Pałac w Załężu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac w Załężu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/1473/92 z 8 lipca 1992[1][2]
Ilustracja
Pałac w Załężu od strony północnej
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice Herb.svg Katowice
Adres ul. Gliwicka 159
Typ budynku budynek dworski dawnego folwarku
Styl architektoniczny neoklasycyzm
Kondygnacje 2
Rozpoczęcie budowy 1886
Ukończenie budowy 1887
Ważniejsze przebudowy 1905, 1933
Kolejni właściciele spółka Georg von Giesches Erben
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
pałac w Załężu
pałac w Załężu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
pałac w Załężu
pałac w Załężu
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
pałac w Załężu
pałac w Załężu
Ziemia50°16′02,5867″N 18°59′29,8982″E/50,267385 18,991638

Pałac w Załężu (nazywany również Dworem w Załężu) − neoklasycystyczny pałac położony w Załężu, dzielnicy Katowic przy ulicy Gliwickiej 159[1]. Stanowił on w przeszłości fragment założenia folwarcznego[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Istnienie załęskiego folwarku datuje się na wiek XVI. W XIX w. folwark należał do właścicieli wsi Załęże. Na terenie folwarku pałac wzniesiono w latach 1886-1887. Powstał on w miejscu dawnego, prawdopodobnie drewnianego budynku[3]. Nowy pałac został przebudowany w 1905 według projektu Georga i Emila Zillmanów (następne przebudowy w latach 1924, 1925 i 1933)[1]. W pałacu dworskim od 1886 do 1945 mieściła się regionalna dyrekcja Spółki Akcyjnej Spadkobierców Georga von Giesche. Od 1887 mieszkał tu generalny dyrektor Giesches Erben Friedrich Bernhardi, który w 1896 kierował akcją ratowniczą w KWK Kleofas[4]. Po II wojnie światowej mieścił się tu Górniczy Zakład Lecznictwa Ambulatoryjnego, a w latach 50. XX w. przedszkole, które później przeniesiono do budynku obok. Pałac od 2007, po zakupie przez spółkę Avimed został odrestaurowywany, a po adaptacji pomieszczeń od 2009 działa w nim prywatny szpital[5].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Budynek jest w stylu klasycystycznym. Podsiada dwie kondygnacje, podpiwniczenie oraz poddasze. We wnętrzu obiektu znajduje m.in. się klatka schodowa ze zdobionymi balustradami oraz wielki żyrandol pochodzący z końca XIX w. Przed wejściem znajduje się specjalny podjazd dla pojazdów kołowych[3].

Przy pałacu mieści się park składający się z dwóch części oddzielonych ulicą Gliwicką: północnej − tam gdzie zlokalizowany jest dwór oraz południowej − obecny plac Józefa Londzina (nazywany również popularnie Gruszka placem). W pobliżu pałacu znajduje się przystanek tramwajowy oraz autobusowy Załęże Dwór[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach (pol.). [dostęp 2011-07-04].
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2018-09-30. [dostęp 2011-07-04].
  3. a b c Bulsa, Grzegorek i Witaszczyk 2013 ↓, s. 36.
  4. Michał Bulsa, Kim był Friedrich Bernhardi? (pol.) szopienice.org [dostęp 2017-10-15]
  5. Bulsa, Grzegorek i Witaszczyk 2013 ↓, s. 37.
  6. Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego: Kursy dla przystanku Załęże Dwór (pol.). www.kzkgop.com.pl. [dostęp 2014-10-30].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Michał Bulsa, Grzegorz Grzegorek, Beata Witaszczyk: Domy i gmachy Katowic. Katowice: Wydawnictwo Prasa i Książka, 2013. ISBN 978-83-63780-00-5.