Park Jana Kasprowicza w Szczecinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Park Jana Kasprowicza
Ilustracja
Park Jana Kasprowicza
Państwo

 Polska

Miejscowość

Szczecin

Dzielnica

Śródmieście

Powierzchnia

ok. 27,03 ha

Data założenia

1900

Położenie na mapie Szczecina
Mapa konturowa Szczecina, po lewej znajduje się punkt z opisem „Park Jana Kasprowicza”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko lewej krawiędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Park Jana Kasprowicza”
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Park Jana Kasprowicza”
Ziemia53°26′42,69″N 14°32′01,20″E/53,445192 14,533667

Park Kasprowicza (oficjalna nazwa: „park Jana Kasprowicza”[1]; do 1945 niem. Quistorp Park) – największy park miejski Szczecina położony w całości w granicach administracyjnych osiedla Łękno przy zbiegu granic z osiedlem Niebuszewo-Bolinko i północnej części Śródmieścia. Wraz z fragmentem Parku Leśnego Arkońskiego tworzy zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Zespół Parków Kasprowicza-Arkoński” o łącznej powierzchni 96,8 ha[2]. Na północy sąsiaduje z Ogrodem Dendrologicznym im. Stefana Kownasa.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Władysław Hasior – Ogniste ptaki

Park jest ograniczony ulicami: J. Słowackiego, B. Zaleskiego, S. Wyspiańskiego i P. Skargi, ma powierzchnię ok. 27 ha[3]. Został założony w 1900 r. i otrzymał nazwę Quistorp Park na cześć Johannesa Heinricha Quistorpa, który przekazał miastu sąsiadujące tereny: plac Jasne Błonia (zwany wówczas niem. Quistorp Aue) i Las Arkoński (do 1945 niem. Eckerberger Wald). Park położony jest na zboczach tzw. Doliny Niemierzyńskiej nad jeziorem Rusałka i stanowi krańcowy fragment Puszczy Wkrzańskiej[3]. Na przedłużeniu obecnej ul. Monte Cassino stał pomnik Ernsta Moritza Arndta, który obecnie nie istnieje[4].

W parku występują liczne gatunki drzew, które są rzadko spotykane w Polsce takie jak sosny: żółta i górska, świerk serbski i Brewera, cis, cypryśnik błotny, platan, ambrowiec balsamiczny, jesion mannowy oraz gatunki brzozy, wierzby, buku, jesionu i dębu. Spośród rzadziej spotykanych rosną tu także: skrzydłorzech kaukaski, kłęk amerykański, sosna Jeffreya, jodła Veitcha, topola chińska, grujecznik japoński oraz krzewy: berberysy, irgi, tawuły, perukowiec, parocja perska[5], oczar wirginijski, oczar japoński, kłokoczka, klon okrągłolistny.

W 1976 r. został zbudowany amfiteatr na ok. 4.500 miejsc oraz otaczające go po bokach rzeźby z kamienia. W amfiteatrze noszącym nazwę Teatr Letni im. Heleny Majdaniec, głównie w sezonie letnim, odbywają się występy gwiazd, imprezy itp. W 2000 r. jedna trzecia widowni została zadaszona. W 2020 r. rozpoczęto przebudowę amfiteatru polegającą m.in. na jego całkowitym zadaszeniu[6].

Na przełomie wieków w bezpośrednim sąsiedztwie amfiteatru umieszczono rzeźbę „Ogniste ptaki” (1975) autorstwa Władysława Hasiora.

3 września 1979 r. został odsłonięty Pomnik Czynu Polaków autorstwa Gustawa Zemły.

20 kwietnia 2007 oddano do użytku odtworzoną Różankę, leżącą niemal na skraju Parku Kasprowicza.

9 grudnia 2016 roku odsłonięto Pomnik Chłopca Węgierskiego upamiętniający pomoc udzieloną przez mieszkańców Szczecina mieszkańcom Budapesztu podczas powstania węgierskiego w 1956. Autorem rzeźby jest Richárd Juha.

Badania archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

Kultury archeologiczne okresu przedrzymskiego epoki żelaza (600 lat p.n.e – I w. p.n.e.)

Badania archeologiczne, które prowadzono na terenie Parku w rejonie ulic Kochanowskiego i Curie-Skłodowskiej doprowadziły do odkrycia śladów osady germańskiej ludności kultury jastorfskiej, zamieszkującej ten teren od ok. III w. p.n.e. do I w. n.e.[7] (zob. kultura jastorfska na terenie Polski, w tym grupa nadodrzańska i grupa gubińska).

Odkrycie dotyczyło jednej z licznych kultur archeologicznych rozpoznanych podczas badań na terenie Szczecina i jego okolic, np. w Stobnie, Mierzynie i in. (kultury ceramiki wstęgowej, kultura ceramiki sznurowej, kultura amfor kulistych, kultura pucharów lejkowatych, kultury ceramiki dołkowo-grzebykowej i in.[8][9]; zob. Kategoria:Kultury archeologiczne Polski).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rada Miasta Szczecin, Uchwała nr XXXVII/1011/22 Rady Miasta Szczecin z dnia 22 lutego 2022 r.
  2. Gmina Miasto Szczecin, „Stan środowiska miasta Szczecina” (stan na dzień 31 grudnia 2002 roku).
  3. a b Raport o stanie miasta Szczecina 2004, www.szczecin.pl [dostęp 2018-11-01].
  4. 7 szczecińskich pomników, których już nie ma (zob. Pomnik Ernsta Moritza Arndta w Szczecinie) Pomnik Ernsta Moritza Arndta – malowniczy, ale nietrwały]. W: wSzczecinie.pl [on-line]. wSzczecinie.pl Wojciech Wirwicki, 23.11.2017. [dostęp 2022-05-15].
  5. Parocja perska – rodzina oczarowate, opis drzewa i zdjęcia z Arboretum w Powsinie.
  6. Wyborcza.pl, szczecin.wyborcza.pl [dostęp 2020-07-16].
  7. Waldemar Hejza: Materiały pomocnicze do konkursu krajoznawczego na Ogólnopolski Rajd „Szlakiem Walk o Szczecin”. W: Informator PTTK [on-line]. www.ros.pttk.pl. [dostęp 2015-04-23].
  8. Archeorologiczna kultura, def. i rodzaje na terenie Szczecina i okolic. W: Encyklopedia Szczecina. T. I A-O. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 39, 516–518. ISBN 83-87341-45-2., redaktor naczelny: Tadeusz Białecki, Uniwersytet Szczeciński, Zakład Historii Pomorza Zachodniego
  9. Szczecin pradziejowy. W: Encyklopedia Szczecina. T. II P-Ż. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2000, s. 444–449. ISBN 83-7241-089-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zamieszczony w opisie parku fragment planu miasta wymaga istotnych korekt. Istniejące błędy (np. brak ulicy wspomnianej w sekcji „Badania archeologiczne” ulicy Jana Kochanowskiego lub błędne wskazanie położenia Ośrodka Rehabilitacji Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej) dotyczą bezpośrednich okolic byłego przystanku kolejowego Łękno, czyli terenu trwającej realizacji etapu VII budowy obwodnicy śródmiejskiej Szczecina)