Pangolin pięciopalczasty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pangolin pięciopalczasty
Manis pentadactyla[1]
Linnaeus, 1758
Pangolin pięciopalczasty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd łuskowce
Rodzina łuskowcowate
Rodzaj Manis
Gatunek pangolin pięciopalczasty
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Pangolin pięciopalczasty, łuskowiec chiński[3], pangolin chiński (Manis pentadactyla) – gatunek ssaka z rodziny łuskowcowatych (Manidae), występujący w południowo-wschodniej Azji[2].

Morfologia[edytuj]

Całkowita długość ciała pangolina pięciopalczastego wynosi od 54,5 do 79,5 cm, zaś masa waha się od 2,3 do 7,0 kg. Samce osiągają zazwyczaj większe rozmiary niż samice. Wydłużone, obłe ciało jest niemal całkowicie pokryte keratynowymi, nachodzącymi na siebie łuskami o średnicy od 2 do 5 cm. Nieosłonięta nimi jest brzuszna strona tułowia oraz, częściowo, kończyny i niewielka głowa. Cechą charakterystyczną pangolina pięciopalczastego, odróżniającą go od innych przedstawicieli rodziny łuskowcowatych, są dobrze widoczne małżowiny uszne. Wąski, bezzębny pysk oraz długi, dochodzący nawet do 40 cm język są przystosowane do chwytania mrówek i termitów. Przednie kończyny, wyposażone w długie, zakrzywione pazury, umożliwiają sprawne rozkopywanie mrowisk. Długi ogon jest silnie umięśniony.[4]

Występowanie[edytuj]

Pangoliny pięciopalczaste zamieszkują głównie tereny leśne, w tym lasy tropikalne i bambusowe południowo-wschodniej Azji. Są spotykane na terytoriach Nepalu, Wietnamu, południowych Chin, północno-wschodnich Indii oraz wysp Hajnan i Tajwan. Zasięg występowania tego gatunku nieustannie zmniejsza się w wyniku polowań.[2]

Zachowanie[edytuj]

Przedstawiciele tego gatunku wiodą samotniczy, nocny tryb życia. Pangoliny pięciopalczaste spędzają dni ukryte w norach, zaś wieczorem udają się na żer. Ich pokarm stanowią głównie mrówki i termity. Na ziemi poruszają się powolnie, opierając się na przednich łapach, choć są zdolne do szybkiego biegu na tylnych kończynach. Potrafią pływać oraz sprawnie wspinają się na drzewa, wspomagając się ogonem.[4]

Ruja odbywa się późnym latem i wczesną jesienią. Młode rodzą się zimą, którą spędzają wraz z matką w norze. Wiosną samica opuszcza legowisko wraz z potomstwem, które przemieszcza się, przyczepione do jej ogona.

Zagrożenia i ochrona[edytuj]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) nadała pangolinowi pięciopalczastemu kategorię gatunku krytycznie zagrożonego (CR)[2]. Jest on również objęty Konwencją Waszyngtońską (CITES).

Poważne zagrożenie dla stale malejącej populacji tego gatunku stanowią kłusownictwo oraz nielegalny handel. Mięso pangolina pięciopalczastego jest cenionym daniem w Chinach oraz Wietnamie, a tradycyjna medycyna chińska przypisuje sproszkowanym łuskom właściwości lecznicze, w tym poprawę krążenia krwi i stymulowanie laktacji u kobiet.[2]

Przypisy

  1. Manis pentadactyla, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Manis pentadactyla. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rojska-Jurgiel, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b M. E. Heath. Manis pentadactyla. „Mammalian Species”, s. 1-6, 1992. 

Bibliografia[edytuj]