Pajęcznica liliowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pajęcznica liliowata
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina szparagowate
Podrodzina agawowe
Rodzaj pajęcznica
Gatunek pajęcznica liliowata
Nazwa systematyczna
Anthericum liliago L.
Sp. Pl. 1: 310. 1753[2]
Synonimy
  • Anthericum macrocarpum Boros
  • Liliago vulgaris C.Presl
  • Phalangites liliago (L.) Bubani
  • Phalangium acuminatum Dulac
  • Phalangium lilaceum St.-Lag.
  • Phalangium liliaginoides Schltdl.
  • Phalangium liliago (L.) Schreb.
  • Phalangium renarnii Booth ex Schltdl.[2]

Pajęcznica liliowata (Anthericum liliago L.) – gatunek rośliny z rodziny szparagowatych (Asparagaceae s.l.) i podrodziny agawowych (Agavoideae). Występuje w Europie południowej i Środkowej, w Polsce rośnie na zboczach doliny dolnej Odry, Warty oraz na terenach przyległych[3].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj]

Zwarty zasięg tego gatunku obejmuje tereny w Europie od środkowej części Półwyspu Iberyjskiego za zachodzie, przez Francję i Niemcy na północy po Słowację i Półwysep Bałkański na wschodzie. Na południu sięga do wybrzeży Morza Śródziemnego. Rozproszone stanowiska ma w północnych Niemczech, w Danii i w południowej Szwecji, w Polsce, Rumunii, w północnej Turcji, południowej Grecji i na Korsyce[4].

W Polsce wszystkie stanowiska tego gatunku znajdują się w zachodniej części kraju, gdzie skupiają się w dolinach dolnej Odry i Warty[3]. Jeszcze w XIX wieku spotykany był także na nielicznych stanowiskach w Wielkopolsce i na Nizinie Śląskiej[5].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Kłączowa bylina, łodyga bezlistna, nierozgałęziona, wysokości od 30 do 80 cm.
Kwiaty
Łodyga zakończona groniastym kwiatostanem, złożonym z 6-10 kwiatów. Kwiaty dość duże, o średnicy 3,5–4 cm.
Liście
Trawiaste liście odziomkowe zebrane są w różyczkę.
Owoc
Owocem jest torebka, długości 9–15 mm.

Biologia i ekologia[edytuj]

Bylina. Rośnie w miejscach nasłonecznionych, w murawach kserotermicznych, ew. w świetlistych zaroślach. Jest gatunkiem charakterystycznym dla muraw z klasy Festuco-Brometea[6]. Czas kwitnienia: maj-czerwiec. Niekiedy kwitnie powtórnie jesienią.

Zagrożenia i ochrona[edytuj]

W Polsce gatunek ten jest narażony na wyginięcie. Objęta ścisłą ochroną. Ogromnym zagrożeniem dla gatunku jest zarastanie muraw kserotermicznych i niszczenie stanowisk przez człowieka.

Kategorie zagrożenia:

Przypisy[edytuj]

  1. P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-12].
  2. a b Anthericum liliago (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-12-26].
  3. a b Adam Zając, Maria (red.) Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001. ISBN 83-915161-1-3.
  4. Anthericum liliago. W: Den virtuella floran – mapa zasięgu geograficznego (Hultén, E. & Fries, M. 1986. Atlas of North European vascular plants: north of the Tropic of Cancer I-III. – Koeltz Scientific Books, Königstein) [on-line]. [dostęp 2011-12-26].
  5. Wanda Wójtowicz: Pajęcznica liliowata. Kraków: W: R. Kaźmierczakowa, K. Zarzycki Polska Czerwona Księga Roślin, PAN, 2001, s. 414-416. ISBN 83-85444-85-8.
  6. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  7. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  8. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  9. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.