Parafia św. Józefa Robotnika w Katowicach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Parafia św. Józefa Robotnika
Ilustracja
Kościół parafialny od strony ulicy Józefowskiej
Państwo  Polska
Siedziba Katowice Flaga.svg Katowice
Adres ul. prof. J. Mikusińskiego 8
40-146 Katowice
Data powołania 1 sierpnia 1925 roku
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja katowicka
Kościół św. Józefa Robotnika
Proboszcz ks. Zenon Drożdż
Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry znajduje się punkt z opisem „Parafia św. Józefa Robotnika”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Parafia św. Józefa Robotnika”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Parafia św. Józefa Robotnika”
Ziemia50°16′50,1″N 19°00′47,0″E/50,280583 19,013056
Strona internetowa

Parafia św. Józefa Robotnika w Katowicach-Józefowcurzymskokatolicka parafia z siedzibą w Katowicach, na terenie jednostki pomocniczej Wełnowiec-Józefowiec. Jest ona częścią dekanatu Katowice-Załęże w archidiecezji katowickiej. Siedziba parafii znajduje się przy ulicy prof. J. Mikusińskiego 8. Powstała ona 30 grudnia 1920 roku jako kuracja, a erygowana została 1 sierpnia 1925 roku. Obejmuje ona swoim zasięgiem wiernych z Józefowca oraz kolonii Agnieszka. W 2015 roku przynależało do niej około 12 tys. osób.

Kościół parafialny zlokalizowany jest przy ul. prof. J. Mikusińskiego 8. Został on poświęcony 12 listopada 1939 roku, a konsekrowany 30 sierpnia 1964 roku. Parafia zarządza cmentarzem na zbiegu ulic Józefowskiej i Słonecznej, a przy parafii funkcjonuje także dom zakonny Sióstr Córki Bożej Miłości.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

W 1826 roku ksiądz Józef Beder założył osadę nazwaną od jego imienia Józefowcem[1]. Licząca 145 osób (30 chałup i oberża) wieś należała wraz z sąsiednim Dębem do parafii św. Marii Magdaleny w Chorzowie (Starym)[2]. W dniu 28 lutego 1875 roku ksiądz Leopold Markiefka z Bogucic poświęcił nowy kościół w Dębie, a nabożeństwa odprawiali tam duchowni z Chorzowa[3].

Tymczasem ludność Dębu i Józefowca wraz z Bederowcem, kolonią Agnieszka i huty Baildon wzrosła do blisko 6500 osób. Łącznie parafia w Chorzowie liczyła blisko 10 tys. osób. 18 sierpnia 1894 roku biskup wrocławski Georg Kopp wydał dekret informujący o ustanowieniu parafii Świętych Męczenników Jana i Pawła w Dębie oraz przydzielił ją do dekanatu mysłowickiego. Miały do niej należeć również kolonie: Agnieszki, Huta Baildon, Bederowiec i Józefowiec. Pierwszym proboszczem nowej parafii (i duszpasterzem dla mieszkańców Józefowca) został mianowany ksiądz Maksymilian Krocker. Z jego inicjatywy powstał w Dębie nowy kościół i plebania[4].

Budowa kościoła i powołanie parafii[edytuj | edytuj kod]

Uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod kościół św. Józefa Robotnika w 1935 roku; po lewej fragment tymczasowego kościoła

