Pałac Ministra Skarbu

Pałac Ministra Skarbu
	nr rej. 468 z 1 lipca 1965
	; Pałac Ministra Skarbu i pomnik Juliusza Słowackiego (2018)
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Miejscowość	Warszawa
Adres	plac Bankowy 3/5
Typ budynku	pałac
Styl architektoniczny	klasycyzm
Architekt	Antonio Corazzi
Kondygnacje	3
Rozpoczęcie budowy	1825
Ukończenie budowy	1830
Zniszczono	1944
Odbudowano	1950–1954
Pierwszy właściciel	Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki
	Położenie na mapie Warszawy Pałac Ministra Skarbu
	Położenie na mapie Polski Pałac Ministra Skarbu
	Położenie na mapie województwa mazowieckiego Pałac Ministra Skarbu
	52°14′31,326″N 21°00′08,075″E/52,242035 21,002243
	Multimedia w Wikimedia Commons

Pałac Ministra Skarbu^[1]^[2], także pałac Ministrów Skarbu^[3] – zabytkowy pałac znajdujący się przy placu Bankowym 3/5 w Warszawie, w dzielnicy Śródmieście.

Historia

Pałac powstał w latach 1825–1830 według projektu Antonia Corazziego w wyniku przebudowy barokowego pałacu należącego do rodziny Ogińskich^[3]. Budynek wzniesiony z przeznaczeniem na rezydencję ministra skarbu Franciszka Ksawerego Druckiego Lubeckiego^[2] pomiędzy budynkiem Giełdy i Banku Polskiego a pałacem Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu.

Pałac jest 3-kondygnacyjny, 11-osiowy^[4]. Charakterystyczną cechą budynku są wielkie tarasy, rzadko spotykane w architekturze Warszawy^[3].

Od lat 70. XIX wieku do 1915 roku pałac był siedzibą rosyjskiego I Gimnazjum Żeńskiego^[5.1]. We wrześniu 1918 roku zaczęto adaptację gmachu na siedzibę Rady Stanu, która jednak w następnym miesiącu, kiedy trwały jeszcze prace budowlane, została rozwiązana^[5.2]. Zakładano, że gmach mógłby stać się tymczasową siedzibą Sejmu, jednak odstąpiono od tego pomysłu^[5.2].

W dwudziestoleciu międzywojennym gmach, po adaptacji dokonanej w latach 1920–1921 przez Mariana Lalewicza, wraz z sąsiednim pałacem Komisji Przychodów i Skarbu był siedzibą Ministerstwa Skarbu (z adresem ul. Rymarska 3/5)^[6]^[7].

Podczas obrony miasta we wrześniu 1939 budynek został zbombardowany i spalony^[4]^[8]. Został odbudowany w latach 1950–1954 pod kierunkiem Piotra Biegańskiego i wraz z sąsiednim Pałacem Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu został przeznaczony na siedzibę Prezydium Stołecznej Rady Narodowej^[3].

W 1951 przed pałacem odsłonięto pomnik Feliksa Dzierżyńskiego dłuta Zbigniewa Dunajewskiego^[9]. Monument został rozebrany w 1989, a w 2001 w pobliżu miejsca, w którym stał, odsłonięto pomnik Juliusza Słowackiego.

Pałac jest połączony z sąsiadującym pałacem Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu (z którym ma wspólny adres) i pełni funkcje administracyjne. Większą część gmachu zajmują biura Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie. W znajdującej się na pierwszym piętrze Sali im. Stefana Starzyńskiego obraduje Sejmik Województwa Mazowieckiego.

Tablice pamiątkowe

Tablice umieszczone na budynku pomiędzy arkadami parteru upamiętniają:

przywódców Klubu Jakobinów (odsłonięta w 1952)^[10.1].
Antonia Corazziego (w 1977, w stuletnią rocznicę śmierci architekta)^[10.1]
Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego^[10.1]
Eugeniusza Kwiatkowskiego (2000)^[10.2]
Piotra Michałowskiego (2011)

Galeria

Pałac przed 1939, widok od strony ul. Leszno
Pałac przed 1939, widok od strony ul. Rymarskiej
Powojenna odbudowa pałacu (1951)
Sala im. Stefana Starzyńskiego, miejsce obrad Sejmiku Województwa Mazowieckiego

Przypisy

1 2 Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 155. ISBN 83-908950-8-0.
1 2 3 Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 59.
1 2 3 4 Tadeusz S. Jaroszewski: Księga pałaców Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1985, s. 86. ISBN 83-223-2047-7.
1 2 Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 601. ISBN 83-01-08836-2.
Małgorzata Omilanowska. Pierwsza siedziba Sejmu II Rzeczypospolitej. Addenda et corrigenda. „Biuletyn Historii Sztuki”. LXXXIII nr 1, 2021.
1. ↑ S. 122.
2. 1 2 S. 123.
↑ Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 599, 601. ISBN 83-01-08836-2.
↑ Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łódź: Księży Młyn, 2009, s. 16. ISBN 978-83-61253-51-8.
↑ Janusz Odziemkowski: Warszawa w wojnie obronnej 1939 roku. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989, s. 170. ISBN 83-01-07927-4.
↑ Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1990, s. 132. ISBN 83-7005-211-8.
Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004. ISBN 83-912463-4-5.
1. 1 2 3 S. 32.
2. ↑ S. 32–33.

Bibliografia

Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 601. ISBN 83-01-08836-2.
Tadeusz S. Jaroszewski: Księga pałaców Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1985, s. 86. ISBN 83-223-2047-7.

Linki zewnętrzne

Archiwalne widoki pałacu w bibliotece Polona

[Leśniakowska155-1] 1 2 Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 155. ISBN 83-908950-8-0.

[Chróścicki-2] 1 2 3 Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 59.

[Jaroszewski86-3] 1 2 3 4 Tadeusz S. Jaroszewski: Księga pałaców Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1985, s. 86. ISBN 83-223-2047-7.

[Encyklopedia-4] 1 2 Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 601. ISBN 83-01-08836-2.

[Omilanowska2021-5] Małgorzata Omilanowska. Pierwsza siedziba Sejmu II Rzeczypospolitej. Addenda et corrigenda. „Biuletyn Historii Sztuki”. LXXXIII nr 1, 2021.
↑ S. 122.

1 2 S. 123.

[6] S. 122.

[7] 1 2 S. 123.

[8] Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 599, 601. ISBN 83-01-08836-2.

[9] Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łódź: Księży Młyn, 2009, s. 16. ISBN 978-83-61253-51-8.

[10] Janusz Odziemkowski: Warszawa w wojnie obronnej 1939 roku. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989, s. 170. ISBN 83-01-07927-4.

[11] Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1990, s. 132. ISBN 83-7005-211-8.

[Ciepłowski2004-12] Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004. ISBN 83-912463-4-5.
1 2 3 S. 32.

↑ S. 32–33.

[13] 1 2 3 S. 32.

[14] S. 32–33.

[6] S. 122.

[7] 1 2 S. 123.

[13] 1 2 3 S. 32.

[14] S. 32–33.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5.1]

[5.2]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10.1]

[10.2]