Park Narodowy „Arpi licz”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Park Narodowy „Arpi licz”
park narodowy
Państwo  Armenia
Data utworzenia 16 kwietnia 2009
Powierzchnia 250 km²
Położenie na mapie prowincji Szirak
Mapa lokalizacyjna prowincji Szirak
Park Narodowy „Arpi licz”
Park Narodowy „Arpi licz”
Położenie na mapie Armenii
Mapa lokalizacyjna Armenii
Park Narodowy „Arpi licz”
Park Narodowy „Arpi licz”
Ziemia41°03′16″N 43°38′35″E/41,054444 43,643056
Jezioro Arpi

Park Narodowy „Arpi licz” (orm. Արփի լճի ազգային պարկ) – park narodowy utworzony w 2009 roku w północno-zachodnim krańcu Armenii, w prowincji Szirak. Park chroni mokradła, łąki subalpejskie i stepy w basenie jeziora Arpi i przyległym płaskowyżu Dżawachk-Szirak. Na jego obszarze występuje 670 gatunków roślin naczyniowych i 255 gatunków kręgowców. Jest ważnym miejscem odpoczynku i żerowania ptaków migrujących. Występuje tu największa na świecie kolonia mewy armeńskiej (Larus armenicus). Granice parku obejmują większość zasięgu kaukaskiego endemitażmii Vipera darevskii[1].

Powstanie parku[edytuj | edytuj kod]

Działania zmierzające do utworzenia tego parku narodowego podjęte zostały w 2007 roku. Wynikały jednak z realizowanego już od 2003 roku projektu ochrony transgranicznej w rejonie Szirak (Armenia) i Dżawachetia (Gruzja), zainicjowanego przez niemieckie Ministerstwo ds. Współpracy Gospodarczej i Rozwoju w ramach tzw. inicjatywy kaukaskiej. Przedsięwzięcie było finansowane przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju[2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Park położony jest na płaskowyżu Dżawachk na rzędnych od ok. 1500 m n.p.m. do 3100 m n.p.m. Panuje tu surowy klimat kontynentalny. Średnie temperatury wynoszą od -13 °C w styczniu do +13 °C w lipcu. Okres wegetacyjny trwa 160 dni. Średnie opady roczne wynoszą 550 mm. Ze względu na surowe warunki klimatyczne i duże wysokości obszar parku jest niemal bezleśny, dominują tu górskie stepy, łąki subalpejskie i alpejskie[2].

Dwie główne części parku rozdzielone są drogą M1 łączącą Armenię i Gruzję[2]. Część wschodnia (4 907 ha) obejmuje zachodnie stoki Gór Dżawacheckich ze szczytem Aczkasar osiągającym 3196 m n.p.m. Część zachodnia to rozległy obszar (20 450 ha) obejmujący jezioro Arpi i wschodnie stoki gór na granicy ormiańsko-tureckiej oraz kilka mniejszych eksklaw[2][3]:

  • Sanktuarium „Achurian geti” – wąwóz na rzece Achurian w pobliżu miejscowości Kyrasar. Zajmuje powierzchnię 1374 ha. Głęboko wcięta dolina rzeki ma specyficzny mikroklimat odbiegający od surowych warunków panujących na płaskowyżu Aszock. Na stokach zachowały się nie spotykane poza tym w prowincji laski z topolą osiką Populus tremula. Występują tu takie gatunki zwierząt z armeńskiej Czerwonej Księgi jak: jarzębatka Sylvia nisoria, kruk Corvus corax i niepylak mnemozyna Parnassius mnemosyne[2].
  • Sanktuarium „Ardenis” – mokradła w pobliżu miejscowości Ardenis. Zajmują 99 ha i stanowią ważną ostoję dla ptaków wodno-błotnych, m.in. żurawia zwyczajnego Grus grus[2].
  • Sanktuarium „Alwar” – mokradła w dolinie rzeki Achurian poniżej jeziora Arpi, powyżej miejscowości Alwar. Zajmują 429 ha i zostały silnie przekształcone w latach 50. XX wieku po regulacji rzeki. Stanowią jednak ważną ostoję flory i fauny. Na jedynym stanowisku w Armenii rośnie tu m.in. grążel żółty Nuphar luteum. Obszar jest ważną ostoją wydry europejskiej (Lutra lutra) i żurawia Grus grus[2].

W rozległych częściach parku, położonych na płaskowyżu Dżawachk, na rzędnych od 1800 do 2500 m n.p.m., dominują stepy na czarnoziemach. Charakterystyczne dla nich są trawy ostnica włosowata Stipa capillata i Festuca salcata, a dominują w nich – kupkówka pospolita Dactylis glomerata, koniczyna dwukłosowa Trifolium alpestre i Medicago papillosa. Liczne są geofity, m.in. z rodzajów złoć Gagea i szafirek Muscari. Na stokach o ekspozycji północnej dominuje Stipa tirsa, a towarzyszą jej m.in. aster gawędka Aster amellus subsp. ibericus i Betonica macrantha. Na terenach powyżej 2500 m n.p.m. występują łąki subalpejskie, a ok. 3000 m n.p.m. – łąki alpejskie (wysokogórskie)[2].

Mokradła porastają szuwarami tworzonymi przez takie gatunki jak: trzcina pospolita Phragmites australis, pałka szerokolistna Typha latifolia, wąskolistna T. angustifolia i wysmukła T. laxmanii, oczeret jeziorny Schoenoplectus lacustris i Tabernemontana Sch. tabernaemontani. Do rzadszych gatunków na mokradłach należą wymienione w armeńskiej Czerwonej Księdze: kosaciec syberyjski Iris sibirica, mieczyk dachówkowaty Gladiolus imbricatus, Traunsteinera sphaerica i Scilla rosenii. Z roślin wodnych w jeziorze Arpi dominuje rdest ziemnowodny Polygonum amphibium[2].

Do flory parku należą 22 gatunki endemitów tej części Kaukazu[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lake Arpi National Park. Caucasus Nature Fund. [dostęp 2016-05-18].
  2. a b c d e f g h i j Goetz Schuerholz: Lake Arpi National Park And Sanctuaries. Management Plan 2009 - 2019. 2009. [dostęp 2016-05-18].
  3. Armenien - Armenia 1:250 000. Bielefeld: Reise Know-How Verlag, 2015.