Przejdź do zawartości

Pałac w Lewkowie

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Muzeum w Lewkowie
Zespół Pałacowo-Parkowy
Ilustracja
Pałac od strony wjazdu głównego (2022)
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Miejscowość

Lewków

Adres

ul. Kwiatkowska 6c
63-410 Ostrów Wielkopolski

Data założenia

1987

Dyrektor

Sylwia Nowicka

Położenie na mapie gminy wiejskiej Ostrów Wielkopolski
Mapa konturowa gminy wiejskiej Ostrów Wielkopolski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Muzeum w LewkowieZespół Pałacowo-Parkowy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Muzeum w LewkowieZespół Pałacowo-Parkowy”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Muzeum w LewkowieZespół Pałacowo-Parkowy”
Położenie na mapie powiatu ostrowskiego
Mapa konturowa powiatu ostrowskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Muzeum w LewkowieZespół Pałacowo-Parkowy”
Ziemia51°41′41,23″N 17°51′53,31″E/51,694786 17,864808
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Pałac Lipskich w Lewkowie – zabytkowy pałac położony w zespole pałacowo-parkowym w Lewkowie.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Obiekt został wzniesiony w latach 1786–1791 według projektu Jana Chrystiana Kamsetzera dla sędziego kaliskiego Wojciecha Walentego Lipskiego (1743–1810)[1] i jego żony Salomei Lipskiej z Objezierskich ((1757–1827)[2]. Lipscy herbu Grabie właścicielami posiadłości byli do rozpoczęcia II wojny światowej. W 1945 r. ich majątek został przejęty przez Skarb Państwa, mieściło się w nim m.in. Państwowe Gospodarstwo Rolne, a na piętrze mieszkania dla pracowników. W oficynie zachodniej przez lata funkcjonowało publiczne przedszkole[3].

Pałac został odrestaurowany w latach 1970–1986 z przeznaczeniem na muzeum. Po restauracji władze województwa kaliskiego zadecydowały o przekazaniu obiektu Muzeum Ziemi Kaliskiej, którego oddziałem pałac był do 2017 r. W 1991 na parterze otwarto ekspozycję wnętrz klasycystycznych, zrekonstruowanych zgodnie z pierwotnym stylem pałacu[4].

Od 1 czerwca 2017 jest samodzielną jednostką, instytucją kultury samorządu wojewódzkiego wielkopolskiego pod nazwą Muzeum w Lewkowie – Zespół pałacowo-parkowy. Był to pierwszy krok do rozpoczęcia kompleksowej modernizacji, na którą placówka zdobyła pieniądze z unijnego programu WRPO na lata 2014-2020[5][6]. W latach 2018–2021 prowadzono prace remontowe[7].

Muzeum w Lewkowie ponownie jest otwarte dla zwiedzających od 3 października 2022 roku[8].

Charakterystyka

[edytuj | edytuj kod]

Jest to budynek klasycystyczny, jeden z pierwszych pałaców klasycystycznych w Wielkopolsce[9]. Pałac o jednolitej, prostokątnej bryle z kolumnowym wgłębnym portykiem jońskim zwieńczonym trójkątnym frontonem. Na frontonie napis Sobie, Swoim, Przyjaciołom, Potomności. Portyk wgłębny, na osi głównej sień, za nią dwukondygnacyjny, okrągły salon (Sala Rotundowa) wychodzący w fasadę ogrodową półowalnym ryzalitem ze spłaszczoną kopułą. Wyżej opleciony wieńcem medalion z datą 1791; po jego bokach dwie siedzące postacie kobiece, podtrzymujące medalion, z których każda trzyma na kolanach po medalionie z monogramami, lewy: WL (Wojciech Lipski) i prawy: ŁK Łowczy Kaliski. Na krawędzi ryzalitu stojące trzy figury kobiece opierające się o kartusze, od lewej:

  • pierwsza z herbem Świnka Elżbiety Krzyżanowskiej, żony Ludwika Objezierskiego herbu Nałęcz[10]; matki Samueli Lipskiej;
  • druga z jej inicjałami SL Samueli Lipskiej (1757-1827), żony Wojciecha (1743-1810)[11];
  • trzecia z inicjałami SR[12] zwieńczonymi koroną królewską z datą 1768[13][14].

Dach prosty, dziedziniec zamknięty po bokach dwoma oficynami z facjatkami od frontu. W pobliżu umiejscowione były budynki gospodarcze, z których jeden przebudowano po II wojnie światowej na magazyn zbożowy[15].

