Pałac Przebendowskich w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pałac Przebendowskich
w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 17 z 1 lipca 1965
Pałac Przebendowskich, fasada zachodnia
Pałac Przebendowskich, fasada zachodnia
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres al. „Solidarności” 62
Styl architektoniczny barok
Architekt Jan Zygmunt Deybel (?)
Rozpoczęcie budowy 1728
Zniszczono 1944
Odbudowano 1948–1949
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pałac Przebendowskich w Warszawie
Pałac Przebendowskich
w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Pałac Przebendowskich w Warszawie
Pałac Przebendowskich
w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Przebendowskich w Warszawie
Pałac Przebendowskich
w Warszawie
Ziemia52°14′43″N 21°00′15″E/52,245278 21,004167

Pałac Przebendowskich, także pałac Radziwiłłów, pałac Zawiszów[1]późnobarokowy pałac w Warszawie, znajdujący się przy al. „Solidarności” 62, pomiędzy jezdniami ulicy. Od 1990 siedziba Muzeum Niepodległości..

Historia[edytuj]

Pałac został przebudowany w 1728 dla podskarbiego koronnego Jana Jerzego Przebendowskiego[2]. Jego projektantem był prawdopodobnie Jan Zygmunt Deybel[2]. Po śmierci Przebendowskiego w 1729 pałac odziedziczyła jego córka Dorota Henrietta, a następnie Piotr Jerzy Przebendowski. Po nim cały majątek odziedziczył Ignacy Przebendowski, który wynajął pałac dyplomacie i posłowi hiszpańskiemu przy dworze Augusta III Pedro Pablo de Bolea, który urządzał w nim huczne przyjęcia[3]. Ignacy Przebendowski sprzedał pałac w 1766 Annie z Łubieńskich Łętowskiej i Konstancji z Łubieńskich Kossowskiej, a w 1768 całość praw nabył do niego mąż Konstancji podskarbi koronny Roch Kossowski.

W I poł. XIX wieku pałac podupadł i zaczął pełnić funkcje kamienicy dochodowej[3]. Mieścił m.in. gabinet figur woskowych, zajazd, kawiarnia i drukarnia „Gazety Teatralnej”[1].

W latach 1863–1912 nieruchomość należała do Jana Zawiszy. W latach 1863—1864 pałac został odrestaurowany pod kierunkiem Wojciecha Bobińskiego[2]. Nowy właściciel zgromadził w nim bogate zbiory archeologiczne[3]. Po śmierci Zawiszy pałac stał się własnością jego żony Elżbiety oraz córki Marii.

W 1912 pałac nabył książę Janusz Franciszek Radziwiłł, ordynat na Ołyce i właściciel Nieborowa. Mieściły się w nim mieszkanie ordynata oraz „Zarząd Dóbr i Interesów ks. Janusza Radziwiłła”.

Budynek został zniszczony w 1944 w czasie powstania warszawskiego[3]. Odbudowany w latach 1948–1949 razem z Trasą W-Z pod kierunkiem Bruna Zborowskiego[2]. Wtedy pałac zmienił adres (pierwotnie znajdował się przy ul. Bielańskiej)[3]. Po odbudowie był użytkowany przez ośrodek szkoleniowy Centralnej Rady Związków Zawodowych[4]. W latach 1950–1989 w budynku mieściło się Muzeum Lenina[1].

Od roku 1990 w pałacu ma swoją siedzibę Muzeum Niepodległości. W latach 2000–2009 funkcjonowało w nim kino Paradiso. Obecnie działa tam kino Apolonia.

Architektura[edytuj]

Pałac jest budynkiem trzykondygnacyjnym, 11-osiowym. Posiada cztery narożne alkierze[1].

Przypisy

  1. a b c d Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 605. ISBN 83-01-08836-2.
  2. a b c d Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 199.
  3. a b c d e Tadeusz Jaroszewski: Księga pałaców Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1985, s. 126. ISBN 83-223-2047-7.
  4. Tadeusz Jaroszewski: Księga pałaców Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1985, s. 127. ISBN 83-223-2047-7.