Parafia Przemienienia Pańskiego w Jałówce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Parafia pw.
Przemienienia Pańskiego
w Jałówce
Ilustracja
Kościół parafialny
Państwo

 Polska

Siedziba

Jałówka

Adres

ul. Kościelna 1, Jałówka
16-050 Michałowo

Data powołania

1545

Wyznanie

katolickie

Kościół

rzymskokatolicki

Archidiecezja

białostocka

Dekanat

Białystok-Dojlidy

Kościół

Przemienienia Pańskiego

Proboszcz

ks. Andrzej Łukuć

Wezwanie

Przemienienia Pańskiego

Wspomnienie liturgiczne

6 sierpnia w Jałówce

Położenie na mapie gminy Michałowo
Mapa konturowa gminy Michałowo, blisko prawej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Parafia pw. Przemienienia Pańskiego w Jałówce”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Parafia pw. Przemienienia Pańskiego w Jałówce”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, blisko prawej krawiędzi nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Parafia pw. Przemienienia Pańskiego w Jałówce”
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa konturowa powiatu białostockiego, blisko prawej krawiędzi na dole znajduje się punkt z opisem „Parafia pw. Przemienienia Pańskiego w Jałówce”
Ziemia53°00′17″N 23°54′12″E/53,004722 23,903333
Strona internetowa

Parafia pw. Przemienienia Pańskiego w Jałówcerzymskokatolicka parafia należąca do dekanatu Białystok-Dojlidy, archidiecezji białostockiej, metropolii białostockiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki

Prawdopodobnie u schyłku XV wieku nad brzegiem rzeki Jałówki założono dwór książęcy, a następnie osiedlała się ludność prawosławna z Białorusi. W 1623 roku były już 4 rodziny polskie (Grzegorz Sokołowski, Tomko Kuczyński, Paweł Kożuchowski i Marcin Kosobudzki), 4 rodziny Litwinów, 2 rodziny Węgrów i kilka rodzin żydowskich. W pierwszych latach XVI wieku zbudowano drewnianą prawosławną cerkiew.

Wcześniej istniejące kościoły

W 1545 Jałówce nadano prawa miejskie. Królowa Bona jednocześnie ufundowała miastu kościół katolicki pw. Nawiedzenia Matki Bożej. Parafia została utworzona w 1545 roku. W 1747 roku zbudowano kolejny kościół pw. św. Michała Archanioła z fundacji Kazimierza Sapiehy. W 1781 roku w Jałówce było 1658 mieszkańców.

Pod zaborami

W 1854 roku wzmiankowany był proboszcz ks. Wiktor Kulesza i wikariusz ks. Hilary Byculewicz. Gdy drewniany kościół był już w złym stanie technicznym, w 1859 roku rozpoczęto budowę murowanego kościoła.

Ostatnim proboszczem był ks. Seweryn Wiszniewski, który 8 marca 1864 roku w wyniku represji za udział miejscowej ludności w powstaniu styczniowym, został przez władze carskie osadzony w więzieniu w Wołkowysku, gdzie 27 kwietnia 1864 roku zmarł.

W 1865 roku na mocy ukazu carskiego parafia została skasowana, a nieukończone mury budowanego kościoła zostały przekazane prawosławnym, którzy ukończyli budowę z przeznaczeniem na cerkiew. W 1866 roku wiernych przyłączono do parafii w Świsłoczy. Od 19 października 1867 roku odbywały się wielokrotne zebrania katolików i prawosławnych z petycjami o wznowienie katolickiej parafii. W 1903 roku wierni zgłosili prośbę o budowę kościoła według starych planów.

Utworzenie parafii

17 kwietnia 1905 roku został wydany carski ukaz tolerancyjny i wierni uzyskali zgodę na utworzenie parafii, a pierwszym administratorem w Jałowce został ks. Antoni Piątkowski. Najpierw zbudowano drewnianą tymczasową kaplicę, którą 8 maja 1906 roku poświęcono. W 1907 roku bp wileński Edward von Ropp reaktywował parafę pw. św. Antoniego Padewskiego. W latach 1910-1915 zbudowano murowany kościół w stylu neogotyckim pw. św. Antoniego Padewskiego, który w 1919 roku został poświęcony przez dziekana wołkowyskiego ks. Nikodema Tarasewicza. Podczas I wojny światowej część prawosławnych wyjechało przymusowo do Rosji.

Cerkiew przechodzi na własność katolików

Cerkiew pw. św. Aleksandra Newskiego została odzyskana przez katolików i zamieniona na kościół pw. Przemienienia Pańskiego i św. Michała Archanioła, który został 22 czerwca 1922 roku poświęcony przez dziekana brzostowskiego ks. Józefa Marcinkiewicza. 7 maja 1933 roku dekretem arcybiskupa wileńskiego Romualda Jałbrzykowskiego została erygowana parafia pw. Przemienienia Pańskiego i św. Michała Archanioła. Proboszczami tej parafii byli: ks. Józef Kartanowicz, administrator (1922-1929), ks. Józef Woźny (1929-1933), ks. Jan Ejsymont (1933-1937), ks. Jan Siemaszko (1937-1939).

Dwudziestolecie międzywojenne

W latach 1922-1944 w Jałówce istniały dwie oddzielne parafie z kościołami i proboszczami. W 1938 roku w parafii pw. św. Antoniego Padewskiego było 2 249 wiernych, a w parafii pw. Przemienienia Pańskiego i św. Michała Archanioła było 2 315 wiernych[1].

Po II wojnie światowej

W lipcu 1944 roku podczas wycofywania się wojska niemieckie podminowały wieżę kościoła pw. św. Antoniego, która przewracając się zawaliła sklepienie. Po zmianie granic państwowych w 1944 roku, część parafii znalazła się po stronie dzisiejszej Białorusi. Ruiny kościoła pozostawiono, a wierni przeszli do parafii pw. Przemienienia Pańskiego. 6 sierpnia 1987 roku odbyła się konsekracja kościoła, której dokonał administrator apostolski w Białymstoku bp Edward Kisiel[2].

Kościół parafialny[edytuj | edytuj kod]

Proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

1905–1909. ks. Antoni Piątkowski[3]
1909–1910. ks. Jan Matulewicz
1910–1939. ks. Józef Kartanowicz[4]
1939–1940. ks. Władysław Michalak
1940–1943. ks. sł. b. Edmund Roszak
1956–1970. ks. Jan Sewioło
1970–1985. ks. Czesław Czerwiński
1997–2004. ks. kan. Ryszard Puciłowski
2004–2010. ks. kan. Grzegorz Bołtruczuk
2010–2013. ks. Andrzej Walendziuk
2013–2014. ks. Stanisław Wojtach
2014–2019. ks. mgr teologii Robert Jacek Koller
2019–2022. ks. mgr teologii Andrzej Łukuć
2022– ks. mgr teologii Marcin Hołodok

Obszar parafii[edytuj | edytuj kod]

Wg danych widniejących na stronie kurii w maju 2021 r., w parafii jest 750 wiernych.

W granicach parafii znajdują się miejscowości:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]