Parafia św. Cyryla i Metodego w Knurowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia św. Cyryla i Metodego
Kościół św. Cyryla i Metodego
Kościół św. Cyryla i Metodego
Państwo  Polska
Siedziba Knurów
Adres ul. Niepodległości 1
44-190 Knurów
Data powołania 1 lipca 1915
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja katowicka
Dekanat Knurów
Kościół św. Cyryla i Metodego
Proboszcz ks. Mirosław Pelc
Wezwanie św. Cyryla i Metodego
Wspomnienie liturgiczne niedziela po 14 lutego
Położenie na mapie Knurowa
Mapa lokalizacyjna Knurowa
Parafia św. Cyryla i Metodego
Parafia św. Cyryla i Metodego
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Parafia św. Cyryla i Metodego
Parafia św. Cyryla i Metodego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia św. Cyryla i Metodego
Parafia św. Cyryla i Metodego
Ziemia50°13′16″N 18°40′09″E/50,221111 18,669167
Strona internetowa

Parafia św. Cyryla i Metodegoparafia rzymskokatolicka znajdująca się w Knurowie. Należy do archidiecezji katowickiej i dekanatu knurowskiego. Została erygowana 1 lipca 1915 r.

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o Knurowie pochodzi z 1305 roku, natomiast o parafii w Knurowie wzmianka pojawia się w 1447 r. w związku ze spisem świętopietrza. W tym czasie w Knurowie istniał kościół drewniany pod wezwaniem św. Wawrzyńca. W 1599 roku wybudowana została nowa świątynia pod tym wezwaniem, jednak niedługo pełniła ona rolę kościoła parafialnego. Po wojnie trzydziestoletniej kościół ten był kościołem filialnym dla parafii w sąsiednich Gierałtowicach.

Parafia w Knurowie powstała 1 lipca 1915 roku. Nadano jej wezwanie św. Wawrzyńca. W okresie międzywojennym została podjęta decyzja o budowie nowego kościoła. W związku dotychczasowy kościół drewniany został przeniesiony do Chorzowa, gdzie służy jako kościół parafialny na Górze Redena. W jego miejscu wybudowano murowany kościół tymczasowy, który został poświęcony 19 grudnia 1926 roku. Obecnie w tym kościele znajdują się salki katechetyczne.

Budowę obecnej świątyni rozpoczęto w 1937 r. według projektu Henryka Gambca z Piotrowic Śląskich (obecnie dzielnica południowa Katowic). Budowniczym kościoła był ks. Alojzy Koziełek (jego imię nosi jedna z ulic Knurowa). Nowy kościół otrzymał wezwanie św. Cyryla i Metodego. Kościół poświęcił biskup Juliusz Bieniek 13 lipca 1947 roku. W związku ze zmianami wprowadzonymi przez sobór watykański II w latach 1960-68 zostało przebudowane wnętrze kościoła. Wystrój wnętrza zaprojektował Henryk Burzec z Zakopanego. Wystrój ten nie został wykończony z powodu braku środków finansowych. Niewielkich rozmiarów kopuła pozostawiona została w stanie surowym. Przykryto ją deskami i odstaje od całości. W projektach Burzca kopułę miała wypełnić mozaika przedstawiająca przestrzeń kosmiczną.

W związku z rozwojem Knurowa doszło do podziału parafii knurowskiej. W 1981 r. odłączył się Krywałd, a w roku następnym została erygowana parafia Matki Bożej Częstochowskiej.

Obecnie parafia wydaje własną gazetkę parafialną pt. "U Cyryla i Metodego".

Kościół św. Cyryla i Metodego[edytuj]

Ważniejsze daty z historii kościoła[edytuj]

  • 1935, 13 września - przyjęcie projektu kościoła autorstwa Henryka Gambca i E.Dauna.
  • 1937, 8 sierpnia - uroczysty wykop wykonany przez ks. Alojzego Koziełka rozpoczynający budowanie kościoła
  • 1947, 13 lipca - poświęcenie wybudowanego kościoła przez ks. biskupa Juliusza Bieńka
  • 1952 - zakończenie budowy wieży kościelnej
  • 1956 - zakup organów
  • 1960-1962 - budowa ołtarza głównego, dwóch ołtarzy bocznych i chrzcielnicy (projekt opracował Henryk Burzec)
  • 1960 - uruchomiono elektryczny napęd dzwonów
  • 1977-1978 - remont kościoła z powodu szkód górniczych
  • 1988 - modernizacja ołtarza głównego oraz postumentu pod tabernakulum
  • 1996 - ustawienie na dziedzińcu rzeźb św. Cyryla i św. Metodego

Wnętrze kościoła[edytuj]

