Pakoszówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pakoszówka
Pakoszówka
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Sanok
Liczba ludności (2011) 945[1][2]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-507
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0359474
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Pakoszówka
Pakoszówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pakoszówka
Pakoszówka
Ziemia49°37′28″N 22°06′04″E/49,624444 22,101111

Pakoszówkawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Sanok[3][4]. Leży w dolinie pomiędzy wzniesieniami nie przekraczającymi 400 m n.p.m. o nazwach Babi dział i Koci Zamek w paśmie Krzemienica, a górą Wroczeń (502 m n.p.m.), nad bezimiennym potokiem wpływającym do potoku Różowy

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 886 do Rzeszowa i Sanoka.

Wieś należy do rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela należącej do dekanatu Grabownica[5].

Okolice Pakoszówki zgodnie z najnowszymi badaniami archeologicznymi zasiedlone były już w okresie wpływów rzymskich[6].Tereny te były zamieszkane przez Wandalów na przełomie II/III w. n.e. Świadczą o tym wykopaliska archeologiczne z ostatnich lat[7]. Jak wynika z informacji historycznych wieś ta została założona w 1348 przez Mikołaja Pakosza, który otrzymał te ziemie od króla Kazimierza za zasługi wojenne, a od nazwiska którego wieś otrzymała swoją nazwę[8].

We wsi urodzili się Petro Kocyłowski (1845–1920), poseł Sejmu Krajowego Galicji III kadencji (1870–1876) i jego syn, biskup przemyski kościoła obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, błogosławiony męczennik Jozafat Kocyłowski (1876–1947).

W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tybularnej w Pakoszówce byli spadkobiercy Giebułtowskiego i współwłaściciele[9]. Na początku XX wieku właścicielem wsi był Paweł Tyszkowski (w 1905 posiadał we wsi obszar 604,7 ha[10], w 1911 posiadał 604 ha[11]), który zapisał wieś w testamencie Polskiej Akademii Umiejętności. W 1900 zostało utworzone Kółko Rolnicze, sześć lat później Ochotnicza Straż Pożarna. W roku 1911 a więc trzy lata przed wybuchem I wojny światowej na terenie miejscowości powstaje Drużyna Bartoszowa. Tuż po zakończeniu I wojny światowej powstała kapela wiejska, która dała zaczątek orkiestrze dętej OSP. Powstanie orkiestry datuje się na 1921, a jej pierwszy koncert galowy na 1926 w Sanoku[12]. W 1922 na terenie wsi powstało Koło Gospodyń Wiejskich, jako jedne z pierwszych na terenie powiatu sanockiego[13].

W czasie okupacji niemieckiej na terenie wsi działał ruch oporu, którego członkowie po dekonspiracji przez gestapo zostali rozstrzelani 20 marca 1944 w Falejówce. Byli to: Antoni i Władysław Dąbrowscy, Stanisław Pisula, Tadeusz Ciupa, Stanisław Winnicki i Ludwik Błaszczak.Wraz z nimi zginęli mieszkańcy Falejówki: Mieczysław Batruch i Ryszard Beseman[14]. Bohaterzy zostali uczczeni pomnikiem, który znajduje się w centrum miejscowości. Obok ich nazwisk widnieją jeszcze inni polegli: Julian Latoś, Kazimierz Ciupa i Władysława Oleniacz.

W 1891 roku został postawiony pierwszy drewniany budynek szkoły, a w 1924 roku dobudowano drugą salę szkolną. Kolejny budynek oddano do użytku w 1961, który funkcjonuje do dziś. W latach 1977 - 2008 nosiła imię sowieckiego oficera kpt Aleksandra Pawłowicza-Hulewicza[15]. Od 2010 Szkoła Podstawowa w Pakoszówce nosi imię Ignacego Łukasiewicza[16] Przedszkole zostało utworzone w 1957 roku, a jego nowy budynek oddano do użytku w 1994[17].

Po II wojnie światowej na terenie wsi funkcjonował Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej, który wiódł prym w hodowli bydła rasy simentalskiego. W 1979 gospodarstwo odwiedził ówczesny I Sekretarz PZPR Edward Gierek. Ośrodek zakończył swoją działalność w 1995. Pakoszówka była siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej w latach 1954-1969 obejmując sołectwa: Pakoszówka, Strachocina oraz Lalin (od 1960).

W 2008 roku założono Klub Sportowy Victoria Pakoszówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-04-24].
  3. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Dekanat na stronie archidiecezji.
  6. Rocznik Przemyski” tom 42, z. 2, Archeologia, Przemyśl 2006 R. Madyda-Legutko, E. Pohorska-Kleja, J. Rodzińska-Nowak. Osada z okresu rzymskiego w Pakoszówce, stan. 1, pow. Sanok.
  7. Archeolodzy odkryli w Pakoszówce cmentarzysko Wandalów. Groby są bogato wyposażone w broń, biżuterię i przedmioty codziennego użytku (FILM, ZDJĘCIA), „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  8. W. Makarski, Nazwy miejscowości dawnej ziemi sanockiej, Lublin 1986, s. 122., 2 stycznia 2018.
  9. Karol Wild: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: 1855, s. 155.
  10. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  11. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 14.
  12. Aktualność - Orkiestra Dęta z Pakoszówki świętuje w niedziele 90 lat istnienia - iSanok, „iSanok” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  13. „Święto Kół Gospodyń Wiejskich – 90 lat Koła Gospodyń Wiejskich z Pakoszówki”, „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  14. Oddali hołd i uczcili pamięć bohaterów z Falejówki i Pakoszówki (ZDJĘCIA), „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  15. W hołdzie radzieckiemu oficerowi. Szkole podstawowej w Pakoszówce nadano imię A. Hulewicza. „Nowiny”, Nr 255 z 9 listopada 1977, s. 1.
  16. Uroczystość nadania imienia Szkole Podstawowej w Pakoszówce ZDJĘCIA, „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).
  17. Urocze występy przedszkolaków, dużo radości i wyjątkowa atmosfera. Przedszkole w Pakoszówce ma już 60 lat (ZDJĘCIA), „eSanok.pl” [dostęp 2018-01-02] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]