Pansori

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pansori
Nazwa koreańska
Hangul 판소리
Transkrypcja poprawiona Pansori
Transkrypcja MCR P'ansori
Pokaz pansori w Centrum Kulturalnym w Pusan

Pansori (kor. 판소리), zapisywane również p'ansori − tradycyjny gatunek muzyki koreańskiej, nazywany koreańską operą.

W 2003 roku pansori zostało proklamowane Arcydziełem Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości a w 2008 roku wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Song Man-gab śpiewa pansori danga, 1934

Pansori wykonywane jest przez śpiewaka zwanego sorikkun (소리꾼) i akompaniującego mu na bębnie buk (북) bębniarza zwanego gosu (고수). Nazwa pansori pochodzi od słów pan (판), oznaczającego "miejsce gdzie zbierają się ludzie, przestrzeń" i sori (소리) oznaczającego "dźwięk"[1][2].

Pansori rozwinęło się w południowo-zachodniej Korei w XVII wieku[1]. Wywodzi się prawdopodobnie z pieśni szamańskich[2]. Aż do XIX wieku była to tradycja głównie wśród ludu, kiedy to w opowieściach pojawiły się motywy z bardziej wyszukanej literatury i stały się one obiektem zainteresowania wśród elit[1]. Temat opowieści zwykle osadzony jest w okresie Joseon[1]. Pansori nazywane jest koreańską operą[3].

W skład tradycyjnego zestawu pieśni pansori wchodziło 12 opowieści, zwanych madang (마당). Zwykle opowieści są bardzo długie, pełne ich opowiedzenie może zająć kilka godzin. Do dziś zachowało się jednak tylko pięć z nich: Chunhyangga (춘향가), Simcheongga (심청가), Heungbuga (흥보가), Jeokbyeokga (적벽가), Sugungga (수궁가)[3].

Podczas wykonywania utworu sorikkun zwykle trzyma składany wachlarz, którego wymachy podkreślają ruch śpiewaka. Do zadań sorikkun należy pieśń (kor. chang), recytacja (kor. aniri) i gest (kor. ballim). Gosu nadaje rytm nie tylko przez uderzanie w bęben, ale przez dźwięki zwane chuimsae (추임새), mogące być zarówno nic nie znaczącymi okrzykami jak i krótkimi słowami. Publiczność również może wspomagać śpiewaka za pomocą chuimsae[4].

W 2003 roku pansori zostało proklamowane Arcydziełem Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości a w 2008 roku wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[1].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 UNESCO: Pansori epic chant. [dostęp 2013-12-07].
  2. 2,0 2,1 2,2 Hae-Kyung Um: Pansori. W: Garland Encyclopedia of World Music: The Concise Garland Encyclopedia of World Music, Volume 2. Routledge, 2013, s. 1213-1218. ISBN 9781136095948. [dostęp 2015-08-16]. (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 P’ansori (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2013-12-07].
  4. 4,0 4,1 Pansorimuseum: Principle of Pansori Performance (ang.). [dostęp 2015-08-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]