  • Ołtarz główny - wykonany w latach 1960-62 przez Henryka Burzca i Władysława Burzeńskiego z Zakopanego, naczelnym motywem jest działalność misyjna św. Cyryla i św. Metodego, nad ołtarzem góruje krzyż - symbol wiary, spód ołtarza wykonany z granitu przez Leopolda Trybowskiego z Katowic, w 1989 dodano elementy metalowe zaprojektowane przez artystę wnętrz Migockiego, ołtarz zawiera m.in. następujące postacie (wszystkie wśród drzew tzw. Drzewo Chrześcijaństwa):
    • św. Cyryla (z krzyżem),
      Widok na Drzewo Chrześcijaństwa
    • św. Metodego (z podniesionymi dwoma palcami do góry i Pismem Świętym),
    • kobietę trzymającą w ręku dziecko
    • mężczyznę przyodzianego w słowiański strój
    • rycerza z mieczem w ręku
  • Napis po prawej stronie ołtarza głównego (najstarsza polska pieśń religijna):

Bogurodzica Dziewica Bogiem sławiona Maryja. I Twego Syna Gospodyna. Matko zwolena Maryja. Ziści nam, spuści nam. Kyrie Elejson.

  • Napis po lewej stronie ołtarza głównego:
    Widok na tabernakulum

O Boże, coś nam jak przed tysiąc laty rozświetlił prawdy blask na polskiej ziemi, coś nam z Morawy zesłał w nasze chaty posłańców wiary z dary jej zbawczymi. Wysłuchaj naszych kornych dusz błaganie, racz nam tej wiary skarb zachować Panie. Cześć Ci Cyrylu, dzięki Ci Metody

  • Ołtarz boczny (z lewej strony) - Serca Jezusowego
  • Ołtarz boczny (z prawej strony)- poświęcony Matce Boskiej (przedstawionej na tle polskich orłów)
  • We wnęce bocznej po lewej stronie Anioł z gotowym do lotu trzepoczącym gołębiem i mieczem (symbol pokoju i wojny)
  • Wnęki boczne poświęcone św. Wawrzyńcowi i św. Barbarze
  • Ołtarzyki boczne - Matki Boskiej Częstochowskiej (1992, wykonany przez Mariettę Puch-Biskup), św. Teresy i św. Antoniego
  • mozaikowy fryz pod stropem - nawiązuje do historii naszego Państwa od przyjęcia przez Polskę chrztu do współczesności, na prośbę proboszcza parafianie przynosili materiał na mozaikę (kolorowe szkło i kamyki)
  • Stacje drogi krzyżowej na obrzeżach balkonu chóru - zakupione w 1967 roku
  • Chrzcielnica - wykonana przez Leopolda Trybowskiego w 1962
  • Tabernakulum (pozłacane) - wykonane przez artystę-rzeźbiarza Ryszarda Szczypkowskiego z Krakowa
  • Organy zbudowane przez zakład organmistrzowski Ludwika Kuźnika z Rybnika, w latach 1956-57. Instrument posiada pneumatyczną trakturę
    Widok na organy
    gry, 40 głosów, rozmieszczonych na dwie klawiatury ręczne oraz klawiaturę pedałową. Instrument zbudowany jest prawdopodobnie z materiałów pochodzących z innych instrumentów, m.in. Hali Stulecia we Wrocławiu. Brak szczegółowych informacji na temat instrumentu w dokumentacji parafialnej. Organy posiadają szereg wad konstrukcyjnych, które wynikają w dużej mierze z niskiej jakości materiałów użytych do ich budowy. Dyspozycja głosów nawiązuje do romantycznego brzmienia, jednak instrument wykazuje również nawiązanie do neobarokowego brzmienia. Ostatni remont organów miał miejsce w 2002 roku, i został wykonany przez Rudolfa Kuźnika z Rybnika.
  • Dzwony na wieży kościelnej:
    • największy (ton C) o wadze 290 kg ufundowany w 1655 przez Adama Goszyckiego z wizerunkiem św. Jerzego na koniu
    • średni (ton G) o wadze 290 kg ufundowany w 1655 przez Jerzego Goszyckiego z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa
    • najmniejszy z 1926 roku

Proboszczowie[edytuj]

  • Ks. Jan Chrząszcz (do 1923)
  • Ks. Władysław Robota (1923 - 1924) – dojeżdżający z Gierałtowic
  • Ks. Józef Okrent (1924 - 1928)
  • Ks. Alojzy Koziełek (1928 - 1940 i 1945 - 1949)
  • Ks. Jan Michalik (1940 - 1945)
  • Ks. Jan Teichman (1949 - 1954)
  • Ks. Ernest Werner (1954 - 1956)
  • Ks. Bernard Czakański (1956 - 1973)
  • Ks. Rajmund Stachura (1973 - 1994)
  • Ks. Eugeniusz Góra (1994 - 2004)
  • Ks. Andrzej Wieczorek (2004-2014)
  • Ks. Mirosław Pelc (od 2014)

Linki zewnętrzne[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Katalogi archidiecezji katowickiej
  • Grzelewska M., Parafia i kościół św. Cyryla i Metodego w Knurowie, "Zeszyty Knurowskie" 16 (1997) nr 2, s. 4-32.
  • Gradek P., Pozazdrościli Burzca, "Przegląd Lokalny" nr 47 (2007), s. 4.
  • Grzelewska M., Anioł Wojny i Pokoju z Apostołami Słowian, "Przegląd Lokalny" nr 18 (2010), s. 6.