Państwo Węgierskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Państwo Węgierskie
Magyar Állam
Ungarischer Staat
1944–1945
Flaga Węgier
Godło Węgier
Flaga Węgier Godło Węgier
Język urzędowy

węgierski

Stolica

Budapeszt

Typ państwa

dyktatura

Głowa państwa

Ferenc Szálasi

Zależne od

 III Rzesza

Waluta

Pengő

Data powstania

16 października 1944

Data likwidacji

28/29 marca 1945 – ucieczka władz państwowych do Niemiec
12 kwietnia 1945 - koniec okupacji niemieckiej
8 maja 1945 – ostateczna likwidacja państwa

Państwo Węgierskie – krótko istniejące podczas II wojny światowej państwo zależne od III Rzeszy. Państwo zostało utworzone 16 października 1944 roku, po tym, jak obalono regenta Węgier, admirała Miklósa Horthyego w przeprowadzonej przez Niemców oraz faszystowskich Węgrów Operacji Panzerfaust, po której powołano dyktatorskie państwo, które zastąpiło istniejące ponad tysiąc lat, restytuowane w 1920 roku Królestwo Węgier.

Do władzy doszli strzałokrzyżowcy, których lider oraz dotychczasowy premier, Ferenc Szálasi ogłosił się głową państwa, a w praktyce dyktatorem Węgier. Państwo było całkowicie zależne od nazistowskich Niemiec, a sam Szálasi nie mógł samodzielnie podejmować decyzji, a także rządzić krajem.

Głównym celem powstania państwa była chęć dalszej walki Węgier przeciwko ZSRR, zarówno przez Niemców jak i węgierskich faszystów. Objęcie władzy przez Szálasiego zapewniało kontynuowanie walk, co było bardzo korzystne zarówno dla Niemiec, jak i ZSRR. Dalsza walka Węgier zapewniała dostarczenie dodatkowych sił dla walczących na froncie wschodnim Niemców, a także otwarcie nowego frontu bałkańskiego, który odciążył główne rejony frontu znajdujące się na terenie Polski oraz w Prusach Wschodnich. Z drugiej strony brak pokoju między Węgrami a ZSRR powodował, że Józef Stalin dążył do całkowitego zajęcia Bałkanów[potrzebny przypis] oraz założenia w tamtejszych krajach nowych, marionetkowych rządów komunistycznych uzależnionych od ZSRR.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1944 roku, Związek Radziecki przełamał linię frontu na wschodzie, co doprowadziło do odwrotu wojsk niemieckich na całej długości linii walk. ZSRR powoli zaczynał wkraczać na tereny Bałkanów zbliżając się do Węgier. Wówczas część dowództwa węgierskiego pragnęła podjąć rozmowy pokojowe z ZSRR w celu uniknięcia zdobycia kraju przez Sowietów. Jedną z takich prób podjął ówczesny przywódca Węgier, regent kraju Miklós Horthy. W wyniku odkrycia jego prób kontaktów z Sowietami, został on odsunięty od władzy, a w jego miejsce powstał rząd złożony ze Strzałokrzyżowców, którzy byli całkowicie zależni od Niemców.

W październiku 1944 roku, Rosjanie wkroczyli na Węgry, docierając pod bramy Budapesztu. Pierwsza Armia Węgierska wraz z oddziałami faszystowskiej milicji oraz wsparciem sił niemieckich cofnęły się do Budapesztu, którego oblężenie rozpoczęło się 29 grudnia.

Do końca lutego Budapeszt ostatecznie został zdobyty przez Sowietów, którzy rozpoczęli formowanie promoskiewskiego rządu, z Bélą Miklósem na czele.

W marcu siły niemiecko-węgierskie rozpoczęły ofensywę (Operacja Frühlingserwachen) na pozycje sowieckie. Mimo znacznych sukcesów terytorialnych, po dziesięciu dniach ofensywa została ostatecznie zatrzymana przez Sowietów, którzy przeprowadzili własną kontrofensywę, po której prawie całkowicie została zniszczona Trzecia Armia Węgierska, a resztki jej sił zdołały uciec na Słowację lub do Austrii.

Do 1 kwietnia całe terytorium Węgier zostało zajęte przez ZSRR.

Ferenc Szálasi uciekł do Niemiec, gdzie został wzięty do niewoli przez wojska amerykańskie. Reżim Szálasiego ostatecznie przestał rządzić Węgrami wraz z kapitulacją III Rzeszy 8 maja 1945 roku. W ciągu następnych miesięcy w Budapeszcie władzę przejął promoskiewski, komunistyczny reżim, Szálasi został przekazany Węgrom przez Amerykanów. W 1946 roku odbyła się rozprawa sądowa, w której został skazany na karę śmierci. Wyrok został wykonany 12 marca 1946 roku.