We wnętrzach pałacu zachowane iluzjonistyczne dekoracje malarskie Franciszka i Antoniego Smuglewiczów. Wnętrza i elewacje są niezwykle bogato zdobione sztukateriami. W salonie krajobrazowym odnowiono oryginalne iluzjonistyczne malowidła ścienne Smuglewiczów, przedstawiające krajobrazy z elementami architektury romantycznej. Pałac odrestaurowany został w latach 1970–1986 z przeznaczeniem na muzeum. Po restauracji władze województwa kaliskiego zadecydowały o przekazaniu obiektu Muzeum Ziemi Kaliskiej[15]. W 1991 na parterze otwarto ekspozycję wnętrz klasycystycznych, zrekonstruowanych zgodnie z pierwotnym stylem pałacu. Salon pejzażowy, urządzony meblami w stylu Ludwika Filipa, zdobią oryginalne iluzjonistyczne malowidła ścienne przedstawiające krajobrazy z elementami architektury romantycznej[16]. Poza samym remontem pałacu, od podstaw zbudowano tzw. stajnię cugową, w której jest sala konferencyjno-restauracyjna z zapleczem i centrum multimedialne[3].

Park

[edytuj | edytuj kod]

Wokół pałacu rozpościera się 8-hektarowy krajobrazowy park w stylu angielskim z urozmaiconym drzewostanem, stawem i wyspą. W parku znajduje się zabytkowa lodownia[6]. W końcu 2021 roku otwarto dla zwiedzających park[17], w którym dokonano nasadzeń roślinności zgodnej z oryginalną koncepcją[5]. Odtworzono rosarium z osiemnastowiecznymi odmianami róż na podstawie zachowanych archiwaliów[18].

Galeria

[edytuj | edytuj kod]
  • Pałac - elewacja północna
    Pałac - elewacja północna
  • Frontowa fasada pałacu (2015)
    Frontowa fasada pałacu (2015)
  • Pałac od strony parku (2015)
    Pałac od strony parku (2015)
  • Widok pałacu przed 1912
    Widok pałacu przed 1912

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Wojciech Walenty Lipski. [dostęp 2025-06-10].
  2. ↑ Historia - Muzeum w Lewkowie [online], www.muzeumwlewkowie.pl, 15 grudnia 2022 [dostęp 2023-03-18] (pol.).
  3. ↑ a b Lewków [online], Galeria Wielkopolska, 3 listopada 2022 [dostęp 2023-03-18] (pol.).
  4. ↑ Muzeum Wnętrz Pałacowych w Lewkowie | Miejsce [online], Culture.pl [dostęp 2023-03-18] (pol.).
  5. ↑ a b MARK, Fundusze europejskie na skróty. Lewków, w: Monitor Wielkopolski, 11/2021, s. 15, ISSN 1642-0918
  6. ↑ a b Rewitalizacja i modernizacja Zespołu Pałacowo-Parkowego na potrzeby Muzeum w Lewkowie [online] [dostęp 2023-03-18].
  7. ↑ Muzeum nadal zamknięte - Muzeum w Lewkowie [online], www.muzeumwlewkowie.pl, 11 czerwca 2021 [dostęp 2023-03-18] (pol.).
  8. ↑ MUZEUM JUŻ OTWARTE !!! - Muzeum w Lewkowie [online], www.muzeumwlewkowie.pl, 5 października 2022 [dostęp 2023-03-18] (pol.).
  9. ↑ Pałac w Lewkowie • Odkryj Wielkopolskę • sprawdź ciekawe miejsca w Twojej okolicy [online], regionwielkopolska.pl [dostęp 2023-03-18] (pol.).
  10. ↑ Salomea Objezierska z Obiezierza h. Nałęcz. [dostęp 2025-06-02].
  11. ↑ Dokumenty NID. [dostęp 2025-06-02].
  12. ↑ Stanislaus Rex?
  13. ↑ Data na pierwotnej rzeźbie umieszczonej za czasów PRL (odlew żelbetowy). Na rzeźbie umieszczonej na pałacu widnieje data 1788
  14. ↑ Pałac w Lewkowie. [dostęp 2025-06-10].
  15. ↑ a b Muzeum w Lewkowie » Fundacja Muzeów Wielkopolskich [online], muzeawielkopolskie.pl [dostęp 2023-03-18].
  16. ↑ Salon pejzażowy (salon krajobrazowy, salon złoty) - Muzeum w Lewkowie [online], www.muzeumwlewkowie.pl, 19 grudnia 2022 [dostęp 2023-03-18] (pol.).
  17. ↑ Park już otwarty - Muzeum w Lewkowie [online], www.muzeumwlewkowie.pl, 1 listopada 2021 [dostęp 2023-03-18] (pol.).
  18. ↑ Pałac w Lewkowie zaprasza na warsztaty i spacery | Wiadomości Ostrów Wielkopolski [online], Kurier Ostrowski [dostęp 2023-03-18] (pol.).
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pałac_w_Lewkowie&oldid=78107730”