Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry
park krajobrazowy
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Położenie gminy: Widuchowa, Gryfino, Kołbaskowo
Mezoregion Dolina Dolnej Odry
Data utworzenia 1 kwietnia 1993
Akt prawny Rozporządzenie Nr 4/93 Wojewody Szczecińskiego
Powierzchnia 60,09 km²
Powierzchnia otuliny 11,40 km²
Obszary chronione 2 rezerwaty przyrody
Położenie na mapie powiatu gryfińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gryfińskiego
Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry
Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry
Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry
Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry
Ziemia53°16′N 14°28′E/53,266667 14,466667
Strona internetowa

Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry został utworzony 1 kwietnia 1993, obejmuje obszar położony na Międzyodrzu pomiędzy rozgałęzieniem Odry na Odrę Wschodnią i Zachodnią (główny nurt) na północ od Widuchowej do Kanału Leśnego (na południe i zachód od Szczecina). Powierzchnia parku wynosi 6009 ha, otaczająca go otulina liczy 1140 ha[1]. Wraz z niemieckim parkiem narodowym Nationalpark Unteres Odertal tworzy Międzynarodowy Park Dolina Dolnej Odry. Administracyjnie położony jest w gminach: Kołbaskowo, Gryfino i Widuchowa.

Park wchodzi w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego z siedzibą w Szczecinie przy ul. Starzyńskiego 3–4[2].

Całe terytorium parku pokrywają obszary sieci Natura 2000obszar specjalnej ochrony ptaków „Dolina Dolnej Odry” PLB32003 oraz specjalny obszar ochrony siedlisk „Dolna Odra” PLH320037[1].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Obszar parku obejmuje fluwiogeniczne torfowiska i mokradła poprzecinane siecią kanałów i starorzeczy, z florą i fauną niespotykaną już w dolinach innych, wielkich rzek europejskich, m.in. grzybieńczyk wodny, salwinia pływająca, starzec bagienny. Ok. 4% powierzchni Parku zajmują lasy olsowe. Łęgi wierzbowe rosną przede wszystkim na brzegach rzek oraz starorzeczy i kanałów. Ekspansywnym zbiorowiskiem na całym Międzyodrzuzarośla łozowe i wiklinowe, reprezentowane przede wszystkim przez wierzbę szarą, wierzbę trójpręcikową i wiciową. Najbardziej rozległe przestrzenie porastają turzycowiska, mannowiska i trzcinowiska, a w mniejszym wymiarze szuwar pałkowy.

Najważniejszą grupę zwierząt w Parku stanowią ptaki, ponieważ jest on dla nich ważnym przystankiem na południkowej drodze ich przelotów oraz miejscem koncentracji wielu gatunków ptaków wodno- błotnych, takich jak gęsi i żurawie. Z gatunków lęgowych ptaków zagrożonych wyginięciem w skali Europy występują tu: bielik, rybołów, kania czarna, kania ruda, błotniak zbożowy, błotniak łąkowy, sowa błotna, wodniczka (ptak zagrożony wyginięciem w skali światowej), wodnik.

Dwa największe ssaki chronione występujące w Parku to bóbr i wydra. Najliczniejszą grupą drapieżników w Parku są łasicowate: wydra europejska, kuna leśna, kuna domowa, łasica, tchórz, gronostaj. Mniej licznie występują psowate, do których zaliczają się lis, jenot oraz borsuk. Spośród ssaków parzystokopytnych występuje tu dzik oraz sarna.

Wody stanowią ważne środowisko bytowania i rozrodu ryb, stwarzając poprzez wielką różnorodność kanałów (pod względem wielkości, głębokości, prędkości przepływu, różnego stopnia zarastania) całą gamę siedlisk, odpowiadających rybom różnych gatunków. Do najliczniej występujących należą tu gatunki, takie jak leszcz, krąp, płoć, szczupak, węgorz, kleń, boleń, lin, karp, sum, okoń, sandacz. Spośród rzadszych lub chronionych gatunków możemy tu spotkać kiełbia, piskorza, kozę, sumika karłowatego, minoga rzecznego oraz miętusa.

Liczną grupę stanowią również gatunki płazów i gadów.

Z wysokich zboczy Doliny Dolnej Odry, sięgających w okolicach Szczecina i Widuchowej do 70 m n.p.m., rozciąga się widok na wyspy Międzyodrza.

Rezerwaty przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie parku znajdują się dwa rezerwaty przyrody:

W bezpośrednim sąsiedztwie Parku jest zlokalizowany rezerwat Wzgórze Widokowe nad Międzyodrzem, leżący po południowej stronie autostrady A6 ok. 200 m na zachód od mostu A6 nad Odrą Zachodnią na kulminacji Wału Stobniańskiego (4,2 ha) – z widokiem na tereny Międzyodrza i Wzgórz Bukowych z Puszczą Bukową.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na podmokły charakter Parku obszar ten nie został nigdy w pełni skolonizowany przez człowieka. Istotne znaczenie dla krajobrazu obszaru Parku posiada wspomniana sieć starorzeczy, kanałów, rowów i rozlewisk, których łączna długość wynosi ponad 200 km. Część z nich służyła wcześniej procesom melioracyjnym na obszarze, który został w ostatnich latach poddany postępującej naturalizacji. W okresie międzywojennym znaczne nakłady finansowe pochłonęły inwestycje, mające na celu wykorzystanie rolnicze Międzyodrza, ale nie przyniosły one spodziewanych efektów. Po 1945 zaniechano działań o charakterze rolniczym, a także zaprzestano konserwacji powstałych urządzeń hydrotechnicznych. Pograniczny charakter omawianego obszaru praktycznie uniemożliwił poruszanie się po tym terenie ludzi. W związku z tym przyroda powoli wróciła do stanu sprzed prac hydrologicznych i dzisiaj jest to w sposób naturalny zalewana, zależnie od poziomu wody w Odrze, przestrzeń pokryta turzycowiskami, szuwarami, zaroślami łozy, skupieniami łęgu wierzbowo-topolowego i kompleksami łęgu solowego. Po dawnych pracach nad melioracją pozostało wiele zabytkowych budowli hydrotechnicznych służących niegdyś do regulacji poziomu wody na Międzyodrzu, głównie w celu utrzymywania pastwisk oraz zabezpieczenia przeciwpowodziowego[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego. [dostęp 2018-10-02].
  2. O nas. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego. [dostęp 2018-10-02].
  3. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy Gryfino

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]