Starania mieszkańców Józefowca o utworzenie w ich osadzie odrębnej parafii trwały od 1895 roku[5] i ukoronowane zostały zgodą na budowę, uzyskaną od księdza Schuberta, który był wtedy proboszczem liczącej już 15 tys. mieszkańców parafii w Dębie[2]. Tymczasowy, drewniany kościół został poświęcony 27 maja 1920 roku przez księdza Józefa Kubisa, proboszcza załęskiej parafii i dziekana mysłowickiego. Świątynia powstała z dawnych baraków według projektu architekta i budowniczego Gustawa Kuczki z Katowic. Nadzór nad budową sprawował architekt Karol Korthals z Dębu. Początkowo nabożeństwa odprawiali księża delegowani z parafii w Dębie: Oskar Schubert, Stanisław Hytrek, Michał Rossol i Wilhelm Schampera. 30 grudnia 1920 roku ksiądz Stanisław Hytrek został ustanowiony dekretem Kurii Biskupiej we Wrocławiu pierwszym kuratusem na Józefowcu. Nowa kuracja liczyła 7600 wiernych[2]. W osadzie zamieszkał on dopiero 1 kwietnia 1922 roku. Po nim stanowisko kuratusa objęli kolejno księża: Ludwik Czardybon (od 2 lipca 1922 roku) i Paweł Michatz (od 25 października 1922 roku) – dotychczasowy starszy wikary przy parafii św. Szczepana w Bogucicach, który już 28 lipca 1923 roku poświęcił i oddał do użytku nowy cmentarz parafialny.

Kuracja w Józefowcu została podniesiona do rangi parafii 1 sierpnia 1925 roku[6], a jej duszpasterz – ksiądz Dr Paweł Michatz otrzymał 1 września 1925 roku dekret proboszczowski. Do parafii przydzielono także kolonię Agnieszka[7]. Budowę świątyni rozpoczął na wiosnę 1935 roku; kamień węgielny poświęcił ksiądz biskup Teofil Bromboszcz dnia 6 października 1935 roku; benedykcji dokonał kanonik Józef Kubis 12 listopada 1939 roku. Kościół zaprojektowany został przez architekta Jana Kapołkę, budową kierował Karol Przybyła[8].

Dalsza działalność parafialna[edytuj | edytuj kod]

Ksiądz Michatz odegrał wielką rolę w życiu mieszkańców Józefowca. W czasie II wojny światowej pisał podania do władz okupacyjnych i przechowywał mienie. Z tego powodu był też często wzywany przez Gestapo. Umarł na probostwie 15 maja 1945 roku. Został pochowany w grobie obok kaplicy na cmentarzu parafialnym. Rządy w parafii objął po nim ksiądz Józef Miczka. Z jego inicjatywy artysta Marchwitz wymalował kościół. 19 listopada 1946 roku dekret na administratora Józefowca otrzymał ksiądz Maksymilian Kret (Krett). Po rocznych rządach w parafii 24 listopada 1947 roku ksiądz biskup Stanisław Adamski mianował administratorem parafii księdza Józefa Stokowego. Znany był jako doskonały kaznodzieja i cięty w słowie adwersarz w dyskusji. Zmarł 25 lutego 1969 roku[8][9].

Na następcę księdza Stokowego ksiądz biskup Herbert Bednorz wyznaczył księdza Bogusława Ochwała, który pracował w parafii blisko trzydzieści lat (1969–1994). Za czasów jego duszpasterstwa powstało przy kościele probostwo i dom katechetyczny, zmodernizowano oświetlenie i założono w kościele centralne ogrzewanie oraz zgodnie z ówczesnymi tendencjami, zmieniono styl wnętrza świątyni. Po złożeniu rezygnacji z urzędu proboszcza wyjechał do pracy do Niemiec – do kościoła filialnego Maria Einsiedel w Gernsheim, gdzie trzy lata później zmarł na zawał serca. Został on pochowany na józefowskim cmentarzu. Następcą księdza Ochwała został ksiądz Andrzej Maślanka. Rozpoczął on gruntowny remont kościoła. W 1997 roku wyjechał do pracy misyjnej na Alaskę – do parafii przy kościele pw. św. Józefa w Nome w diecezji Fairbanks. Obecnie proboszczem józefowskiej parafii jest ks. Zenon Drożdż[2][9].

Proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

  • ks. Stanisław Hyrtek – kuratus (1920-1922)[5],
  • ks. Ludwik Czardybon – kuratus (1922)[5],
  • ks. Paweł Michatz – administrator (1922-1925); proboszcz (1925-1945)[5],
  • ks. Józef Miczka – administrator (1945-1946)[5],
  • ks. Maksymilian Kret – administrator (1946-1947)[5],
  • ks. Józef Stokowy – administrator (1947-1957); proboszcz (1957-1969)[5],
  • ks. Bogusław Ochwał – administrator (1969-1994)[5],
  • ks. Andrzej Maślanka – administrator (1994-1995); proboszcz (1995-1997)[5],
  • ks. Zenon Dróżdż – administrator (1997-1998); proboszcz (od 1998 roku)[5].

Działalność duszpasterska[edytuj | edytuj kod]

Parafia św. Józefa Robotnika w 2015 roku liczyła około 12 tys. wiernych. Przy parafii funkcjonuje także dom zakonny Sióstr Córki Bożej Miłości, położony przy ulicy Bytomskiej 15[10], a także parafia zarządza cmentarzem przy ulicy Józefowskiej, założonym 28 lipca 1923 roku[11]. Przy parafii funkcjonują następujące grupy parafialne: Oaza, Oaza Rodzin, ministranci, Dzieci Maryi, Krąg Biblijny, chór Święta Cecylia, Eucharystyczny Ruch Młodych, Franciszkański Zakon Świeckich, Apostolstwo Dobrej Śmierci i Grupa Modlitewna[12].

W kościele parafialnym w niedziele i święta odprawianych jest sześć mszy świętych, natomiast w tygodniu trzy. Ponadto odprawiane są różnego typu nabożeństwa. Odpust parafialny odbywa się w niedzielę po 1 maja każdego roku[13].

Zasięg parafii[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie do parafii św. Józefa Robotnika przynależeli wierni z Józefowca i kolonii Agnieszka[14]. Pierwsza korekta granic parafii nastąpiła w 1946 roku z wełnowiecką parafią Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych. Mieszkańcom zamieszkującym przekazane wełnowieckiej parafii ulice dano wówczas trzy lata wolnego wyboru miejsca ślubu, pogrzebu i chrztu. Kolejne przekazanie części ulic do wełnowieckiej parafii nastąpiło w 1981 roku[5]. Obecnie do parafii przynależą następujące ulice Katowic: Alfreda, Bytkowska, Bytomska, I. Daszyńskiego, Jodłowa, Józefowska, T. Kotlarza, Krzyżowa, prof. J. Mikusińskiego, F. Nowowiejskiego, Oświęcimska, T. Patalonga, J. Pietrusińskiego, E. Plater, Promienna, S. Rożanowicza, Słoneczna, Szczecińska, ks. P. Ściegiennego i Walecznych[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rzewiczok 1999 ↓, s. 30.
  2. a b c d Olszar 2017 ↓, s. 14.
  3. Rzewiczok 1999 ↓, s. 38.
  4. Rzewiczok 1999 ↓, s. 39.
  5. a b c d e f g h i j k Grzegorek i Tabaczyński 2014 ↓, s. 111.
  6. Rzewiczok 1999 ↓, s. 42.
  7. Rzewiczok 1999 ↓, s. 41.
  8. a b Olszar 2017 ↓, s. 15.
  9. a b Parafia św. Józefa Robotnika w Katowicach-Józefowcu: Historia (pol.). jozefrobotnik.katowice.pl. [dostęp 2021-04-17].
  10. a b Archidiecezja katowicka: KATOWICE-JÓZEFOWIEC, Świętego Józefa Robotnika (pol.). web.archive.org. [dostęp 2021-02-01].
  11. Grzegorek i Tabaczyński 2014 ↓, s. 112.
  12. Parafia św. Józefa Robotnika w Katowicach-Józefowcu: Grupy parafialne (pol.). jozefrobotnik.katowice.pl. [dostęp 2021-04-17].
  13. Archidiecezja katowicka: Świętego Józefa Robotnika - Katowice Józefowiec (pol.). archidiecezjakatowicka.pl. [dostęp 2021-04-17].
  14. Grzegorek i Tabaczyński 2014 ↓, s. 110.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]