Pałankowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałankowate
Phalangeridae[1]
Thomas, 1888[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – kitanka lisia (Trichosurus vulpecula)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd dwuprzodozębowce
Podrząd workolotkokształtne
Rodzina pałankowate
Typ nomenklatoryczny

Phalanger Storr, 1780

Podrodziny

zobacz opis w tekście

Pałankowate[3] (Phalangeridae) – rodzina torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia). Obejmuje gatunki zamieszkujące środowiska leśne w Australii, Nowej Gwinei i kilku mniejszych wysp Indonezji[4][5]. Kitanka lisia została introdukowana do Nowej Zelandii jako zwierzę hodowlane, a po ucieczce z hodowli zaaklimatyzowała się, stając się uciążliwym szkodnikiem.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Są to średniej wielkości ssaki o długości ciała wynoszącej 60–120 cm[4] i charakteryzujące się obecnością długiego, chwytnego ogona, krótkim pyskiem oraz gęstym, jedwabistym, zazwyczaj ciemnym futrem. Pięciopalczaste kończyny są zakończone palcami uzbrojonymi w pazury, z wyjątkiem pierwszego, przeciwstawnego palca stopy. Dobrze rozwinięta torba lęgowa otwiera się do przodu. Samice rodzą zwykle jedno młode.

Wzór zębowy I C P M
32–34 = 3 1 1 4
2 0 1–2 4

Pałankowate prowadzą nocny tryb życia, w większości nadrzewny. Niektóre są aktywne również o zmierzchu i o świcie. Większość gatunków zjada przede wszystkim liście, niektóre uzupełniają dietę bezkręgowcami. Poza okresem rozrodu żyją samotnie.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pałankowate są blisko spokrewnione z drzewnicowatymi (Burramyidae), z którymi wydzielane są do nadrodziny Phalangeroidea[6]. Do rodziny należą następujące podrodziny[7][3]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Phalangeridae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. O. Thomas: Catalogue of the Marsupialia and Monotremata in the collection of the British Museum (Natural History). London: Printed by order of the Trustees, 1888, s. 126. (ang.)
  3. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 11, 12. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  4. a b K. Helgen & S. Jackson: Family Phalangeridae (Cuscuses, Brush-tailed Possums and Scaly-tailed Possum). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 456. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  5. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Family Phalangeridae. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-24].
  6. D. Edwards & M. Westerman, The Molecular Relationships of Possum and Glider Families as Revealed by Dna-Dna Hybridizations, Australian Journal of Zoology. 43(3):231–240
  7. C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 76–83. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Myers, P.: Phalangeridae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2002. [dostęp 12 kwietnia 2008].