Paprocice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Paprocice
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kielecki
Gmina Nowa Słupia
Liczba ludności (2006) 201
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 26-006
Tablice rejestracyjne TKI
SIMC 0255533
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Paprocice
Paprocice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Paprocice
Paprocice
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Paprocice
Paprocice
Ziemia 50°49′26″N 21°04′34″E/50,823889 21,076111

Paprocicewieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Nowa Słupia[1].

Były wsią benedyktynów świętokrzyskich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku[2]. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego z Gołoszyc do Kuźniaków.

Paprocice mają powierzchnię 168,7 ha. We wsi znajduje się szkoła podstawowa, gimnazjum oraz kaplica, której patronem jest św.Adam Chmielowski.

Historia[edytuj]

Paprocice w roku 1580 Paproczka Wola, w roku 1584 pisano z Woli Paprockiej, od 1662 przyjęła się nazwa Paprocice [3].

Kalendarium własności[edytuj]

W roku 1580 Tomasz Polanowski opat konwentu świętokrzyskiego, pragnąc zwiększyć dochodowość dóbr, zezwala Bartoszowi Paprockiemu lokować w lesie, po wycięciu i wykarczowaniu drzew i krzewów, w miejscu zwanym Mostki, nad strugami Mostki oraz Mostkowy Strumień (obecnie Słupianką), wieś, która nazywać się ma Paprocka Wola.

Nadanie miało miejsce w Klasztorze Świętokrzyskim na Łysej Górze, dnia 19 grudnia 1580 roku. Obecni przy tym byli urodzeni i szlachetni: Wojciech Gromacki , Jan Suchorabski, Marcin Otwinowski, Krzysztof Maglowski, pisarz opata i kommendarz słupski.

Paprocice lokowano w 1580 r. w rzeczywistości na terytorium już nieistniejącego Zerzęcina. Lokacja z 1369 r. nie powiodła się i już w 1374 r. teren ten przyłączony został do Ratajów, czyli do ob. Wólki Milanowskiej. Stan taki utrzymywał się jeszcze w XV w. (Długosz LB. T.III str.232)

  • Jej granice wyznacza rzeka Mostki od granic należącej do bpa włocławskiego wsi Ząbkowa Wola (obecnie Zamkowa Wola) do granic dóbr Krzysztofa Mieleckiego, z drugiej zaś strony ma się rozciągać tak, jak z dawna oznaczono, do granic dóbr konwentu.
  • Bartosz Paprocki uzyskuje ją prawem dziedzicznym, z pełną swobodą dysponowania na 100 lat, po których opactwo ma prawo wykupić Paprocice za 1000 grzywien.
  • W roku 1599 Stanisław Paprocki, który otrzymał Paprocice od Bartłomieja, swojego brata stryjecznego, zrzeka się wsi Paprocice na rzecz Stanisława Czelatyńskiego [3].
  • Następnie „wójtostwo czyli wieś Paprocice albo Paprocka Wola „przeszło na dożywocie Barbary z Ożarowa Niemojewskiej”, a po jej śmierci wróciło do opactwa .
  • W roku 1662 pogłówne pobierane jest od czeladzi folwarcznej i mieszkańców wsi . W roku 1673 pogłówne liczono od szlachcianki wdowy Niemojewskiej oraz 14 czeladzi folwarcznej i mieszkańców wsi. W roku 1679 Mikołaj Gośki opat klasztoru świętokrzyskiego nadaje wójtostwo Paprocice swojej siostrzenicy z Wolskich, wdowie po Janie Kostro, na 30 lat.
  • W roku 1780 wieś należy do klucza starosłupskiego dóbr stołu opata klaustralnego.
  • Wieś posiadała wówczas 10 dymów 8 zagrodników znanych z nazwiska. Franciszek Sala,Jan Sala,Wawrzyniec Sala,Kazimierz Stępień,
  • Wawrzyniec Stępień,Ludwik Szczodrak,Mateusz Łebek,Antoni Czekaj - pracuje po 2 dni tyg. pieszo i odrabia po 2 łokcie oprawy, i jednego komornika nazwiskiem Łukasz Stępień - pracuje 1 dzień tyg. pieszo.
O gruntach wiadomo że były słabe. We wsi była mała karczma ze stajnią.
  • Subsidium charitativum wynosi 64 zł. W latach 1780-2 przy podziale dóbr wchodzących w skład stołu opata Paprocice przydzielone zostają opatowi klaustralnemu [a]. W roku 1787 liczy 47 mieszkańców, w tym 5 żydów . W roku 1819 wieś z karczmą należy do stołu opata świętokrzyskiego.
  • Podług spisu z 1827 roku we wsi było 11 domów i 98 mieszkańców [4].

Powinności dziesięcinne[edytuj]

W roku 1580 wieś zostaje zwolniona od dziesięciny do 1592 r, po czym ma płacić rocznie 20 florenów polskich, przy czym dziesięcina należy do stołu opata. W roku 1584 opat Tomasz Polanowski zamierzał przeznaczyć dochód z dziesięcin w Paprocicach na prebendę dla kościoła klasztornego, ale śmierć przeszkodziła realizacji tego zamiaru. W roku 1780 dziesięcina snopowa wytyczna należy do stołu opata[3].

Uwagi

  1. Opat klaustralny w odróżnieniu od komendatariusza wybierany był przez zgromadzenie. Nuncjatura, papieska wywołując wiele sprzeciwów w sejmie i senacie, przygotowywała konkordat, który podpisano we Wschowie w 1737 r. Zarazem skończył się okres komendatariuszów, którzy — zachowując jedynie tytuł opacki oraz znaczne dochody — zeszli zupełnie na ubocze w dziejach zakonu.

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-02-24].
  2. Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku. ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1993, s. 112.
  3. a b c Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu 2010-2012 Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk - Edycja elektroniczna
  4. Paprocice w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.

Bibliografia[edytuj]

  • Materiały do słownika historyczno-geograficznego dóbr i dochodów dziesięcinnych benedyktyńskiego opactwa św. Krzyża na Łysej Górze do 1819 r. ISBN 83-904219-4-1, Marek Derwich.