Palestyński Islamski Dżihad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Palestyński Dżihad Islamski (arab. الجهاد الإسلامي الفلسطيني Harakat al-Dżihad al-Islami al-Filistini, PID) - palestyńska organizacja islamistyczna stosującą terrorystyczne metody działania. Podstawowym celem grupy jest utworzenie w Palestynie państwa opartego o fundamentach islamskich. Za głównych przeciwników uważa Izrael oraz Stany Zjednoczone[1][2].

Historia[edytuj]

Ugrupowanie wywodzi się ideowo i bezpośrednio ze stowarzyszenia Braci Muzułmańskich[2]. Zostało założone w 1979 roku przez grupę studentów palestyńskich w Egipcie a impulsem który bezpośrednio wpłynął na utworzenie organizacji był sukces irańskiej rewolucji islamskiej[3]. Pierwszym liderem grupy został Fathi Szikaki[2]. Po tym gdy w 1981 roku egipscy fundamentaliści zabili w zamachu prezydenta Anwara as-Sadata członkowie Dżihadu zostali deportowani do Strefy Gazy. W tym samym roku organizacja rozpoczęła tworzenie struktur w Palestynie. Ugrupowanie zasilili głównie Bracia Muzułmańscy, byli członkowie al-Fatahu oraz zradykalizowani członkowie mniejszych ugrupowań nacjonalistycznych i lewicowych[2]. W 1984 roku Szikaki został po raz pierwszy aresztowany przez izraelskie władzę. Do kolejnego aresztowania doszło w 1986 roku, wówczas lider Dżihadu został skazany na cztery lata więzienia[2]. Ruch zyskał popularność zyskał w chwili upadku pierwszej Intifady kiedy to przeprowadził pierwsze antyizraelskie akcje zbrojne[4]. W trakcie powstania próbował nawiązać bliższą współpracę z Hamasem. Organizacja podchodziła jednak do Islamskiego Dżihadu z dystansem (w 1987 doszło nawet do starć pomiędzy zwolennikami grup), co spowodowało zwrócenie się tejże grupy o pomoc w stronę Iranu i Hezbollahu[2].

Od początku lat 90. prowadził taktykę zamachów obejmujących samobójcze ataki określane w propagandzie Dżihadu jako „święte eksplozje”[2]. Od czasu, gdy jej założyciel i przywódca Fathi Szikaki został zabity na Malcie (zamach ten zaliczono na konto Mosadu) organizacja osłabła. Obecnie jej przywódcą jest doktor ekonomii Abdullah Ramadan Szallah, który w latach 1990-1995 pracował jako wykładowca na Uniwersytecie w Tampa na Florydzie (prowadził tam kursy wiedzy o Bliskim Wschodzie)[2]. Odrzuciła izraelsko-palestyńskie rozmowy pokojowe. Z tego powodu została poddana represjom ze strony Autonomii Palestyńskiej. Pod koniec lat 90. funkcjonariusze Autonomii aresztowali kilkunastu działaczy PID. Władzę zamknęły również wydawnictwo publikujące wydawnictwa organizacji[2].

W 2012 roku oddziały PID starł się z wojskiem izraelskim w trakcie operacji Filar Obrony[5].

Według badań sondażowych cieszy się niewielkim poparciem społecznym[2].

Struktury[edytuj]

W skład Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu na przestrzeni lat wchodziło około dziesięciu ugrupowań palestyńskich działających pod wspólnym szyldem. Głównym organem decyzyjnym PID jest rada konsultatywna (Majdżis asz-szura). Działa zarówno na obszarze Autonomii Palestyńskiej i Izraela. Utrzymuje zagraniczne biura w Bejrucie, Damaszku, Teheranie i Chartumie. Od 1988 roku ukazuje się oficjalny organ grupy „al-Istiqlal”[2][6].

W skład PID wchodzą lub wchodziły następujące frakcje:

