Pampuchy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pampuchy
Ilustracja
Pampuchy w trakcie gotowania na parze
Rodzaj kluski
Inne nazwy Kluchy z łacha, bułki na parze, pyzy na parze, parowańce, parowce, buchty
Pochodzenie Polska
Kuchnia narodowa polska
Czas przygotowania {{{czas min}}} do {{{czas maks}}}
Główne składniki mąka pszenna, drożdże, mleko, masło, jaja
Wartość energetyczna
(w 100 g)
249 kcal (1043 kJ)
Wartość odżywcza
(w 100 g)
Białka: 7,8 g
Tłuszcze: 3,3 g
Węglowodany: 46,9 g
Podobne knedliki, baozi, knedle, idli
Uwagi Źródło danych dietetycznych: Ile waży.pl[1]

Pampuchy (pączki/bułki/kluski na parze, pyzy (drożdżowe), kluski parowe, parzaki, parowańce, parowce, buchty) – w kuchni polskiej, rodzaj pączków[2] (klusek, pyz) z drożdżowego ciasta gotowanych na parze. Ugotowana kluska ma kształt kulisty, płaski od spodu, a konsystencję sprężystą, pulchną i miękką[3][4]. Bułki na parze podaje się na ciepło: na słodko (np. z dżemem lub owocami) albo na słono (np. z sosem albo jako dodatek do mięs).

Pyzy w postaci półproduktu do przygotowania w kuchennej łaźni parowej można kupić w sklepach spożywczych.

Czasami pampuchami zwane jest danie deserowe oznaczające placki wyrobione z mąki pszennej i smażone na tłuszczu (racuchy).[potrzebny przypis]

Kujawy[edytuj | edytuj kod]

Wyrób z Kujaw, nazwany „Bułki na parze / Pampuchy z Kujaw”, znajduje się od 1 lutego 2017 na „Liście produktów tradycyjnych” Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi[3].

Potrawa ta należała dawniej do codziennego menu kuchni kujawsko-pomorskiej jako danie obiadowe lub przekąska[3]. Podawane z sosami, na słono także z mięsem oraz na słodko z kwaśną śmietaną i cukrem lub z owocami[3].

Lubelszczyzna[edytuj | edytuj kod]

Na „Liście produktów tradycyjnych” Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi znajdują się:

  • „Parowańce z kaszą jaglaną” – pochodząca z okolic wsi Kąkolewnica w województwie lubelskim potrawa w formie pyz z mało słodkim nadzieniem z kaszy jaglanej[5];
  • „Parowańce brzozowickie z kapustą i grzybami” – pochodząca z okolic wsi Brzozowica Mała w gminie Kąkolewnica potrawa w formie pyz z lekko słonym nadzieniem z leśnych grzybów i kapusty[6].
  • „Parowańce z serem” – pochodząca z okolic wsi Kąkolewnica w województwie lubelskim potrawa w formie pyz ze słodkawym lub słonym nadzieniem z białego sera[7].
  • „Parowańce żakowolskie z soczewicą” – pochodząca z okolic wsi Żakowola Poprzeczna w gminie Kąkolewnica potrawa w formie pyz z lekko słonym nadzieniem z ugotowanej, zmielonej soczewicy z dodatkiem smażonej cebuli[8].

Wielkopolska[edytuj | edytuj kod]

W Poznańskiem (gw. kluchy na łachu[9], parowce[10], kluchy z łacha, kluchy na lumpie) ciasto przyrządza się z zaczynu drożdżowego (drożdże z dodatkiem niewielkich ilości mleka, mąki, cukru i soli), który następnie mieszany jest z właściwymi składnikami ciasta (mąka, jaja, mleko). Do wyrobionego ciasta dodaje się roztopioną margarynę[9]. Garnek z wrzącą wodą obwiązywany jest lnianą ściereczką, na którą układane są kulki z przygotowanego ciasta drożdżowego – po przykryciu są gotowane przez ok. 20 minut[9]. Tradycyjnie polegało to na obwiązaniu garnka z wodą fragmentem niezbyt napiętego kawałka płótna, na który układało się pyzy (stąd nazwa "z łacha"), całość zaś przykrywało się pokrywką. Gotowe kluski podawane wraz z modrą kapustą i pieczoną kaczką z jabłkami stanowią typowy dla poznańskiego uroczysty obiad.

W Kaliskiem (pyzy, parówki, pampuchy) ciasto na pyzy przygotowuje się z zaczynu drożdżowego z dodatkiem mleka, cukru i mąki wyrabianego z mąką, jajami, masłem i dodatkiem soli. Tradycyjnie podaje się je do pieczonego schabu i słodko-kwaśnej zasmażanej białej kapusty lub nadziewane owocami z topionym masłem, cukrem i cynamonem.

Górny Śląsk[edytuj | edytuj kod]

Na Górnym Śląsku (buchty[4], porównaj ciasto „buchty”) podawane są zazwyczaj z kompotem z jagód (czarnych borówek), powidłami, wieprzowiną, kapustą kiszoną lub polane topionym masłem i posypane cukrem.

Wyrób ze Śląska Opolskiego, nazwany „Buchty śląskie, czyli kluski drożdżowe gotowane na parze”, znajduje się od 6 marca 2007 na „Liście produktów tradycyjnych” Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • knedliki – potrawa kuchni czeskiej i słowackiej
  • baozi – potrawa kuchni chińskich
  • idli – potrawa kuchni południowoindyjskiej

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ile waży Pyza drożdżowa - sprawdź kalorie i wagę, obejrzyj zdjęcia, www.ilewazy.pl [dostęp 2017-11-25] (ang.).
  2. hasło „pampuch”. W: Słownik języka polskiego [on-line]. Wydawnictwo Naukowe PWN SA. [dostęp 2014-08-30].
  3. a b c d Bułki na parze / Pampuchy z Kujaw. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. kujawsko-pomorskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 3 marca 2017].
  4. a b c Buchty śląskie, czyli kluski drożdżowe gotowane na parze. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. opolskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 3 marca 2017].
  5. Parowańce z kaszą jaglaną. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  6. Parowańce brzozowickie z kapustą i grzybami. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  7. Parowańce z serem. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  8. Parowańce żakowolskie z soczewicą. W: Lista produktów tradycyjnych (woj. lubelskie) [on-line]. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 29 sierpnia 2015].
  9. a b c Pyzy poznańskie (kluchy na łachu). W: Kuchnia wielkopolska [on-line]. Poznań — Miejski Informator Multimedialny. [dostęp 2013-04-29].
  10. Wstęp. W: Kuchnia wielkopolska [on-line]. Poznań — Miejski Informator Multimedialny. [dostęp 2013-04-29].