Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego
Park Praski wiosną
Park Praski wiosną
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Dzielnica Praga-Północ
Powierzchnia 16,7 ha
Data założenia 1871
Projektant Jan Dobrowolski
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego
Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego
Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego
Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego
Ziemia52°15′13″N 21°01′38″E/52,253611 21,027222
Strona internetowa

Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego, w latach 1865–1916 park Aleksandryjski (Aleksandrowski), w latach 1916–1989 park Praskipark miejski znajdujący się w warszawskiej dzielnicy Praga-Północ.

Obszar parku jest ograniczony ulicami: Ratuszową, Jagiellońską, al. „Solidarności” i Wybrzeżem Helskim. Ma powierzchnię 16,7 ha. Do parku przylega od północy Ogród Zoologiczny.

Opis[edytuj]

W okresie Księstwa Warszawskiego w związku z fortyfikowaniem na rozkaz Napoleona Bonaparte rejonu Warszawa-Serock-Modlin, na Pradze doszło do wielu wyburzeń na terenie dawnych jurydyk Praga i Skaryszew. Aby przygotować miejsce dla fortyfikacji wyburzono praktycznie znaczną część tych dwóch historycznych jurydyk, a także i Golędzinowa. Wśród rozebranych prawie 200 budynków znalazły się między innymi kościół św. Stanisława na Skaryszewie, kościół i klasztor bernardynek przy ul. Panieńskiej na Pradze, ratusz praski przy dzisiejszej Ratuszowej, a także klasztor bernardynów na Pradze, z którego ocalał jedynie Domek Loretański.

W 1846 roku powstał nowy plan regulacji zagospodarowania terenów fortyfikacji napoleońskich w związku z budową mostu Kierbedzia. Plan ten oparty na wcześniejszym opracowanym w 1835 przez Jakuba Łaszyńskiego pozwolił na wytyczenie obszaru parku Praskiego, a także m.in. ulic Szerokiej (obecnej ks. Ignacego Kłopotowskiego), Brukowej (obecnie Stefana Okrzei) i Jagiellońskiej. 4 kwietnia 1865 r. car Aleksander II wydał specjalny ukaz zezwalający na powstanie parku, który został nazwany na jego cześć parkiem Aleksandryjskim.

Park powstał na podmokłym terenie esplanady Fortu Śliwickiego[1]. Prace nad jego założeniem były prowadzone w latach 1865–1871 według projektu Jana Dobrowolskiego (kierownika Ogrodu Krasińskich, a potem Ogrodu Saskiego). Park został zaprojektowany w stylu geometryczno-krajobrazowym i otwarcie dla publiczności nastąpiło w roku 1871. Park w tym okresie posiadał wiele urządzeń służących rozrywce odwiedzających, a także znajdowały się tu cukiernie i kawiarenki, a od 1903 budynek Teatru Praskiego przy wejściu. Oprócz licznych cennych gatunków drzew jak platan klonolistny, miłorząb japoński, kasztany jadalne, klony, lipy i topole znalazła się tu też muszla koncertowa.

W 1916 został przemianowany na park Praski.

Według nagrodzonego I nagrodą na konkursie w Paryżu Planu regulacji i rozwoju miasta z 1926 r., opracowanego pod kierownictwem A. Jawornickiego i Cz. Rudnickiego, przewidywano rozszerzenie obszaru parku o 60 ha. W 1928 roku obszar parku powiększono i na wydzielonej powierzchni 12 ha otwarto Miejski Ogród Zoologiczny, dziś zajmujący obszar 40 ha przy 18,5 ha powierzchni parku. W okresie międzywojennym był to park znany z licznych urządzeń rozrywkowych, m.in. z lunaparku, w tym czasie przybyły tu m.in. parkowa pijka z 1936 i popiersie Elizy Orzeszkowej z 1938 roku autorstwa Henryka Kuny[2].

W 1937 w parku wzniesiono wieżę do skoków ze spadochronem o wysokości 28 metrów[3].

W okresie powojennym park podupadł i stracił swój rozrywkowy charakter. Pojawiły się tam rzeźby zwierząt: metalowej żyrafy, a także mniejsze, kamienne figury słonia i żubra. Dziczejący park na początku lat 90. XX wieku został poddany zabiegom renowacyjnym – pojawiły się m.in. nowe urządzenia na placach zabaw i uporządkowano zieleń. Na początku lat 90. spłonęła muszla koncertowa. Została odbudowana w 2 połowie lat 90. ze sceną o powierzchni 170 m².

Główna aleja parku, nosząca imię Kazimierza Lisieckiego „Dziadka”, biegnąca od katedry praskiej do Ogrodu Zoologicznego, jest jednym z charakterystycznych punktów Pragi, z drobnym handlem związanym z odwiedzającymi ZOO. Od strony al. „Solidarności” wizytówką ZOO i parku jest wybieg dla niedźwiedzi brunatnych. Od 1998 park nosi nazwę Park Praski im. Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego.

Park Praski wpisany jest do rejestru zabytków wraz z Ogrodem Zoologicznym nr rej.: 1434-A z dnia 3 lipca 1990[4].

Przypisy

  1. Jan Berger: Rozwój Pragi [w:] Irena Pietrza-Pawłowska (red.) Wielkomiejski rozwój Warszawy do 1918 r.. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1973, s. 264.
  2. Wiesław Głębocki: Warszawskie pomniki. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, s. 73. ISBN 83-7005-211-8.
  3. Paweł Elsztein: Moja Praga. Warszawa: Dom Wydawniczy Syrenka, 2002, s. 48. ISBN 83-914909-8-X.
  4. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków – stan na 30 czerwca 2014 r. Województwo mazowieckie (Warszawa). W: Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. [dostęp 2014-09-23]. s. 13.

Linki zewnętrzne[edytuj]