Polska Times, 9 września 2020 [dostęp 2021-02-06] (pol.).