Pałac Zbaraskich w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pałac Zbaraskich
Obiekt zabytkowy nr rej. A-40 z 1974
Pałac Zbaraskich
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków,
Adres Rynek Główny 20
Ukończenie budowy XIV-XVII, 1778-1783, 1910-1912
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Pałac Zbaraskich
Pałac Zbaraskich
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Pałac Zbaraskich
Pałac Zbaraskich
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Pałac Zbaraskich
Pałac Zbaraskich
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Zbaraskich
Pałac Zbaraskich
Ziemia50°03′39″N 19°56′12″E/50,060833 19,936667

Pałac Zbaraskich (Potockich) – jedna z zabytkowych kamienic przy rynku w Krakowie. Nosi numer 20. Mieści się w niej Instytut Goethego.

Pałac powstał w 1540, kiedy to połączono i przebudowano na magnacką rezydencję dwie sąsiednie gotyckie kamienice z XIV w. Właścicielami nowego pałacu była wówczas można rodzina Firlejów. W XVII w., gdy obiekt był w posiadaniu Zbaraskich, dokonano gruntownej jego przebudowy w celu nadania budynkowi modnych wówczas cech stylowych oraz przekształcenia go w reprezentacyjną rezydencję miejską magnackiego rodu. Pracami budowlanymi kierował architekt flamandzki Henryk van Peene, który został sprowadzony do Polski przez Jerzego Zbaraskiego. Powstał wtedy barokowy, dwukondygnacyjny, arkadowy dziedziniec z krużgankami oraz sień wjazdowa od strony Rynku Głównego.

Kolejna przebudowa rezydencji miała miejsce w latach 1778-1783 i dokonana została z polecenia ówczesnego właściciela, hr. Eliasza Wodzickiego. Architekt Ferdynand Nax nadał wtedy pałacowi cechy stylu wczesnoklasycystycznego. W następnych dziesięcioleciach często zmieniali się jego właściciele. Mieszkali w nim m.in. Wiśniowieccy, Jabłonowscy i Radziwiłłowie. W końcu XIX w. budynek stał się własnością Potockich. Z ich polecenia w latach 1896-1898 dokonano restauracji rezydencji, przekształcając wnętrza pomieszczeń na parterze oraz częściowo przebudowując dziedziniec wewnętrzny. Autorem tych zmian był architekt Karol Zaremba.

Dalsze prace prowadzono w pałacu jeszcze w latach 1910-1912. Ich projektodawcami byli architekci Ludwik Wojtyczko i Kazimierz Wyczyński. Założono wtedy nowe klatki schodowe i przebudowano wnętrza drugiego, mieszkalnego piętra. Pierwsze piętro zachowało w dalszym ciągu charakter reprezentacyjny, podkreślony elementami dekoracyjnymi salonów. Po II wojnie światowej pałac był odnawiany i zrekonstruowany. Do naszych czasów zachowały się korynckie pilastry w elewacjach, kamienny portal i bogata dekoracja rzeźbiarska wieńcząca szczyt budowli (m.in. kartusze herbowe)[1].

Przypisy

  1. Marek Żukow-Karczewski, Pałace Krakowa. Pałac Potockich (Zbaraskich, Jabłonowskich), "Echo Krakowa" Czas Przeszły i Przyszły, 152 (12061) 1989.