Pampuchy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pampuchy
Pampuchy w trakcie gotowania na parze
Pampuchy w trakcie gotowania na parze
rodzaj kluski
Inne nazwy Kluchy z łacha, bułki na parze, pyzy na parze, parowańce, parowce, buchty
Pochodzenie Polska
Kuchnia narodowa polska
Główne składniki mąka pszenna, drożdże, mleko, masło, jaja
Wartość energetyczna
(w 100 g)
249 kcal (1043 kJ)
Wartość odżywcza
(w 100 g)
Białka: 7,8 g
Tłuszcze: 3,3 g
Węglowodany: 46,9 g
Podobne knedliki, baozi, knedle, idli
Uwagi Źródło danych dietetycznych: Ile waży.pl[1]


Pampuchy (pączki/bułki/kluski na parze, pyzy (drożdżowe), kluski parowe, parzaki, parowańce, parowce, buchty) – w kuchni polskiej, rodzaj pączków[2] (klusek, pyz) z drożdżowego ciasta gotowanych na parze. Ugotowana kluska ma kształt kulisty, płaski od spodu, a konsystencję sprężystą, pulchną i miękką[3][4]. Bułki na parze podaje się na ciepło: na słodko (np. z dżemem lub owocami) albo na słono (np. z sosem albo jako dodatek do mięs).

Pyzy w postaci półproduktu do przygotowania w kuchennej łaźni parowej można kupić w sklepach spożywczych.

Czasami pampuchami zwane jest danie deserowe oznaczające placki wyrobione z mąki pszennej i smażone na tłuszczu (racuchy).[potrzebny przypis]

Kujawy[edytuj]

Wyrób z Kujaw, nazwany „Bułki na parze / Pampuchy z Kujaw”, znajduje się od 1 lutego 2017 na „Liście produktów tradycyjnych” Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi[3].

Potrawa ta należała dawniej do codziennego menu kuchni kujawsko-pomorskiej jako danie obiadowe lub przekąska[3]. Podawane z sosami, na słono także z mięsem oraz na słodko z kwaśną śmietaną i cukrem lub z owocami[3].

Lubelszczyzna[edytuj]

Na „Liście produktów tradycyjnych” Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi znajdują się:

  • „Parowańce z kaszą jaglaną” – pochodząca z okolic wsi Kąkolewnica w województwie lubelskim potrawa w formie pyz z mało słodkim nadzieniem z kaszy jaglanej[5];
  • „Parowańce brzozowickie z kapustą i grzybami” – pochodząca z okolic wsi Brzozowica Mała w gminie Kąkolewnica potrawa w formie pyz z lekko słonym nadzieniem z leśnych grzybów i kapusty[6].
  • „Parowańce z serem” – pochodząca z okolic wsi Kąkolewnica w województwie lubelskim potrawa w formie pyz ze słodkawym lub słonym nadzieniem z białego sera[7].
  • „Parowańce żakowolskie z soczewicą” – pochodząca z okolic wsi Żakowola Poprzeczna w gminie Kąkolewnica potrawa w formie pyz z lekko słonym nadzieniem z ugotowanej, zmielonej soczewicy z dodatkiem smażonej cebuli[8].

Wielkopolska[edytuj]

W Poznańskiem (gw. kluchy na łachu[9], parowce[10], kluchy z łacha, kluchy na lumpie) ciasto przyrządza się z zaczynu drożdżowego (drożdże z dodatkiem niewielkich ilości mleka, mąki, cukru i soli), który następnie mieszany jest z właściwymi składnikami ciasta (mąka, jaja, mleko). Do wyrobionego ciasta dodaje się roztopioną margarynę[9]. Garnek z wrzącą wodą obwiązywany jest lnianą ściereczką, na którą układane są kulki z przygotowanego ciasta drożdżowego – po przykryciu są gotowane przez ok. 20 minut[9]. Tradycyjnie polegało to na obwiązaniu garnka z wodą fragmentem niezbyt napiętego kawałka płótna, na który układało się pyzy (stąd nazwa "z łacha"), całość zaś przykrywało się pokrywką. Gotowe kluski podawane wraz z modrą kapustą i pieczoną kaczką z jabłkami stanowią typowy dla poznańskiego uroczysty obiad.

W Kaliskiem (pyzy, parówki, pampuchy) ciasto na pyzy przygotowuje się z zaczynu drożdżowego z dodatkiem mleka, cukru i mąki wyrabianego z mąką, jajami, masłem i dodatkiem soli. Tradycyjnie podaje się je do pieczonego schabu i słodko-kwaśnej zasmażanej białej kapusty lub nadziewane owocami z topionym masłem, cukrem i cynamonem.

Górny Śląsk[edytuj]

Na Górnym Śląsku (buchty[4], porównaj ciasto „buchty”) podawane są zazwyczaj z kompotem z jagód (czarnych borówek), powidłami, wieprzowiną, kapustą kiszoną lub polane topionym masłem i posypane cukrem.

Wyrób ze Śląska Opolskiego, nazwany „Buchty śląskie, czyli kluski drożdżowe gotowane na parze”, znajduje się od 6 marca 2007 na „Liście produktów tradycyjnych” Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi[4].

Zobacz też[edytuj]

  • knedliki – potrawa kuchni czeskiej i słowackiej
  • baozi – potrawa kuchni chińskich
  • idli – potrawa kuchni południowoindyjskiej

Przypisy

  1. http://www.ilewazy.pl/pyza-drozdzowa
  2. hasło „pampuch”. W: Słownik języka polskiego [on-line]. Wydawnictwo Naukowe PWN SA. [dostęp 2014-08-30].
  3. a b c d Bułki na parze / Pampuchy z Kujaw. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. kujawsko-pomorskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 3 marca 2017].
  4. a b c Buchty śląskie, czyli kluski drożdżowe gotowane na parze. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. opolskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 3 marca 2017].
  5. Parowańce z kaszą jaglaną. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  6. Parowańce brzozowickie z kapustą i grzybami. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  7. Parowańce z serem. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  8. Parowańce żakowolskie z soczewicą. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  9. a b c Pyzy poznańskie (kluchy na łachu). W: Kuchnia wielkopolska [on-line]. Poznań — Miejski Informator Multimedialny. [dostęp 2013-04-29].
  10. Wstęp. W: Kuchnia wielkopolska [on-line]. Poznań — Miejski Informator Multimedialny. [dostęp 2013-04-29].