Pałac Borchów w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac Borchów w Warszawie
Dom Arcybiskupów Warszawskich
Pałac Arcybiskupi
Obiekt zabytkowy nr rej. 302 z 1.07.1965
Ilustracja
Pałac Borchów od strony ul. Miodowej
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość ul. Miodowa 17/19
Styl architektoniczny barok, klasycyzm[1]
Inwestor Piotr de Riacour
Kondygnacje 3
Ważniejsze przebudowy 1780
Zniszczono 1944
Odbudowano 1949–1953
Pierwszy właściciel Piotr de Riacour
Kolejni właściciele Andrzej de Racour
hr. Jan Borch
Ludwik Nesti
Karol Kerner
Rząd Królestwa Polskiego
Instytut Aleksandryjski Wychowania Panien
Obecny właściciel Archidiecezja Warszawska
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pałac Borchów w Warszawie Dom Arcybiskupów Warszawskich Pałac Arcybiskupi
Pałac Borchów w Warszawie
Dom Arcybiskupów Warszawskich
Pałac Arcybiskupi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Borchów w Warszawie Dom Arcybiskupów Warszawskich Pałac Arcybiskupi
Pałac Borchów w Warszawie
Dom Arcybiskupów Warszawskich
Pałac Arcybiskupi
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Pałac Borchów w Warszawie Dom Arcybiskupów Warszawskich Pałac Arcybiskupi
Pałac Borchów w Warszawie
Dom Arcybiskupów Warszawskich
Pałac Arcybiskupi
Ziemia52°14′50,27″N 21°00′27,72″E/52,247297 21,007700

Pałac Borchów[2], także Dom Arcybiskupów Warszawskich[2] lub pałac Arcybiskupi[3]pałac znajdujący się przy ul. Miodowej 17/19 w Warszawie. Od 1843 siedziba arcybiskupów warszawskich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W II poł. XVIII w. w miejscu obecnego pałacu znajdował się drewniany dwór marszałka wielkiego litewskiego Aleksandra Hilarego Połubińskiego[3]. W 1681 jego właścicielem został skarbnik ziemi nurskiej Wawrzyniec Wodzicki[3].

Przed 1732 w miejscu dworu został wniesiony pałac, należący ok. 1740 do starosty wyszogrodzkiego Mateusza Szymanowskiego[4]. Przed 1754 dokonano jego przebudowy w stylu późnego baroku dla barona Piotra de Riaucourta, prawdopodobnie według projektu Jakuba Fontany[5]. Na tyłach pałacu powstał także regularny ogród francuski, na osi którego wzniesiono murowaną altanę w stylu rokokowym[1][5]. W miejscu rozebranej oficyny przyulicznej wzniesiono ażurowe ogrodzenie z czterofilarową bramą[5]. Jest to jedyna zachowana w Warszawie brama z wazonami rokokowymi[6].

Ok. 1780 budynek został przebudowany w stylu klasycystycznym przez Dominika Merliniego dla podkanclerzego koronnego Jana Borcha[1]. Korpus główny pałacu został wtedy podwyższony do dwóch pięter[5].

Pod koniec XVIII w. pałac był siedzibą Komisji Brukowej[2].

Od 1800 właścicielem pałacu był Ludwik Nesti, który otworzył w nim restaurację i cukiernię[2]. W latach 1810–1837 pałac był własnością rodziny Kernerów[3]. Przed 1830 w pałacu mieściła się restauracja i Hotel d’Europe[3]. W 1837 budynek został zakupiony przez rząd Królestwa Polskiego, do 1842 mieścił się w nim Instytut Aleksandryjskiego Wychowania Panien[1]. Po przeniesieniu Instytutu do Puław, w 1843 gmach został przekazany na siedzibę arcybiskupa warszawskiego[3]. Funkcję tę pełni do dziś; stąd nosi także nazwę Domu Arcybiskupów Warszawskich.

Pałac został spalony w czasie powstania warszawskiego[1]. Został odbudowany w latach 1949–1954 według projektu Stanisława Marzyńskiego w późnobarokowej-klasycystycznej formie z XVIII wieku[2][1]. Po odbudowie pałac stał się rezydencją prymasa Polski[3].

W 1953 funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa zatrzymali w pałacu Stefana Wyszyńskiego; po uwolnieniu i powrocie z internowania w 1956 prymas mieszkał w nim do śmierci w 1981[7].

W 1962, w związku z budową ul. Schillera, ogród pałacowy został skrócony o połowę i obecnie kończy się on murem bezpośrednio za rokokową altaną[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 93.
  2. a b c d e Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 300. ISBN 83-01-08836-2.
  3. a b c d e f g Tadeusz S. Jaroszewski: Księga pałaców Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1985, s. 22. ISBN 83-223-2047-7.
  4. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 11. Miechowska–Myśliwiecka. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 2005, s. 184. ISBN 83-88372-30-0.
  5. a b c d Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 11. Miechowska–Myśliwiecka. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 2005, s. 185. ISBN 83-88372-30-0.
  6. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 11. Miechowska–Myśliwiecka. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 2005, s. 188. ISBN 83-88372-30-0.
  7. Dom Arcybiskupów Warszawskich. Archidiecezja Warszawska. [dostęp 2018-05-23].
  8. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 11. Miechowska–Myśliwiecka. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 2005, s. 185–186. ISBN 83-88372-30-0.