Pałac w Osieku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac w Osieku
Symbol zabytku nr rej. A-389 z 17.11.1972 oraz A-278/78 z 27.02.1978
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Miejscowość

Osiek

Typ budynku

pałac

Styl architektoniczny

neomauretański

Architekt

Franciszek Maria Lanci

Kondygnacje

2

Ważniejsze przebudowy

1835

Kolejni właściciele

Karol Larish, Oskar von Rudziński

Obecny właściciel

Ryszard Szajter

Położenie na mapie gminy Osiek
Mapa konturowa gminy Osiek, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Pałac w Osieku”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Pałac w Osieku”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Pałac w Osieku”
Położenie na mapie powiatu oświęcimskiego
Mapa konturowa powiatu oświęcimskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Pałac w Osieku”
Ziemia49°56′57″N 19°15′57″E/49,949167 19,265833

Pałac w Osiekupałac w stylu mauretańskim w Polsce położony w Osieku (województwo małopolskie). Obecnie we wnętrzach pałacu znajduje się niewielkie prywatne muzeum rodu Rudzińskich (historia rodu i posiadłości).

Opis architektoniczny[edytuj | edytuj kod]

Pałac jest budynkiem dwukondygnacyjnym (drugą kondygnację dobudowano w połowie XIX wieku), posiada dwie wieże kryte cebulastymi hełmami. Niegdyś wejścia do pałacu broniły dwa potężne posągi gryfów. Ściany i sufity wnętrza są pokryte w całości misternymi malowidłami i mozaikami utrzymanymi w tonacji błękitno-białej. Wśród ozdobnych dekoracji przeważają motywy geometryczne i roślinne. W pałacu zachowały się napisy w języku arabskim, między innymi Allah Akbar (Bóg Wszechmocny). W sali balowej, zwanej Salą Mauretańską, znajdują się arabeski i wejścia z zamkniętym łukiem ozdobione motywem muszli. Pałac otoczony jest parkiem krajobrazowym z klasycystycznymi i neogotyckimi zabudowaniami mieszkalnych i gospodarczymi, w tym neogotycką oficyną z okrągłą basztą z 1843 r.

Rejestr zabytków[edytuj | edytuj kod]

Pałac w 1972 roku został wpisany do rejestru zabytków jako zespół pałacowy z pierwszej połowy XIX wieku pod numerem A-389 z dnia 17.11.1972, następnie wpisy rozszerzono - A-278 z 27.02.1978 i A-78 z 7.07.1997. Zabytkowy zespół pałacowy w Osieku składa się z:

  • pałacu,
  • oficyny „Kasztel”,
  • oficyny „Dom Sędziego”,
  • oficyny „Ogrody”,
  • parku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki mówiące o dworze obronnym w Osieku pochodzą z 1653 roku, ale prawdopodobnie dwór istniał w tym miejscu dużo wcześniej. W 1784 roku osiecki majątek kupił baron Karol Wacław Larisch, który dokonał gruntownej przebudowy dawnego dworu przekształcając go w klasycystyczny pałac. Obecny kształt pałacu jest efektem jego gruntownej przebudowy, jakiej dokonał syn barona, Karol Józef Larisch, najprawdopodobniej w 1835 roku (na pewno już przed 1840 rokiem) według projektów włoskiego architekta Franciszka Marii Lanciego. Pałac był w posiadaniu rodziny Larischów niemal do końca XIX w.
W 1885 r. zaniedbaną i zadłużoną posiadłość wykupił Oskar von Rudziński (Oskar z Rudna Rudziński herbu Prus III) i przywrócił jej blask. Po jego śmierci, w latach 1919–1940 pałacem zarządzali jego synowie. W pałacu w trakcie organizowanych tutaj licznych bali i spotkań, przyjeżdżali przedstawiciele polskiej elity, m.in. prezydent Ignacy Mościcki, generał Józef Haller, marszałek Józef Piłsudski i kardynał Adam Stefan Sapieha, czy artyści, m.in. akwarelista Julian Fałat.
W czasie II wojny światowej majątek przejęli Niemcy zmuszając Rudzińskich do opuszczenia Osieka. Po 1945 majątek został znacjonalizowany i rozparcelowany, a Rudzińskim za czasów PRL zakaz zbliżania się do posiadłości na odległość 30 km. Rodzina Rudzińskich odzyskała pałac oraz budynki gospodarcze w styczniu 2009 roku. Obecnym właścicielem pałacu jest biznesmen Ryszard Szajter, który odkupił go w 2011 roku od Macieja Rudzińskiego, ostatniego z rodu Rudzińskich, wychowanego w Osieku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]