Palmiarnia Poznańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Palmiarnia Poznańska
Obiekt zabytkowy nr rej. 147/Wlkp/A z 14 marca 1980
Ilustracja
Palmiarnia Poznańska
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Adres ul. Jana Matejki 18
60-767 Poznań
Typ budynku palmiarnia
Rozpoczęcie budowy 1910
Ukończenie budowy 1911
Ważniejsze przebudowy 1983-1992
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Palmiarnia Poznańska
Palmiarnia Poznańska
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Palmiarnia Poznańska
Palmiarnia Poznańska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Palmiarnia Poznańska
Palmiarnia Poznańska
Ziemia52°24′06″N 16°54′04″E/52,401667 16,901111
Strona internetowa

Palmiarnia Poznańska – dydaktyczno-wystawowa placówka botaniczna znajdująca się w poznańskim Parku Wilsona. Na powierzchni 4600 m² (46 000 m³) w 12 pawilonach (część jest niedostępna dla publiczności – rozmnaża się w nich rośliny) prezentowanych jest około 1100 gatunków roślin, a w akwarium 170 gatunków ryb oraz około 50 gatunków roślin wodnych. Palmiarnia Poznańska jest największą w kraju i jedną z największych w Europie[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Projekt ogródek przy palmiarni, lipiec 1939 (zbiory Archiwum Państwowego w Poznaniu)

Palmiarnia powstała w 1911[2] na terenie ówczesnego Ogrodu Botanicznego (dziś Park Wilsona w Poznaniu) jako budynek murowany, o dużych powierzchniach przeszklonych i powierzchni 534 m². W związku z dużym przyrostem eksponatów w 1924 dodano system połączonych szklarni, w 1922 pierwsze wystawowe akwarium w kraju, a w 1929, na dzień przed otwarciem Powszechnej Wystawy Krajowej, oddano nowy powiększony budynek, którego powierzchnia wynosiła 1694 m², autorstwa architekta Stefana Cybichowskiego. W siedmiu pawilonach oprócz roślin prezentowano również ryby, owady i gady. Podczas II wojny światowej wybuch bomby lotniczej podczas alianckiego nalotu w 1941 roku spowodował, że w szklarni wypadły szyby i podczas zimy 1941/1942 wiele eksponatów zginęło. Połamane zostały drzewa i krzewy, a 30% najcenniejszych gatunków roślin poważnie ucierpiało (całkowicie zniszczona została kaktusiarnia i dział roślin tropikalnych). Podczas walk w 1945 palmiarnia została zniszczona w 90%, jednak już w tym samym roku przystąpiono do odbudowy. Dzięki uratowaniu części zbiorów, a także roślinom zwiezionym z terenu całego kraju już w 20 kwietnia 1946 otwarto niemal wszystkie pawilony (dział roślinności pustynnej i wodnej otwarto w 1947). Najpierw oszklono główny segment budynku i tu przeniesiono wszystkie ocalałe rośliny. Palmiarnia otrzymała też liczne dary z innych instytucji i miejscowości, m.in. kolekcję agaw przekazał Uniwersytet Poznański, a mieszkańcy Sulechowa wysłali palmy, draceny, laury i sagowce[3].

W 1961 roku Międzynarodowe Targi Poznańskie przekazały palmiarni swoją szklarnię, dzięki której, po połączeniu z istniejącym kompleksem powierzchnia obiektu wzrosła do 2528 m². Rdzewiejąca i gnijąca wskutek upływu czasu konstrukcja została zamknięta dla zwiedzających 11 kwietnia 1978, lecz nadal utrzymywano bogatą kolekcję w celach naukowych. W 1982 podjęto decyzję, a 9 czerwca 1983 wmurowano kamień węgielny pod nową palmiarnię. W celu ochrony istniejących zbiorów przebudowę wykonywano metodą obudowy, czyli wokół istniejących pawilonów wznoszono nowe, o konstrukcji aluminiowej, a gdy wyposażono je już we wszystkie niezbędne urządzenia stary pawilon rozbierano, chroniąc tym samym rośliny przed działaniem niekorzystnych czynników z zewnątrz. W 1989 rozpoczęto montaż stalowej konstrukcji pawilonu akwariowego[4]. Palmiarnia Poznańska ponownie otworzyła swoje podwoje dla zwiedzających 1 października 1992 roku.

Przez blisko 50 lat dyrektorem Palmiarni był Zbigniew Wągrowski (ur. 1942), który na emeryturę przeszedł z końcem 2014 roku, zmarł zaś 14 października 2016[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Włodzimierz Łęcki: 365 zagadek o Poznaniu. Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2010, s. 99.
  2. Palmiarnia nie tak stara.... W: POLSKA - GŁOS WIELKOPOLSKI [on-line]. epoznan.pl, 1 września 2009. [dostęp 1 września 2009].
  3. Joanna Labuda, Podaj cegłę, czyli poznaniacy budują miasto, w: Czasy Głosu, wydanie specj. Głosu Wielkopolskiego, 16.2.2015, s.17
  4. Wydarzenia w Poznaniu w roku 1989. Część pierwsza, w: Kronika Miasta Poznania, nr 2/1990, s.187, ISSN 0137-3552
  5. Zmarł Zbigniew Wągrowski, były dyrektor Palmiarni (pol.). lazarz.pl. [dostęp 2016-10-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]