Państwowa Straż Łowiecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Państwowa Straż Łowieckaumundurowana, uzbrojona i wyposażona w terenowe, oznakowane środki transportu formacja o uprawnieniach policyjnych, klasyfikowana jako straż ochrony przyrody i zaliczana do policji administracyjnych[1]. Została utworzona w 1996[2], znajduje się w strukturze urzędów wojewódzkich, podlega wojewodzie i kontroluje realizację przepisów Ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie. Wraz ze strażnikami łowieckimi powoływanymi lub zatrudnianymi przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich stanowi straż łowiecką[3]. W 2016 działała w jedenastu województwach.

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Zadania Państwowej Straży Łowieckiej reguluje art. 37 Ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie. Państwowa Straż Łowiecka kontroluje realizację przepisów ustawy, w szczególności w zakresie:

  1. ochrony zwierzyny;
  2. zwalczania kłusownictwa i wszelkiego szkodnictwa łowieckiego;
  3. zwalczania przestępstw i wykroczeń w zakresie łowiectwa;
  4. kontroli legalności skupu i obrotu zwierzyną;
  5. kontroli przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie obrotu zwierzyną żywą oraz obrotu tuszami zwierzyny i ich częściami dotyczącej prowadzenia ewidencji skupu w każdym punkcie skupu[3].

Strażnicy i ich uprawnienia[edytuj | edytuj kod]

Strażnikiem Państwowej Straży Łowieckiej może zostać osoba, która posiada obywatelstwo polskie, ukończyła 21 lat, korzysta z pełni praw publicznych, posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe, posiada dobry stan zdrowia i nie była karana sądownie, a ponadto przeszła z wynikiem pozytywnym przeszkolenie, którego program opracował minister środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych. Strażnikowi przysługuje bezpłatne umundurowanie, które zobowiązany jest nosić przy wykonywaniu czynności służbowych wraz z oznakami służbowymi i odznakami służbowymi[3]. Kwestie kwalifikacji zawodowych, wzorów legitymacji, umundurowania, oznak i odznak służbowych strażników PSŁ określa rozporządzenie ministra środowiska z 2005[4].

Na obszarze województwa działania PSŁ koordynuje komendant wojewódzki Państwowej Straży Łowieckiej, którego powołuje wojewoda. Strażnicy są pracownikami urzędów wojewódzkich[3].

Strażnikom przysługuje szereg uprawnień. Mają oni prawo do m.in: legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia; nakładania mandatów karnych za wykroczenia popełnione w obwodach łowieckich i ich bezpośrednim sąsiedztwie; zatrzymywania i dokonywania kontroli środków transportu w obwodach łowieckich i ich bezpośrednim sąsiedztwie; przeszukania osób, pomieszczeń i innych miejsc; ujęcia sprawcy przestępstwa lub wykroczenia na gorącym uczynku lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa i doprowadzenia do jednostki Policji; kontrolowania podmiotów prowadzących skup, przerób, sprzedaż tusz zwierzyny lub ich części, obrót zwierzyną żywą oraz chów i hodowlę zwierząt łownych[3].

Strażnik ma prawo do noszenia broni palnej bojowej, broni myśliwskiej śrutowej, pałki służbowej, kajdanek, ręcznego miotacza substancji obezwładniających i przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej. W określonych przypadkach może użyć środków przymusu bezpośredniego i broni palnej[3]. Zasady i warunki posiadania, używania, ewidencjonowania i przechowywania w siedzibach PSŁ broni palnej bojowej, broni myśliwskiej, śrutowej, amunicji oraz miotaczy gazu obezwładniającego reguluje rozporządzenie ministra środowiska z 2005[5].

Oznaki służbowe[edytuj | edytuj kod]

Wzory oznak noszonych na klapach marynarki do munduru wyjściowego:

Patka
(oznaka)
Stanowisko
POL patka PSŁ 2005 nr1.svg
  • komendant wojewódzki.
POL patka PSŁ 2005 nr2.svg
  • zastępca komendanta wojewódzkiego.
POL patka PSŁ 2005 nr3.svg
  • komendant posterunku.
POL patka PSŁ 2005 nr4.svg
  • starszy strażnik.
POL patka PSŁ 2005 nr5.svg
  • strażnik.
POL patka PSŁ 2005 nr6.svg
  • młodszy strażnik.
Źródło: Rozporządzenie ministra środowiska z 17 czerwca 2005[4]

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Według stanu z 2016 Państwową Straż Łowiecką utworzono w jedenastu województwach. Liczba etatów strażników wynosiła 58,5. Najmniej etatów (3) było w województwach podkarpackim i podlaskim, zaś najwięcej (11) – w zachodniopomorskim. Powierzchnia kontrolowanych obwodów łowieckich wynosiła 20 011 tys. ha[2]. Wojewoda mazowiecki jako powód nieutworzenia PSŁ podał brak środków finansowych, natomiast wojewoda małopolski stwierdził, że zadania PSŁ wykonuje w województwie Państwowa Straż Rybacka. W województwie opolskim PSŁ została zlikwidowana 8 lutego 2013 ze względu na znikomą efektywność działalności, będącą pokłosiem wielkości zatrudnienia (komendant i dwóch strażników)[6].