  • Palestyński Islamski Dżihad – odłam Szikakiego, znany również jako Grupa Gazan. Organizacja zbudowała sieć kontaktów pomiędzy więźniami izraelskimi, oraz zapoczątkowała falę przemocy PID w trakcie pierwszej Intifady. W maju 1987 roku przeprowadził zorganizowaną akcję ucieczek aktywistów z izraelskich więzień. Rozpowszechniła również zamachy na izraelskie patrole wojskowe za pomocą granatów ręcznych. Aktywiści frakcji werbowani są głównie w obozach uchodźców w południowym Libanie. Przedstawiciele frakcji przeszli szkolenia w Syrii i obozach Hezbollahu. Dobre relacje łączą ją zarówno z Iranem, Syrią i Hezbollahem. Najbardziej popularna w Strefie Gazy. Jest największą i najbardziej wpływową organizacją wchodzącą w struktury PID[2].
  • Islamski Dżihad – Jerozolima. Był prawdopodobnie organizacją fundamentalistów islamskich wewnątrz al-Fatah. Przywódcą frakcji był Asad Bajud Al-Tamimi, który w 1996 roku ogłosił rozwiązanie frakcji[2].
  • Grupa Islamskiego Dżihadu, występująca także pod nazwą Islamski Dżihad – Odłam Ahmeda Muhanny. Jej przywódca był dawny członek al-Fatahu Ahmed Muhanna, który po pobyciu w więzieniu uległ radykalizacji w islamskim duchu. Członkowie frakcji pierwotnie wchodzili w skład Islamskiego Dżihadu – Jerozolimy. Organizacja miała dobre kontakty z Syryjczykami, oraz licznym ruchami oporu palestyńskiego (w tym z Fatahem, Ludowym Frontem Wyzwolenia Palestyny oraz LFWP – Dowództwem Generalnym). Muhann i jego zwolennicy operowali początkowo z obszarów Syrii, opuścili ten kraj w 1990 roku i przenieśli się do Jordanii gdzie powołali własny oddział[2].
  • Brygady Jerozolimskie. Fundatorem tej stricte wojskowej organizacji w zależności od źródeł był Al-Tamimi lub Szikaki. Działa głównie na Zachodnim Brzegu Jordanu. Uznawana jest za główną wojskową grupę wewnątrz PID. Ścisłe relacje wiążą ją z Hezbollahem[2].
  • Brygady Islamskiego Dżihadu. Utworzona w 1985 roku. Dobre relacje łączyły ją z bojowymi oddziałami al-Fatahu – „Komitetem Studentów” oraz „Organizacją 77 Komitetów”. Według niektórych źródeł Brygady Islamskiego Dżihadu były organizacją wewnątrz struktur al-Fatah, założoną pod nadzorem Abu Dżihada. Za bardziej prawdopodobną wersję uznaje się jednak że Brygady stanowiły pod względem strukturalnym odrębną od Fatahu organizacją, składająca się jedynie z jego byłych działaczy[2].
  • Organizacja Islamskiego Dżihadu - Brygady Al-Aksa. Przywódcą tej założonej w 1990 roku frakcji był Ibrahim Sarbal. Brygady odpowiadają za kilkanaście ataków terrorystycznych na Zachodnim Brzegu[2].
  • Islamski Dżihad - Palestyna. Twórcą grupy był Dżamal Amar. Początkowo działała na terenie Egiptu, skąd została wydalona za działania przeciwko tamtejszemu rządowi. Od tamtej pory rezydowała w Sudanie. Odpowiedzialna za antyizraelskie akty przemocy, które przybrały na silę po porozumieniach z Oslo[2].
  • Brygady Powrotu. Liderem Brygad Powrotu był Ghaleb Abdel Hafiz Abdel Kader Ikbarija, były współpracownik Jasira Arafata. Frakcja sformowana została przy udziale Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej i Hezbollahu (od których wsparcia uzależniona była). Licznie zasilona przez dawnych członków Fatahu. Podczas intifady Al-Aksa związała się z nowo utworzonymi w Libanie radykalnymi organizacjami Zwiastun i Brygady Czarnego 13 Września (obydwie założone przez renegatów z al-Fatah)[2].
  • Rodzina Dżihadu. Utworzona w 1980 roku. Jej przywódcą duchowym był szajch Abdullah Nimr Darwisz a dowódcą militarnym Ibrahim AbuMukh. Działała pośród Palestyńczyków na terytorium Izraela. Wydawała pismo „Głos Prawdy i Wolność”. Na początku lat 90. doszło do rozłamu na grupę radykalną i umiarkowaną (wydającą pismo „Konwencję”). Początkowo zainteresowana stosowaniem przemocy jako metody walki politycznej. Z metod siłowych zrezygnowała po aresztowaniu 60 członków grupy w lutym 1981 roku. Przeszła wówczas do legalnej działalności. Jej przywódca Abdullah Nimr Darwisz został wybrany w skład Knesetu[2].

Liczebność PID szacuje się na około 8 tysięcy członków[7]

Ideologia[edytuj]

Ideologia Dżihadu jest połączeniem palestyńskiego nacjonalizmu i islamizmu. Choć założyciele grupy wywodzili się ze środowiska Braci Muzułmańskich, krytykują ich poglądy za „brak rewolucyjnego stylu i ducha”. Swoje poglądy w dużej mierze opierają na przekonaniach Ruhollaha Chomejniego. Organizacja sama siebie określa jako „za niezależny, ludowy ruch islamski” którego celem jest walka „z siłami arogancji – z wrogimi kolonizatorami na całym świecie”. Dąży do całkowitej likwidacji Izraela a Żydów uznaje za odwiecznych wrogów islamu. Konflikt palestyńsko-izraelski postrzega nie jako spór narodowy a jako walkę religii muzułmańskiej i judaizmu[2].

Głównym celem ruchu jest utworzenie niepodległej i islamskiej Palestyny (mającej objąć również obszar Izraela). Według założeń ma do tego dojść poprzez samodzielne działania oddolnego ruchu ludności palestyńskiej[2][6]. Odrzuca pomysł utworzenia kalifatu islamskiego i nie nawołuje do nawracania na islam wyznawców innych religii[2].

Kontakty zagraniczne i współpraca z innymi grupami ruchu oporu[edytuj]

Spośród organizacji palestyńskiego ruchu oporu najbliższe relacje łączą go z Hamasem. Do 1989-90 współpracowała z al-Fatahem. Dobre relacje z ugrupowaniem Jasirem Arafatem przeminęły wraz ze śmiercią Abu Dżihada uznawanego za „opiekuna”. Po jego śmierci al-Fatah zaprzestał finansowego i logistycznego wspierania struktur PID. Dżihad odpowiedział na to zbliżeniem się w stronę Syrii i poparciu „opcji antyarafatowskiej” w ruchu oporu[2][1].

Wspierana i zaopatrywana przez Iran, Hezbollah i Syrię. Działalność prowadzi w Izraelu, na terenach okupowanych, Libanie, Syrii i innych miejscach Bliskiego Wschodu[1][2].

Przypisy