Paracryphiales

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paracryphiales
Ilustracja
Sphenostemon comptonii
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Nazwa systematyczna
Paracryphiales Takht. ex Reveal
Novon 2: 239. 13 Oct 1992[2]
Quintinia serrata

Paracryphialesrząd roślin nasiennych wyodrębniony w systemie APG III (2009) oraz Angiosperm Phylogeny Website. Jest to takson monotypowy obejmujący jedną rodzinę Paracryphiaceae z trzema rodzajami i 36 gatunkami[1][3]. Są to rośliny drzewiaste i krzewiaste, zimozielone, ulistnione spiralnie, występujące we wschodniej Australii oraz na wyspach od Filipin po Nową Zelandię, na wschodzie po Nową Kaledonię[1]. Współczesny zasięg ma charakter reliktowy – dawniej przedstawiciele tej grupy występowali także na półkuli północnej (np. skamieniałości sprzed 83,5 miliona lat (kreda późna) znane są ze Szwecji). Znaczenie użytkowe ma drewno pozyskiwane w Australii z gatunku Quintinia sieberi – bardzo twarde, różowawe, o gęstych słojach[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa i krzewy[3].
Liście
Skórzaste, pojedyncze, skrętoległe, choć często skupione na pędach w fałszywych okółkach. Przylistków brak. Blaszka całobrzega lub piłkowana[3].
Kwiaty
Zebrane w szczytowe i wyrastające w kątach liści kłosy, grona i wiechy. Kwiaty są promieniste i obupłciowe, siedzące lub krótkoszypułkowe. Działki kielicha są wolne w liczbie czterech lub pięciu, rzadko w większej liczbie. Płatków korony często brak lub są w takiej liczbie jak działki kielicha. Pręcików jest 5 do 8, rzadko do 11. Zalążnia jest górna u Paracryphia i dolna u pozostałych rodzajów. Powstaje z różnej liczby owocolistków (od dwóch u Sphenostemion do 15 u Paracryphia), na szczycie zakończonych siedzącymi znamionami[3].
Owoce
Pestkowce lub jagody u Sphenostemion, a u pozostałych rodzajów torebki podzielone przegrodami, otwierające się klapkami od dołu[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna rzędu według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]

Wraz z m.in. rzędami ostrokrzewowców Aquifoliales, selerowców Apiales i szczeciowców Dipsacales tworzy grupę euasterids II w obrębie kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots).


dereniowce Cornales




wrzosowce Ericales





?

Icacinales


?

Vahliales



Metteniusales




gariowce Garryales




goryczkowce Gentianales




psiankowce Solanales




ogórecznikowce Boraginales



jasnotowce Lamiales










ostrokrzewowce Aquifoliales




astrowce Asterales




twardziczkowce Escalloniales




Bruniales




selerowce Apiales




Paracryphiales



szczeciowce Dipsacales











Podział rzędu[1][4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-07].
  2. a b James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – P. [dostęp 2013-10-27].
  3. a b c d e f Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 616-617. ISBN 978-1-842466346.
  4. List of Genera in Paracryphiaceae. W: Vascular Plant Families and Genera [on-line]. [dostęp 2013-10-27].