W latach 2013–2016 (I kwartał) Państwowa Straż Łowiecka skonfiskowała 1705 sztuk sprzętu, ujawniła 659 przestępstw i 1021 wykroczeń oraz nałożyła 317 mandatów karnych na łączną kwotę 24 930 zł[2].

W ramach prowadzonego w latach 2014–2015 badania kontrolnego Najwyższa Izba Kontroli ustaliła, że PSŁ posiadała na wyposażeniu: samochody terenowe, kajdanki, pałki wielofunkcyjne, ręczne miotacze gazu, środki łączności, lornetki, latarki, kamizelki kuloodporne (w siedmiu województwach), cyfrowe aparaty fotograficzne, noktowizory oraz zestawy kryminalistyczne (w czterech województwach). Ponadto PSŁ w Kielcach dysponowała sieciami i chwytakami do łapania zwierząt oraz skrzyniami i klatkami do ich przewozu, natomiast PSŁ w Szczecinie posiadała jeden quad i dwie łodzie z silnikami zaburtowymi[6].

W 2016 Najwyższa Izba Kontroli, po przeprowadzeniu kontroli w urzędach wojewódzkich w Gdańsku, Poznaniu i Szczecinie, wystawiła komendzie PSŁ w Szczecinie ocenę pozytywną, a komendom PSŁ w Gdańsku i Poznaniu ocenę pozytywną, mimo stwierdzonych nieprawidłowości, w zakresie użytkowania i przechowywania broni. Stwierdzono, że w okresie objętym kontrolą strażnicy PSŁ w Szczecinie pobierali broń sześć razy, a strażnicy PSŁ w Gdańsku – 223 razy. Jednocześnie nie odnotowano przypadków użycia bądź wykorzystania broni, ani przypadków jej utraty. W dobrowolnym badaniu ankietowym, w którym wzięło udział 23 strażników PSŁ (88% zatrudnionych w kontrolowanych jednostkach), ankietowani jako podstawowe wyposażenie wskazali: pistolet i pałkę służbową (96% badanych), kajdanki (91%) i miotacz gazu (70%). Według stanu z 2016 Państwowa Straż Łowiecka posiadała 83 sztuki broni palnej bojowej i innej oraz 51 miotaczy substancji obezwładniających[1].

Komendy wojewódzkie PSŁ[edytuj | edytuj kod]

Województwo Zatrudnienie
(2014)[6]
Liczba etatów
strażników (2016)[2]
Powierzchnia obwodów
łowieckich (tys. ha; 2016)[2]
dolnośląskie 4 3,5 1613
kujawsko-pomorskie 6 5 1660
lubelskie 4 4 2261
lubuskie
łódzkie 5 4 1811
małopolskie
mazowieckie
opolskie
podkarpackie 3 3 1742
podlaskie 3 3 1894
pomorskie 8 6 1801
śląskie 4 4 1233
świętokrzyskie 5 5 1163
warmińsko-mazurskie
wielkopolskie 12 10 2947
zachodniopomorskie 11 11 1886
Razem 65 58,5 20 011

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wykorzystanie broni przez wybrane służby i straże oraz nadzór organów państwa nad jej reglamentacją. nik.gov.pl, 3 lutego 2016. [dostęp 2018-06-13].
  2. a b c d e Realizacja zadań Państwowej Straży Łowieckiej i Państwowej Straży Rybackiej w województwie dolnośląskim. nik.gov.pl, 17 października 2016. [dostęp 2018-06-13].
  3. a b c d e f Art. 36–41 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2020 r. poz. 1683).
  4. a b Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji zawodowych, wzorów legitymacji, umundurowania, oznak i odznak służbowych strażników Państwowej Straży Łowieckiej oraz szczegółowych kwalifikacji zawodowych, wzorów oznaki i legitymacji strażnika łowieckiego (Dz.U. z 2005 r. nr 115, poz. 966).
  5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 czerwca 2005 r. w sprawie posiadania, używania, ewidencjonowania i przechowywania w siedzibach Państwowej Straży Łowieckiej broni palnej bojowej, broni myśliwskiej śrutowej, amunicji oraz miotaczy gazu obezwładniającego (Dz.U. z 2005 r. nr 116, poz. 984).
  6. a b c Prowadzenie gospodarki łowieckiej. nik.gov.pl. [dostęp 2018-06-13].