Pałac Zarzuela
Pałac Zarzuela w XVII w. | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Styl architektoniczny | |
| Architekt | |
| Rozpoczęcie budowy | |
| Ukończenie budowy | |
| Ważniejsze przebudowy |
1958 przez Diego Méndeza |
| Pierwszy właściciel | |
Położenie na mapie wspólnoty autonomicznej Madrytu | |
Położenie na mapie Hiszpanii | |
Pałac Zarzuela (hiszp. Palacio de la Zarzuela)[1] – barokowy, XVII-wieczny pałac królewski położony na przedmieściach Madrytu, we wspólnocie autonomicznej Madryt, nieopodal Pałacu Królewskiego El Pardo[2]. Podczas gdy oficjalną rezydencją hiszpańskiej rodziny królewskiej jest Pałac Królewski w Madrycie (hiszp. Palacio Real de Madrid), faktycznie jej przedstawiciele zamieszkują Pałac Zarzuela[3].
Nazwa
[edytuj | edytuj kod]Nazwa pałacu prawdopodobnie pochodzi od hiszpańskiego określenia krzewów jeżynowych (hiszp. la zarza)[4], które rosły na terenie dzisiejszej rezydencji[5].
Historia
[edytuj | edytuj kod]W 1625 tereny te nabył Ferdynand Habsburg, arcybiskup Toledo i infant, syn króla Hiszpanii Filipa III. Ferdynand rozpoczął planowanie nowej wiejskiej rezydencji myśliwskiej. Po jego wyjeździe do Holandii posiadłość przejął jego brat, król Filip IV, który włączył ją do majątku Pałacu Królewskiego El Pardo. Pałac zaprojektował hiszpański architekt Juan Gómez de Mora w stylu barokowym, inspirowanym budowlami Andrea Palladia. Alonso Carbonel dodał dach z łupku, arkadowe galerie i ogród włoski[1][5]. Za panowania Filipa IV w pałacu często wystawiano przedstawienia teatralne, co doprowadziło do powstania typu opery hiszpańskiej z mówionymi dialogami, często porównywanym do operetki, który nazwę wziął od pałacu (hiszp. zarzuela)[6].
Po śmierci Filipa IV w 1665 pałac ulegał stopniowej dewastacji. Karol IV wyposażył pałac w XVIII-wieczne meble, tapiserie i zegary. W XIX w., prawdopodobnie za panowania Ferdynanda VII, elewacja zyskała charakter neoklasycystyczny[5]. Pałac Zarzuela został zniszczony podczas hiszpańskiej wojny domowej i wyremontowany w 1958 zgodnie z projektem architekta Diego Méndeza na potrzeby Jana Karola, przyszłego króla[5]. Jan Karol wprowadził się do pałacu wraz z żoną Zofią po ślubie w 1962[7] i mieszkał w nim do 2020, gdy wyjechał do Arabii Saudyjskiej w związku z zarzutami korupcyjnymi[8].
Współcześnie
[edytuj | edytuj kod]

Pałac pełni funkcje reprezentacyjne i mieszkalne, obok Pałacu Królewskiego w Madrycie jest miejscem oficjalnych audiencji i wizyt państwowych. Mieści apartamenty królewskie i biura Dworu Królewskiego (hiszp. Casa de Su Majestad El Rey)[9]. Pałac należy do państwowej agencji Patrimonio Nacional, zarządzającej rezydencjami hiszpańskiej rodziny królewskiej[10]. Z uwagi na swój charakter, pałac nie jest udostępniony turystom. Podczas gdy w Pałacu Królewskim w Madrycie odbywają się akredytacje przedstawicieli dyplomatycznych[11], większość wizyt zagranicznych głów państw i delegacji odbywa się w Pałacu Zarzuela. W pałacu przyjęto m.in. prezydenta Polski Aleksandra Kwaśniewskiego (2003)[12], prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa (2009) i Spikerka Izby Reprezentantów Nancy Pelosi (2019)[13]. Pałac jest też również miejscem pracy królowej Letycji[14].
Pałac zamieszkuje m.in. matka Filipa VI, Zofia[15]. W 2026 roku w pałacu zmarła siostra królowej Zofii, księżniczka Grecji i Danii Irena[16].
W latach 1999–2002 w pobliżu pałacu wybudowano prywatną rezydencję obecnego króla Hiszpanii Filipa VI, wówczas księcia Asturii, zwaną Pabellón del Príncipe (z hiszp. Pawilon Księcia)[17]. Filip VI zamieszkuje liczącą 1800 m²[18] rezydencję wraz z żoną Letycją i dwoma córkami, Eleonorą i Zofią.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Pałac Zarzuela w Madrid | spain.info [online], Spain.info [dostęp 2026-01-25] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-08].
- ↑ Zarzuela Palace [online], Hello!, 1 stycznia 2012 [dostęp 2026-01-25] (ang.).
- ↑ Odwiedź Pałac Królewski w Madrycie: odpowiedzi na pytania podróżnych [online], GetYourGuide [dostęp 2026-01-25].
- ↑ jeżyna : hiszpańsko » polski. Pons [online], pl.pons.com [dostęp 2026-01-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-22] (pol.).
- ↑ a b c d Gloria Martínez Leiva, La Zarzuela: una casa de campo modélica [online], Investigart, 9 kwietnia 2015 [dostęp 2026-01-25] (hiszp.).
- ↑ zarzuela, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-01-25].
- ↑ Ostatni taki royal wedding. Wcześniej pan młody rzucił pierścionkiem w ukochaną [online], Plejada.pl, 14 maja 2023 [dostęp 2026-01-25].
- ↑ Anabel Díez, Miguel González, How the fate of Spain’s Juan Carlos I was decided [online], EL PAÍS English, 12 sierpnia 2020 [dostęp 2026-01-25] (ang.).
- ↑ InicioValenciano - Contacte [online], www.casareal.es [dostęp 2026-01-25].
- ↑ Learn about our history [online], Patrimonio Nacional [dostęp 2026-01-25] (ang.).
- ↑ Símbolos y precedencias del Estado [online], www.exteriores.gob.es [dostęp 2026-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2025-10-11] (hiszp.).
- ↑ Gabriela, Blue Blood: Rodziny królewskie i Polska: Hiszpania [online], Blue Blood, 4 sierpnia 2018 [dostęp 2026-01-29].
- ↑ InicioActividades y Agenda - Audiencia a Su Excelencia la Presidenta de la Cámara de Representantes de los Estados Unidos de América, Sra. Nancy Pelosi, acompañada de una delegación de miembros de la Cámara [online], www.casareal.es [dostęp 2026-01-29].
- ↑ S.M. la Reina Doña Letizia recibe a Fuden en el Palacio de la Zarzuela [online], Fuden, 28 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-29] (hiszp.).
- ↑ Shareni Pastrana, Conoce por dentro el apartamento privado de la reina Sofía dentro del Palacio Real [online], Vanidades, 6 kwietnia 2025 [dostęp 2026-01-29] (hiszp.).
- ↑ Queen Sofia of Spain's Sister, Princess Irene of Greece, Dies at 83 [online], People.com [dostęp 2026-01-29].
- ↑ Isabel Valle, Así es el Pabellón del Príncipe, la verdadera casa de los reyes 'escondida' en el Palacio de la Zarzuela [online], www.20minutos.es - Últimas Noticia, 24 sierpnia 2024 [dostęp 2026-01-25] (hiszp.).
- ↑ Esther Pinilla J, Telecinco - televisión a la carta, series y entretenimiento [online], Telecinco, 4 stycznia 2025 [dostęp 2026-01-29] (hiszp.).